II CZ 4/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 4/08

POSTANOWIENIE

Dnia 27 marca 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Grzegorz Misiurek

SSN Dariusz Zawistowski

w sprawie z powództwa J. Z.

przeciwko B. K. i A. S.

o nakazanie i zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 marca 2008 r.,

zażalenia pozwanych

na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 21 listopada 2007 r., sygn. akt I ACa (…),

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2007 r. Sąd Okręgowy w Z., zasądził od pozwanych

B. K. i A. S. solidarnie na rzecz powódki J. Z. kwotę 10 tys. zł tytułem zadośćuczynienia

oraz na podstawie art. 222 § 2 w zw. z art. 144 k.c. zakazał pozwanym immisji hałasu

spowodowanego użytkowaniem przez pozwanych lokalu do sąsiadującego z nim

mieszkania powódki. Wyrok został zaskarżony przez pozwanych apelacją w całości.

Skarżący wskazali w apelacji wartość przedmiotu zaskarżenia na kwotę 10.000 zł. Mimo

wezwania Sądu, skarżący nie uzupełnili braku formalnego apelacji przez wskazanie

wartości przedmiotu zaskarżenia w części obejmującej rozstrzygnięcie o zakazie immisji

hałasu. Z tej przyczyny zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy na podstawie art.

373 zd. 3 k.p.c. odrzucił apelację w tej części.

W zażaleniu pozwani zarzucili naruszenie przepisów art. 222 § 2 w zw. z art. 144

k.c. przez błędne przyjęcie, że objęte postanowieniem zaskarżone apelacją roszczenie

powódki miało charakter majątkowy oraz naruszenie art. 19 § 2 k.p.c. przez jego

nieuprawnione zastosowanie, art. 1302 § 3 w zw. z art. 1302 § 5 k.p.c. oraz art. 3 ust. 1 i

art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych przez ich

niezastosowanie.

Wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Trafnie podnoszą skarżący, że w judykaturze istnieje rozbieżność poglądów

odnośnie do charakteru roszczenia negatoryjnego właściciela nieruchomości o

zaniechanie immisji (art. 222 § 2 w zw. z art. 144 k.c.). Za jego majątkowym

charakterem opowiedział się Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 19 grudnia 2002 r.,

V CZ 162/02 (OSNC 2004, nr 2, poz. 31). Odmienne stanowisko, które podziela Sąd

Najwyższy w obecnym składzie, wyrażone zostało w postanowieniu Sądu Najwyższego

z dnia 10 kwietnia 2002 r., IV CZ 29/02 (nie publ.). Podzielić należy sformułowaną w

jego uzasadnieniu regułę, zgodnie z którą o majątkowym charakterze sprawy decyduje

ścisłe powiązanie zasadniczego przedmiotu rozstrzygnięcia z mieniem wyrażające się w

bezpośrednim wpływie rozstrzygnięcia na stan i bezpieczeństwo mienia. Jeżeli

rozstrzygnięcie ma oddziaływać bezpośrednio na sferę dóbr osobistych powoda, a tylko

pośrednio na sferę ekonomiczną, sprawa ma charakter niemajątkowy. Przedmiotem

rozstrzygnięcia o żądaniu powódki opartym na przepisie art. 144 k.c. jest określenie

sposobu korzystania z nieruchomości pozwanych nie zakłócającego samopoczucia

(dobrostanu) powódki. Związek między żądaniem powódki i rozstrzygnięciem, a stanem

interesów majątkowych pozwanych oraz powódki jako właścicielki nieruchomości

sąsiedniej ma, z uwagi na cel procesu, jedynie charakter pośredni i drugoplanowy.

W tym stanie rzeczy oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia nie stanowiło

wymogu formalnego wniesionej przez pozwanych apelacji (art. 368 § 2 k.p.c. a

contrario). Brak było tym samym podstaw do jej odrzucenia z powodu jego

niewypełnienia.

O uchyleniu postanowienia orzeczono na podstawie odpowiednio stosowanego

art. 39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.