II CZ 29/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 29/09

POSTANOWIENIE

Dnia 18 czerwca 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Iwona Koper (przewodniczący)

SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca)

SSN Kazimierz Zawada

w sprawie ze skargi S. B. – P.

przy udziale B. Spółki Akcyjnej

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem

Sądu Apelacyjnego z dnia 4 marca 2005r., sygn. akt [...],

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 18 czerwca 2009 r.,

zażalenia skarżącej

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 16 października 2007 r., sygn. akt [...],

1)

2)

odrzuca zażalenie na postanowienie odrzucające

wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia

(pkt. 3 sentencji zaskarżonego postanowienia), a w

pozostałym zakresie (punkty 2 i 4 sentencji

zaskarżonego postanowienia) oddala zażalenie;

przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego na

rzecz adw. M.W. kwotę 3600zł (trzy tysiące sześćset

złotych) podwyższoną o należną stawkę podatku od

towarów i usług, tytułem pomocy prawnej świadczonej

żalącej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym przed

Sądem Najwyższym.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 16 października 2007 r. Sąd Apelacyjny – w części

zaskarżonej zażaleniem, tj. w pkt 2, 3 i 4 - a) odrzucił zażalenie powódki z dnia 27

czerwca 2007 r., b) odrzucił wniosek powódki o przywrócenie terminu do złożenia

zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 14 grudnia 2005 r., c)

odrzucił zażalenie powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 14 grudnia

2005 r.

Rozstrzygnięcie wskazane wyżej pod literą a) uzasadnił Sąd Apelacyjny

brakiem zdolności postulacyjnej strony do osobistego sporządzenia zażalenia

wobec wymogu z art. 871 §1 k.p.c., który to brak skutkował odrzuceniem osobiście

sporządzonego zażalenia. Odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia

zażalenia (lit. b), orzeczone na mocy art. 169 § 1 k.p.c. i art. 171 k.p.c.,

uzasadniono uchybieniem terminu do jego złożenia, ponieważ działający wcześniej

pełnomocnik powódki z urzędu nie wykazywał się bezczynnością, lecz podejmował

czynności, które uznawał za stosowne, rezygnując m.in. ze złożenia takiego

wniosku. Natomiast odrzucenie zażalenia wniesionego przez profesjonalnego

pełnomocnika (rozstrzygnięcie wskazane wyżej pod lit. c) uzasadnił Sąd Apelacyjny

uchybieniem terminu do jego wniesienia, które to zażalenie powinno być wniesione

do dnia 9 stycznia 2006 r. wobec odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do

jego wniesienia.

Zażalenie powódki zaskarża postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 16

października 2007 r. w punktach 2), 3) i 4), a więc w zakresie wyżej wskazanych

rozstrzygnięć. Żaląca wywodzi, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie

terminu do złożenia zażalenia powinien być liczony od dnia ustania przyczyny

uchybienia temu terminowi, a nie od wskazanego przez Sąd terminu 9 stycznia

2006 r. Nadto zdaniem skarżącej odrzucenie obu zażaleń nastąpiło z powodu braku

zdolności postulacyjnej, a nie z powodu upływu terminu do ich wniesienia, a było to

nieprawidłowe, skoro stronie przysługuje już na tym etapie prawo złożenia

zażalenia na postanowienie odrzucające wniosek o przywrócenie terminu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Z mocy art. 3941 § 2 k.p.c. niedopuszczalne jest zażalenie do Sądu

Najwyższego

na

postanowienie

Sądu

drugiej

instancji,

które

nie

jest

postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie, z wyjątkami wskazanymi

w wymienionym przepisie. Postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające wniosek

o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia (pkt 3 sentencji zaskarżonego

postanowienia) nie jest postanowieniem sądu drugiej instancji kończącym

postępowanie w sprawie, ponieważ taki charakter ma dopiero postanowienie

odrzucające spóźniony środek zaskarżenia w następstwie braku powodzenia

wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Skoro

więc postanowienie zawarte w pkt 3) sentencji postanowienia Sądu Apelacyjnego z

dnia 16 października 2007 r. nie jest postanowieniem sądu drugiej instancji

kończącym postępowanie w sprawie, to nie przysługuje na nie zażalenie do Sądu

Najwyższego z mocy art. 3941 § 2 k.p.c. W konsekwencji wniesione na nie

zażalenie jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu na podstawie art. 373 k.p.c.

w zw. z art. 39821 k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c., wyłączając zatem potrzebę

dokonywania przez Sąd Najwyższy merytorycznej oceny zarzutów zażalenia co do

uchybienia terminowi do wniesienia odrzuconego wniosku.

Merytorycznie bezzasadne okazało się natomiast zażalenie w części

zaskarżającej rozstrzygnięcia zawarte w punktach 2 i 4 sentencji zaskarżonego

postanowienia, a mianowicie odrzucające zażalenia powódki. Chybione w części

okazało się uzasadnienie zarzutu zażalenia jakoby odrzucenie obu zażaleń

nastąpiło z powodu braku zdolności postulacyjnej żalącej, a nie wskutek uchybienia

terminowi do wniesienia zażalenia. Brak zdolności postulacyjnej żalącej był

wyłącznie przyczyną odrzucenia zażalenia z dnia 27 czerwca 2007 r. wniesionego

osobiście przez powódkę. Trafnie uznał Sąd Apelacyjny, że zażalenie to, jako

dotknięte wskazanym brakiem nieusuwalnym, podlegało odrzuceniu, bez względu

na podnoszone w rozpoznawanym obecnie zażaleniu przyczyny samodzielnego

działania powódki w określonym momencie postępowania.

Natomiast błędnie wywodzi żaląca, że odrzucenie zażalenia powódki,

orzeczone w pkt 4) sentencji zaskarżonego postanowienia, nastąpiło również

z powodu braku zdolności postulacyjnej, a nie wskutek upływu terminu do jego

wniesienia. Taki zarzut nie znajduje żadnego potwierdzenia w uzasadnieniu

zaskarżonego

postanowienia,

skoro

Sąd

Apelacyjny

wyraźnie

wywodzi

o odrzuceniu zażalenia złożonego przez pełnomocnika powódki, co znajduje

potwierdzenie w aktach, w których na 139 zalega odrzucone obecnie w pkt 4

sentencji zażalenie sporządzone 19 września 2007 r. przez profesjonalnego

pełnomocnika z urzędu. Odrzucenie tego zażalenia nastąpiło wskutek uchybienia

końcowemu terminowi do jego wniesienia, prawidłowo określonemu przez Sąd

Apelacyjny datą 9 stycznia 2006 r., a to wobec konsekwencji prawnych odrzucenia

wniosku powódki o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia.

W tym stanie rzeczy rozpoznawane zażalenie podlegało oddaleniu

w pozostałym zakresie, tj. w części zaskarżającej pkt 2 i 4 sentencji zaskarżonego

postanowienia, na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 39 41 § 3 k.p.c.

O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie § 19

i § 20 w zw. z § 13 ust. 2 pkt 2, § ust. 3 i § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).