II CZ 24/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 24/11

POSTANOWIENIE

Dnia 1 czerwca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Grzegorz Misiurek

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z powództwa Dominiki H.

przeciwko Pawłowi i Wojciechowi N. o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 1 czerwca 2011 r.,

zażalenia pozwanych

na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego

z dnia 24 września 2010 r.,

1. odrzuca zażalenie Pawła N.;

2. oddala zażalenie Wojciecha N.;

3. przyznaje radcy prawnej Monice G., od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) zł

powiększoną o stawkę podatku od towaru i usług - tytułem

kosztów

pomocy

prawnej

postępowaniu zażaleniowym.

Uzasadnienie

udzielonej

z urzędu

w

Zaskarżonym postanowieniem, zawartym w punkcie drugim wyroku Sądu

Okręgowego z dnia 24 września 2010 r., zasądzono od pozwanych Pawła i

Wojciecha N.

solidarnie na rzecz powódki Dominiki H. kwotę 1800 zł tytułem

zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym. Jako

podstawę rozstrzygnięcia Sąd wskazał art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.

W zażaleniu pozwani zarzucili naruszenia art. 102 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.

oraz art. 109 § 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i § 13 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 6 pkt 6 oraz

§ 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.

w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa

kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i wnieśli o uchylenie

zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Na wstępie należało ocenić dopuszczalność wniesionego zażalenia.

Zaskarżone postanowienie zawarte zostało w wyroku ogłoszonym po

przeprowadzeniu rozprawy w dniu 24 września 2010 r. Zgodnie z art. 394 § 2 k.p.c.

mającym z mocy art. 3941 § 3 k.p.c. odpowiednie zastosowanie w postępowaniu

toczącym się na skutek zażalenia przed Sądem Najwyższym, termin do wniesienia

zażalenia jest tygodniowy i liczy się od doręczenia postanowienia, a gdy strona nie

zażądała w terminie przepisanym doręczenia postanowienia zapadłego na

rozprawie – od ogłoszenia postanowienia.

Pozwany Paweł N. nie złożył wniosku o doręczenie zaskarżonego

postanowienia. Wobec tego, termin do wniesienia zażalenia w jego przypadku

rozpoczął bieg w dniu 24 września 2010 r. i upłynął w dniu 1 października 2010 r.

Zażalenie wniesione w jego imieniu w dniu 21 grudnia 2010 r. podlegało zatem

odrzuceniu, jako wniesione po upływie terminu (art. 373 w zw. z art. 394 1 § 3 i 39821

k.p.c.).

Pozwany Wojciech N. zażądał doręczenia wyroku wydanego w dniu

24 września 2010 r. wraz z uzasadnieniem, a następnie w terminie przepisanym do

wniesienia zażalenia wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, któremu

doręczono odpis wyroku. Dlatego należało uznać, że zażalenie w jego imieniu

zostało wniesione w terminie (art. 124 § 2 k.p.c.).

Zażalenie Wojciecha N. okazało się nieuzasadnione.

W wypadkach szczególnie uzasadnionych, na podstawie art. 102 k.p.c.,

sąd może zasądzić od strony przegrywającej część kosztów procesu albo nie

obciążać jej kosztami w ogóle. W orzecznictwie precyzuje się pojęcie „wypadku

szczególnie uzasadnionego”, tym niemniej ocena, czy w sprawie zachodzi wypadek

szczególnie uzasadniony należy do swobodnej decyzji sądu ze względu na

konieczność

zapewnienia

poczucia

sprawiedliwości

oraz

realizacji

zasady

słuszności.

Chociaż kwestia trafności i zasadności skorzystania lub nieskorzystania

z tego uprawnienia podlega, co do zasady, kontroli instancyjnej, to jednak

ewentualna zmiana zaskarżonego postanowienia o kosztach powinna ograniczać

się do sytuacji wyjątkowych (zob. m. in. postanowienia SN z dnia 3 grudnia 2007 r.,

I CZ 110/07 nie publ. i z dnia 1 października 2010, I CZ 142/10 nie publ.).

W

uzasadnieniu

wniesionego

zażalenia

nie

zostały

przedstawione

okoliczności i argumenty, które usprawiedliwiałyby wniosek o zastosowanie art.102

k.p.c. Z oświadczenia, które pozwany złożył do akt sprawy wynika, że osiąga on

stały miesięczny dochód w wysokości 1565,92 zł. Nie znajduje się zatem w sytuacji

majątkowej, która nie pozwala na poniesienie przez niego kosztów postępowania

w wysokości określonej w zaskarżonym postanowieniu. Nie można też podzielić

zarzutu naruszenia art. 109 § 2 k.p.c. W zażaleniu nie wskazano na okoliczności,

które mogłyby o tym świadczyć.

Z przytoczonych względów zażalenie należało oddalić (art. 398 14 w zw. z art.

3941 § 3 k.p.c.).

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd

Najwyższy orzekł na podstawie § 15 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz

ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej

przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz.1349 ze zm.).

jz