II CZ 49/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 49/05

POSTANOWIENIE

Dnia 10 czerwca 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)

SSN Józef Frąckowiak

w sprawie z powództwa I. S. i L. S.

przeciwko Z. K.

o ustalenie nieważności umowy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie

Cywilnej w dniu 10 czerwca 2005 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu

Okręgowego w P. z dnia 7 grudnia 2004 r., sygn. akt II Ca (…),

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2004 r. Sąd Okręgowy odrzucił kasację

powodów od wyroku tego Sądu z dnia 4 lutego 2004 r. z tej przyczyny, że wpis od

kasacji został uiszczony po terminie przewidzianym w art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 13

czerwca 1967 r., o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 24, poz. 110 ze

zm.).

W zażaleniu na to postanowienie powodowie podnosili zarzut naruszenia art.

39318 w zw. z art. 380 k.p.c. i wnosili o uchylenie tego postanowienia, ewentualnie – z

ostrożności procesowej - o zmianę postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 10

września 2004 r., zawierającego oddalenie wniosku powodów o zwolnienie ich od

kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym. W ocenie skarżących, wspomniane

postanowienie o kosztach miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W zażaleniu powodów stwierdzono to, że wpis od kasacji został uiszczony na

rachunek Sądu Okręgowego w dniu 29 września 2004 r., przy czym wpłaty dokonano w

„punkcie przyjmowania opłat prowadzonym przez agenta Banku S.A. o/o K.”. Dokonanie

takiej wpłaty potwierdza kserokopia dokumentowego polecenia przelewu (z pieczęcią

punktu przyjmowania opłat, bez podpisu zlecającego). Z załączonych do akt sprawy

dokumentów wynika to, że w dokonaniu wpłaty wpisu na rachunek bankowy Sądu

Okręgowego pośredniczył podmiot o nazwie „F.(…)”- K. G. i po dokonaniu przez

powodów wpłaty na rzecz tego podmiotu pośredniczącego, podmiot ten następnie

dokonał przelewu na rachunek bankowy Sądu Okręgowego z własnego rachunku

bankowego (wydruk komputerowy obrazujący dokonywanie przelewu). W „Regulaminie

wewnętrznym”

Firmy

Handlowo-Usługowej,

regulującym

niewątpliwie

treść

porozumienia, zawartego między powodami i tym partnerem, przewidziano sposób,

terminy „realizacji wpłat” na rzecz kontrahentów („wpłaty realizowane są do dwóch

roboczych nie licząc dnia wpłaty”; „datownik na dowodzie wpłaty jest tylko informacją o

przyjęciu wpłaty do realizacji”). Podmiot pośredniczący dokonał wpłaty na rachunek

Sądu Okręgowego w dniu 1 października 2004 r.). Nie było uzasadnionych podstaw do

stwierdzenia, że wspomniany podmiot stanowił element struktury organizacyjnego

banku prowadzącego rachunek Sądu Okręgowego. W tej sytuacji Sąd Okręgowy

prawidłowo przyjął, że wpis od kasacji został wniesiony już po terminie (termin ten

upłynął z dniem 30 września 2004 r.).

W związku z tym za bezpodstawny należy uznać zarzut skarżących, że

uiszczenie wpisu nastąpiło już w dniu 29 września 2004 r., tj. w dniu dokonania wpłaty

podmiotowi o nazwie Firma Handlowo-Usługowa, ponieważ sposób księgowania

(rozliczeń wewnętrznych)wpłat na rachunek Sądu Okręgowego nie powinien mieć

żadnego wpływu w zakresie dochowania terminu przez powodów. Opłaty sądowe mogą

być, oczywiście, uiszczane także na rachunek bankowy właściwego sądu przy

wykorzystaniu różnych form bankowych rozliczeń pieniężnych (§ 1 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 1981 r. w sprawie sposobu uiszczania opłat

sądowych w sprawach cywilnych; Dz. U. Nr 21, poz.107 ze zm.). W judykaturze Sądu

Najwyższego ukształtował się pogląd, zgodnie z którym w razie uiszczenia opłaty

sądowej przelewem, za dzień jej uiszczenia uznaje się dzień przyjęcia polecenia

przelewu przez bank, w którym zlecający ma swój rachunek, jeżeli przelew w dniu jego

przyjęcia lub w terminie do uiszczenia opłaty miał pokrycie na rachunku zleceniodawcy.

Nie ma wówczas znaczenia to, kiedy bank faktycznie wykonał polecenie przelewu (por.

przede wszystkim uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia

2004 r., II CZ 38/04, OSNC 2005, z. 5, poz. 84, s. 68). Jak wskazano wcześniej,

powodowie przy wnoszeniu wpisu od kasacji posłużyli się podmiotem pośredniczącym

między nimi i bankiem prowadzącym rachunek bankowy Sądu Okręgowego. Ponoszą

zatem ryzyko skorzystania z usług takiego pośrednika. W związku z tym należy

stwierdzić, że dniem dokonania opłaty sądowej, płaconej za pośrednictwem podmiotu

nie będącego bankiem i w wykonaniu umowy z tym podmiotem, nie jest dzień

powierzenia temu podmiotowi funduszy niezbędnych do uiszczenia opłaty sądowej.

Decydujące znaczenie ma wówczas data uznania rachunku bankowego prowadzonego

dla właściwego sądu.

Nie można uznać za uzasadnione zarzuty dotyczące bezpodstawności oddalenia

wniosku powodów o zwolnienie ich od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym,

podniesione – jak zaznaczono – jedynie z ostrożności procesowej. W zażaleniu

powodowie stwierdzają ogólnie to, że Sąd Okręgowy „niewłaściwie ocenił ich sytuację

materialną i osobistą”. Brak jest jednak przekonywających, skonkretyzowanych zarzutów

co do tego, na czym ta nieprawidłowość oceny w istocie miałaby polegać.

Z przedstawionych względów Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów jako

nieuzasadnione (art. 3941 § 3 i art. 39810).