II CZ 50/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 50/06

POSTANOWIENIE

Dnia 30 sierpnia 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Maria Grzelka

SSN Grzegorz Misiurek

w sprawie z powództwa Ośrodka Sportu i Rekreacji Spółki

z ograniczoną odpowiedzialnością w T.

przeciwko I. J.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 30 sierpnia 2006 r.,

zażalenia pozwanego

na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 10 lutego 2006 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 10 lutego 2006 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę

kasacyjną wniesioną przez pozwanego I. J. od wyroku tego Sądu z dnia 3 listopada

2005 r., albowiem stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna, gdyż wniesiona

została w sprawie gospodarczej, w której

wartość przedmiotu zaskarżenia –

73 802,29 zł jest niższa niż 75 000 zł (art. 398 § 1 k.p.c.).

W zażaleniu na wymienione postanowienie pozwany zarzucił, że w czasie

rozpoznawania sprawy – o czym zawiadomił Sąd – zaprzestał prowadzenia

działalności gospodarczej i przestał być przedsiębiorcą, co spowodowało,

że sprawa utraciła charakter sprawy gospodarczej, wobec czego skarga kasacyjna

jest dopuszczalna, jako wniesiona w sprawie, w której wartość przedmiotu

zaskarżenia nie jest niższa niż 50 000 zł. Wniósł o uchylenie zaskarżonego

postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przepis art. 3982 § 1 k.p.c. stanowiący, że skarga kasacyjna jest

niedopuszczalna w sprawach gospodarczych, w których wartość przedmiotu

zaskarżenia jest niższa niż 75 000 zł, nie określa jakie sprawy są w rozumieniu tego

przepisu sprawami gospodarczymi. Kodeks postępowania cywilnego zawiera

definicję spraw gospodarczych w § 1 art. 4791, a ponadto zalicza do spraw

gospodarczych sprawy wymienione w § 2 tego artykułu. Przepisy tego artykułu

zostały jednakże sformułowane – co wyraźnie wynika z ich treści – tylko na użytek

działu IVa kodeksu postępowania cywilnego, regulującego postępowanie odrębne

w sprawach gospodarczych. Ogólną definicję spraw gospodarczych zawiera

natomiast art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 1989 r. o rozpoznawaniu przez sądy

spraw gospodarczych (Dz. U. Nr 33, poz. 175 ze zm.; dalej nazywanej „ustawą”).

Ta więc definicja sprawy gospodarczej (nie odbiegająca od definicji z art. 4791 § 1

k.p.c.), uzupełniona o sprawy wymienione w art. 2 ust. 2 ustawy, jest więc

miarodajna dla ustalenia, jakie sprawy są sprawami gospodarczymi w rozumieniu

art. 3982 § 1 k.p.c.

Sprawa, w której wniesione zostało rozpoznawane zażalenie wytoczona

została przez Ośrodek Sportu i Rekreacji Spółka z o.o. przeciwko pozwanemu, jako

prowadzącemu w chwili wniesienia pozwu działalność gospodarczą pod nazwą

Zakład „I.” w T., o należności wynikające z zawartej przez pozwanego w zakresie

prowadzonej przez niego działalności gospodarczej umowy dzierżawy „budynku

jadłodajni wraz z terenem przyległym”. Nie jest to sprawa wymieniona w art. 2 ust. 2

ustawy. W chwili wniesienia pozwu była zaś niewątpliwie sprawą odpowiadającą

definicji sprawy gospodarczej z art. 2 ust. 1 ustawy. Według definicji tej sprawami

gospodarczymi są bowiem sprawy, które spełniają łącznie następujące kryteria:

1) są to sprawy ze stosunków cywilnych, 2) sprawy między przedsiębiorcami

prowadzącymi działalność gospodarczą na zasadach określonych w odrębnych

przepisach i 3) sprawy w zakresie działalności gospodarczej prowadzonej

przez przedsiębiorców.

Jak trafnie zauważono w piśmiennictwie prawniczym, odpadnięcie w toku

rozpoznawania sprawy którejkolwiek z przesłanek kwalifikujących ją jako sprawa

gospodarcza, odbiera jej charakter takiej sprawy. W praktyce brak następczy,

pozbawiający sprawę jej gospodarczego charakteru, może być spowodowany

wyłącznie utratą przez jedną lub obie strony statusu przedsiębiorcy. Konsekwencją

tego – wobec zbieżności definicji sprawy gospodarczej z art. 2 ust. 1 ustawy

z definicją sprawy gospodarczej z art. 4791 § 1 k.c. – jest odpadnięcie podstawy

do rozpoznania sprawy w postępowaniu odrębnym przewidzianym dla spraw

gospodarczych i przekazanie jej do dalszego rozpoznania w postępowaniu

„zwykłym”. Bez względu na to, czy wydane zostało postanowienie lub zarządzenie

o rozpoznaniu sprawy w postępowaniu „zwykłym” i czy sprawa rozpoznawana jest

w dalszym ciągu stosownie do przepisów o postępowaniu odrębnym w sprawach

gospodarczych, ze swej istoty nie jest już ona sprawą gospodarczą. Przy ocenie

rodzaju sprawy ze względu na dopuszczalność wniesienia skargi kasacyjnej

(art. 3982 § 1 k.p.c.) sprawy takiej nie można zatem uznać za sprawę gospodarczą.

Jeżeli zatem w czasie rozpoznawania sprawy prawidłowo potraktowanej

stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy jako sprawa gospodarcza, pozwany zaprzestał

prowadzenia działalności gospodarczej i utracił status przedsiębiorcy (czego

formalnym wyrazem było wykreślenie go z ewidencji działalności gospodarczej

prowadzonej na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie

działalności gospodarczej, Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm., a wcześniej – ustawy

z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej, Dz. U. Nr 101,

poz. 1178

ze

zm.),

sprawa

utraciła

charakter

sprawy

gospodarczej

i według art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna dopuszczalna jest w niej wówczas,

gdy wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest niższa niż 50 000 zł. Warunkowi temu

odpowiada skarga kasacyjna odrzucona zaskarżonym postanowieniem. Uznając

zażalenie za zasadne, na podstawie art. 394 1 § 3 w związku z art. 39816 § 1 k.p.c.

postanowienie to należało więc uchylić.

jc