II CZ 23/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 23/12

POSTANOWIENIE

Dnia 15 czerwca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący)

SSN Józef Frąckowiak

SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa BZ WBK Leasing Spółki Akcyjnej w P.

przeciwko K. G. i M. G.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 15 czerwca 2012 r.,

zażalenia pozwanych

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 4 listopada 2011 r.,

1.

2.

3. oddala zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi

kasacyjnej,

odrzuca zażalenie w pozostałej części,

zasądza od pozwanych na rzecz powoda kwotę 1800

(jeden tysiąc osiemset) zł tytułem zwrotu kosztów

zastępstwa

procesowego

w

postępowaniu

zażaleniowym.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny:

1. odrzucił skargę kasacyjną pozwanych od wyroku tego Sądu z dnia 31 maja

2011 r., jako nieopłaconą,

2. odmówił

sporządzenia uzasadnienia postanowienia Sądu Apelacyjnego

z dnia 30 września 2011 r. oddającego wniosek pozwanych o zwolnienie od

opłaty należnej od skargi kasacyjnej,

3. odrzucił ponowny wniosek pozwanych o zwolnienie od kosztów sądowych.

Z ustaleń Sądu Apelacyjnego wynika, że złożony wraz ze skargą kasacyjną

wniosek pozwanych o zwolnienie ich, ponad kwotę 30 zł, od opłaty od skargi, został

przez Sąd Apelacyjny prawomocnie oddalony postanowieniem z dnia 30 września

2011 r. Mimo prawidłowego doręczenia tego postanowienia pełnomocnikowi

pozwanych i upływu terminu tygodniowego przewidzianego w art. 112 ust. 3 ustawy

z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jednol. tekst Dz.

U. z 2010 r., Nr 90, poz. 594 ze zm., dalej –„u.k.s.c.”) ustalona na kwotę 5.789 zł

opłata od skargi kasacyjnej nie została uiszczona. Skarga kasacyjna pozwanych

podlegała przeto odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. Zważywszy, że

postanowienie z dnia 30 września 2011 r. było niezaskarżalne, Sąd Apelacyjny

odmówił sporządzenie jego uzasadnienia, a ponowny wniosek pozwanych

o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej odrzucił na podstawie art. 107 ust. 2

u.k.s.c.

Powołane postanowienie zostało w całości zaskarżone przez pozwanych.

Domagając się jego uchylenia postanowienia zarzucili naruszenie art. 102 u.k.s.c.

przez wadliwe przyjęcie, że są w stanie ponieść koszty opłaty sądowej i domagali się,

na podstawie art. 380 w związku z art. 39821 k.p.c., dokonania oceny zasadności

postanowienia o odmowie zwolnienia ich od opłaty od skargi kasacyjnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje tylko

w przypadkach

wymienionych w art. 3941 § 1 i 2 k.p.c. Tymczasem przedstawione Sądowi

Najwyższemu zażalenie obejmuje wszystkie rozstrzygnięcia objęte postanowieniem

z dnia 4 listopada 2011 r. Zważywszy na ich przedmiot, rozstrzygnięcia ujęte

w punktach drugim i trzecim tego postanowienia (co przedstawiono na wstępie) nie

podlegają kontroli w trybie zażalenia do Sądu Najwyższego. Z tych względów

zażalenie pozwanych skierowane przeciwko tym rozstrzygnięciom podlegało,

w myśl art. 3941 § 3 w związku z art. 39821 i art. 373 oraz art. 397 § 2 k.p.c.,

odrzuceniu.

Rozpoznając zażalenie pozwanych na postanowienie o odrzuceniu skargi

kasacyjnej zaskarżalne zgodnie z art. 3941 § 1 pkt 1 k.p.c., Sąd Najwyższy był

uprawniony rozpoznać, na wniosek strony, również to postanowienie, które nie

podlegało zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miało wpływ na rozstrzygnięcie

sprawy,

przepis

art.

k.p.c.

ma

bowiem

odpowiednie

zastosowanie

w postępowaniu zażaleniowym przez Sądem Najwyższym (art. 394 1 § 3 w zw. z art.

39821

k.p.c.).

Postanowieniem

podlegającym

w

tym

trybie

kontroli

jest

postanowienie z 30 września 2011 r. oddalające wniosek skarżących o zwolnienie

od opłaty od skargi kasacyjnej. Ocena sytuacji majątkowej skarżących prowadzi

jednak do wniosku, że postanowienie to było trafne.

We wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, dołączonym do skargi

kasacyjnej pozwani, będący małżeństwem, podnieśli, że ich miesięczne dochody

wynoszą 5000 zł; natomiast wydatki związane ze spłatą zobowiązań kredytowych

oraz kosztów utrzymania domu wynoszą miesięcznie 26.000 zł. Sąd odwoławczy

ustalił, że

mieszkalnym

pozwani są

o

właścicielami nieruchomości zabudowanej domem

powierzchni

m²,

właścicielami

nieruchomości

rolnej

o powierzchni 43 ha oraz dzierżawcami 21,96 ha. Ich gospodarstwo rolne

wyposażone jest w budynki gospodarcze i maszyny rolnicze: kombajn zbożowy,

traktory, agregat siewno-zbożowy. Są też właścicielami samochodu osobowego.

Porównanie

oświadczeń

majątkowych

składanych

przez

pozwanych

w postępowaniu o zwolnienie od opłaty od apelacji i w postępowaniu o zwolnienie

od opłaty od skargi kasacyjnej wskazuje, że w tym okresie pozwani uzyskali od

osoby fizycznej pożyczkę w wysokości 100.000 zł. Trafna była zatem ocena Sądu

Apelacyjnego, że sytuacja majątkowa i życiowa pozwanych nie uzasadniała nawet

częściowego zwolnienia ich od obowiązku uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej.

Pozwani nie tylko posiadają znaczny majątek, ale ich miesięczne wydatki

wielokrotnie przewyższają deklarowane dochody. Ponadto pozwani nie zdecydowali

o przeznaczeniu nawet części uzyskanej w ostatnim czasie znaczącej pożyczki na

uiszczenie opłaty od skargi kasacyjnej. Nie ma uzasadnionych podstaw do

odmiennego traktowania kosztów bieżącego utrzymania, czy spłaty zobowiązań, od

opłaty od wniesionej w sprawie skargi kasacyjnej. Koszty sądowe stanowią

obciążenie, które powinno zostać pokryte przez strony z posiadanych środków, gdyż

pomoc ze strony Państwa w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może zostać

przyznana dopiero wtedy, gdy strona rzeczywiści nie ma środków wystarczających

na ich opłacenie, a nie wówczas, gdy wprawdzie je posiada, ale zamierza

przeznaczyć je na inne cele (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

21 września 2011 r., I CZ 65/11, niepubl.).

Zważywszy, że brak było podstaw do zakwestionowania prawidłowości

postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 30 września 2011 r., odrzucenie skargi

kasacyjnej pozwanych, wobec nieuiszczenie należnej od niej opłaty, było

uzasadnione. Zażalenie na to postanowienie, jako pozbawione usprawiedliwionych

podstaw, podlegało przeto oddaleniu (art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. ).

O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98

§ 1 w związku z art. 108 § 1 k.p.c. w związku z § 6 ust. 6 w związku z § 12 ust. 2

pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb

Państwa

kosztów

pomocy

prawnej

udzielonej

przez

ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163,poz. 1349 ze zm.).

db

radcę

prawnego