II CZ 40/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 40/07

POSTANOWIENIE

Dnia 15 czerwca 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)

SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)

SSA Marta Romańska

w sprawie z powództwa K. T. i in. ,

przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń - Spółce Akcyjnej w Warszawie

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 15 czerwca 2007 r.,

zażalenia powodów

na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 20 lutego 2007 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 lutego 2007 r. Sąd Apelacyjny

oddalił

wniosek

powodów

o

zwolnienie

od

kosztów

sądowych

jako

bezprzedmiotowy i odrzucił ich zażalenie na postanowienie tego Sądu z dnia

30 stycznia 2007 r. o odrzuceniu apelacji od wyroku z dnia 12 czerwca 2006 r.

Sąd Apelacyjny stwierdził, że powodowie, zwolnieni w całości od kosztów

sądowych postanowieniem z dnia 10 października 2003 r. i reprezentowani przez

zawodowego

pełnomocnika,

obowiązani

byli

uiścić

od

zażalenia

opłatę

podstawową, zgodnie z art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr. 167, poz.1398 ze zm. – dalej „u. k.s.c.

z 2005 r.), czego nie uczynili i dlatego zażalenie zostało odrzucone na podstawie

art. 1302 § 3 k.p.c.

W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik powodów zarzucił naruszenie

art. 130 § 1 k.p.c. w zw. z art. 100 ust. 1 u.k.s.c. z 2005 r. stwierdzając,

że powodowie zwolnieni w całości od kosztów sądowych nie mieli obowiązku

uiszczenia żadnej opłaty od zażalenia. Ponadto zarzucił, że regulacje powyższej

ustawy nie mogą prowadzić do likwidacji uprawnień strony, która została wcześniej

zwolniona w całości od kosztów sądowych, bo to godzi w konstytucyjny zakaz

zmiany sytuacji strony na gorsze i dlatego obowiązek uiszczenia opłaty

podstawowej należy uznać za niekonstytucyjny.

Sąd Najwyższy zważył:

Niewskazanie przez pełnomocnika powodów, które przepisy Konstytucji RP

narusza przewidziany w ustawie z 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach

cywilnych obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej przez stronę zwolnioną od

kosztów sądowych, nie pozwala Sądowi Najwyższemu na odniesienie się do tej

kwestii.

Oceniając pozostałe zarzuty zażalenia należy stwierdzić, że w razie zmiany

przepisów regulujących postępowanie sądowe, do jakich zalicza się przepisy

dotyczące kosztów sądowych, zasadą jest, że stosuje się je od chwili wejścia

w życie także do spraw już będących w toku, chyba że ustawodawca w przepisach

przejściowych postanowił inaczej. Będący takim przepisem art. 149 u.k.s.c.

z 2005 r. stanowi, że w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy

stosuje się, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, dotychczasowe

przepisy o kosztach sądowych, co oznacza, a contrario, że po zakończeniu

postępowania w danej instancji stosuje się do dalszego postępowania w tej sprawie

przepisy nowe.

W rozpoznawanej sprawie postępowanie w pierwszej instancji zakończyło

się wydaniem wyroku przez Sąd Okręgowy w dniu 12 czerwca 2006 r., a więc już

po wejściu w życie u.k.s.c. z 2005 r., co nastąpiło w dniu 2 marca 2006 r. W

dalszym postępowaniu, po wydaniu tego wyroku, a więc w postępowaniu

międzyinstancyjnym, mają zatem zastosowaniu przepisy tej ustawy, przy czym

dotychczasowe orzeczenia sądu dotyczące kosztów i opłat sądowych, pozostają

w mocy. Oznacza to, że zgodnie z art. 14 ust. 2, w zw. z art. 3 ust. 2 tej u.k.s.c.

z 2005 r., a także zgodnie z art. 100 ust. 2 zd. drugie tej ustawy, strona zwolniona

przez sąd całkowicie od kosztów sądowych ma obowiązek uiścić opłatę

podstawową, o której mowa w art. 14, od wszystkich pism podlegających opłacie,

w tym także od zażalenia. Zgodnie natomiast z art. 1302 § 3 k.p.c. jeżeli strona jest

reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika, obowiązek uiszczenia opłaty

powstaje przy wnoszeniu pisma podlegającego opłacie, bez wezwania Sądu,

a środki zaskarżenia, w tym zażalenie, wniesione w takiej sytuacji bez uiszczenia

opłat, Sąd odrzuca wprost, bez wzywania do uiszczenia opłaty.

Zaskarżone postanowienie jest zatem prawidłowe, a zarzuty zażalenia

nieuzasadnione, bowiem w sprawie nie ma zastosowania art. 100 ust. 1 u.k.s.c.

z 2005 r., który dotyczy strony zwolnionej w całości od kosztów sądowych z mocy

ustawy, podczas gdy powodowie nie korzystają z takiego zwolnienia i zwolnieni

zostali od kosztów sądowych przez Sąd, a zatem do nich ma zastosowanie art. 100

ust. 2 oraz art. 14 ustawy oraz art. 1302 § 3 k.p.c., a nie art. 130 § 1 k.p.c.

Biorąc wszystko to pod uwagę Sąd Najwyższy oddalił zażalenie (art. 398 14

w zw. z art. 39410 § 3 k.p.c.).

jz