II CZ 52/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 52/10

POSTANOWIENIE

Dnia 8 lipca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa A. B.

przeciwko K. M., H. M.

oraz "O.(...)" - Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w R.

o zapłatę i ustalenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 lipca 2010 r.,

zażalenia pozwanych na postanowienie o kosztach

zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 9 lutego 2010 r., sygn. akt V Ca (…),

oddala zażalenie i zasądza od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwotę 600

zł (sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w G. na skutek apelacji powódki A. B. od wyroku Sądu

Rejonowego w G. z dnia 24 września 2009 r. rozpatrywał sprawę z jej powództwa

skierowanego

przeciwko

K. M.,

H.

M. oraz

O.(...)

Spółce

z

ograniczoną

odpowiedzialnością w R. o zapłatę i ustalenie. Wyrokiem z dnia 9 lutego 2010 r. oddalił

apelację powódki (pkt I) oraz nie obciążył powódki obowiązkiem zwrotu kosztów

zastępstwa adwokackiego w Sądzie II instancji na rzecz strony pozwanej (pkt II).

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania Sąd Okręgowy uzasadnił wyjaśniając,

że miał na uwadze precedensowy charakter rozpoznawanej sprawy oraz sytuację

osobistą i majątkową powódki.

Pozwani

zaskarżyli

zażaleniem

rozstrzygnięcie

w

przedmiocie

kosztów

postępowania, zarzucając obrazę art. 102 k.p.c. oraz art. 98 § 1 k.p.c. We wnioskach

żalący domagali się zmiany zaskarżonego orzeczenia przez zasądzenie od powódki na

rzecz każdego z pozwanych zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w Sądzie

odwoławczym, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazanie

sprawy Sądowi II instancji do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 102 k.p.c., w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może

zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle

kosztami. Przytoczony przepis urzeczywistnia zasadę słuszności, a jednocześnie

stanowi odstępstwo od podstawowej reguły orzekania o kosztach procesu, jaką jest

zasada odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 k.p.c.).

Zastosowanie zasady słuszności nie podlega wykładni rozszerzającej. Rzeczą

sądu jest skonkretyzowanie przesłanek uzasadniających w danym wypadku pogląd o

słuszności zaniechania nałożenia na stronę przegrywającą obowiązku zwrotu całości lub

części kosztów stronie przeciwnej. Przesłanki te muszą wynikać z okoliczności

znajdujących potwierdzenie w materiale sprawy. Sąd winien je przedstawić w sposób

zezwalający na

dokonanie

kontroli dokonanej oceny. W

orzecznictwie

Sądu

Najwyższego zwraca się uwagę, że w stosując art. 102 k.p.c. sąd powinien przede

wszystkim kierować się poczuciem własnej sprawiedliwości (por. np. postanowienie SN

z dnia 11 lutego 2010 r., I CZ 112/09 – nie publ; postanowienie SN z dnia 22 kwietnia

2010 r., II CZ 33/10 – niepubl.).

W rozpatrywanej sprawie powyższe wymagania zostały zachowane. Zarówno

okoliczności związane z przebiegiem postępowania jak i te, które z postępowaniem

wiążą się jedynie pośrednio, wiążą się natomiast z osobą powódki, uzasadniają

potraktowanie powódki w sposób szczególny. Powódka cierpi na schorzenia, które

stanowią dużą dolegliwość i ograniczają normalne czynności życiowe. Jest osobą

niepełnosprawną i czeka ją poważna operacja. Utrzymywała się wynagrodzenia za

pracę, będąc zatrudnioną w Zarządzie Regionu (...) NSZZ „Solidarność”, na stanowisku

kierownika sekretariatu. Obecnie przebywa na urlopie wychowawczym i nie otrzymuje

żadnych dochodów. Ze względu na konieczność ponoszenia kosztów związanych z

bieżącym utrzymaniem oraz wydatkami na leczenie, dodatkowe obciążenie powódki

kosztami należnymi przeciwnikowi procesowemu postawiłoby ją w bardzo trudnej

sytuacji finansowej. Wszczęcie przez powódkę postępowania w niniejszej sprawie

nastąpiło w okolicznościach usprawiedliwiających jej przekonanie, że wybrała

prawidłowego adresata swoich roszczeń, zaś dążenie do poddania kontroli orzeczenia

sądu

pierwszej

instancji

nie

może

być

interpretowane

jako

nieuzasadnione

kontynuowanie procesu i narażanie przeciwnika na zbędne koszty.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw.

z art. 3941 § 3 k.p.c. rozstrzygnął jak w sentencji.