II CZ 25/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 25/09

POSTANOWIENIE

Dnia 6 maja 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący)

SSN Krzysztof Strzelczyk

SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi S.B.

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem

Sądu Okręgowego w P.

z dnia 31 grudnia 2007 r., sygn. akt [...]

wydanego w sprawie z wniosku S.B., A.W. i B.W.

przy uczestnictwie Z.W., A.B. i P.B.

o zasiedzenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 maja 2009 r.,

zażalenia wnioskodawcy S.B.

na postanowienie Sądu Okręgowego w P.

z dnia 7 sierpnia 2008 r., sygn. akt [...],

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2008 r. Sąd Okręgowy w P. odrzucił

zażalenie wnioskodawcy S.B., wniesione od postanowienia tego Sądu z dnia 8 maja

2008 r. Przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia również było odrzucenie

zażalenia

wnioskodawcy

(błędnie

nazwanego

apelacją),

wniesionego

od

postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 14 lutego 2008 r. (odrzucającego skargę o

wznowienie postępowania wniesioną przez S.B. oraz A. i B.W.).

Przyczynę odrzucenia zażalenia na postanowienie z dnia 8 maja 2008 r.

stanowiło nie dochowanie przez wnioskodawcę wymaganego w art. 871 § 1 k.p.c.

zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego. Skarżący wskazane zażalenie

sporządził osobiście.

Postanowienie z dnia 7 sierpnia 2008 r. zostało zaskarżone przez

wnioskodawcę S.B. Żalący wniósł o jego uchylenie, zarzucając, że zostało wydane z

naruszeniem art. 5 k.p.c. Naruszenie tego przepisu polegało jego zdaniem na tym, że

wnioskodawca od samego początku pozostawał w błędnym przekonaniu, iż może

samodzielnie wystąpić o wznowienie postępowania i z tego błędu nie został

wyprowadzony.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarżący przyjmuje, że obowiązkiem sądu, płynącym z treści art. 5 k.p.c. było

pouczenie go o konieczności skorzystania z profesjonalnej pomocy prawnej przy

wywodzeniu skargi o wznowienie postępowania. Przy tym pouczenie to, jak wynika

z argumentacji, powinno nastąpić przed wniesieniem tej skargi, a przynajmniej przed

jej odrzuceniem, skoro miałoby zapobiec jej odrzuceniu i następczemu odrzuceniu

składanych przez wnioskodawcę zażaleń. Pogląd ten nie znajduje podstaw w treści

art. 5 k.p.c. ani art. 871 § 1 k.p.c.

Artykuł 5 k.p.c. upoważnia sąd w razie uzasadnionej potrzeby do udzielania

stronom i uczestnikom postępowania, występującym w sprawie bez adwokata lub

radcy

prawnego,

niezbędnych

pouczeń

co

do

czynności

procesowych.

Oczywiste jest, że pouczenia mogą być udzielane jedynie po wszczęciu

postępowania, zatem nie ma żadnych podstaw do udzielania ich stronie przed

złożeniem pisma wszczynającego postępowanie. Pouczenia mogą dotyczyć tylko

takich czynności, które strona zdolna jest podjąć. Tym samym nie zachodziły

powody, aby po wniesieniu przez wnioskodawcę skargi o wznowienie postępowania

pouczać go odrębnie o przymusie adwokacko-radcowskim. Zdolność postulacyjna

wnioskodawcy nie stanowiła warunku formalnego pisma i nie mogła być naprawiona

w sposób przewidziany w art. 130 k.p.c. Skutkiem uchybienia przymusowi

adwokacko-radcowskiemu

jest

bezskuteczność

czynności

podejmowanych

samodzielnie przez podmioty nie zaliczające się do kręgu osób wymienionych

w art. 871 § 2 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 sierpnia

2006 r., I CZ 45/06, nie publ.).

Wystarczające było zatem wyjaśnienie skarżącemu, że nie może skutecznie

podejmować czynności związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym

w motywach

postanowień

odrzucających

jego

zażalenia.

Analiza

przebiegu

postępowania wskazuje jednak, że nawet przekazanie wnioskodawcy tych pouczeń

nie wstrzymało go od osobistego wniesienia zażalenia, którego odrzucenie

obecnie zaskarża.

Z przytoczonych względów zarzut naruszenia art. 5 k.p.c. nie był uzasadniony.

Bezsporne jest przy tym, że wnioskodawca złożył odrzucone zażalenie osobiście,

nie będąc żadną z osób wymienionych w art. 871 § 2 in fine k.p.c. Sąd Okręgowy

prawidłowo zatem postąpił odrzucając jego zażalenie, a kwestionowanie trafności

tego rozstrzygnięcia nie ma podstaw.

W tym stanie rzeczy zażalenie zostało oddalone na podstawie art. 3941 § 3

w zw. z art. 39814 k.p.c.