II CZ 212/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 212/11

POSTANOWIENIE

Dnia 12 kwietnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)

SSN Maria Szulc

SSN Katarzyna Tyczka-Rote (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi B. F.

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem

Sądu Apelacyjnego

z dnia 6 listopada 2009 r.,

wydanym w sprawie z powództwa B. F.

przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń "UNIQA" - Spółce Akcyjnej

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 12 kwietnia 2012 r.,

zażalenia powoda (skarżącego)

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 16 września 2011 r.,

oddala zażalenie i przyznaje adw. K. G. od Skarbu Państwa

(Sądu Apelacyjnego) kwotę 5400 (pięć tysięcy czterysta) zł

tytułem pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu

zażaleniowym.

Uzasadnienie

W sprawie z powództwa B. F. przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń „UNIQA”

S.A. w dniu 24 kwietnia 2009 r. zapadł wyrok zasądzający na rzecz powoda kwotę

20 000 zł z odsetkami ustawowymi tytułem odszkodowania za pogorszenie się jego

sytuacji życiowej po śmierci jego ojca E. F. W pozostałym zakresie żądania powoda

(obejmujące łącznie roszczenie o zapłatę kwoty 977 000 zł oraz renty w kwocie

3 000 zł miesięcznie) zostało oddalone. Apelację powoda od tego wyroku Sąd

Apelacyjny oddalił w dniu 6 listopada 2009 r.

Powód złożył pierwszą skargę o wznowienie postępowania w tej sprawie

w dniu 8 lutego 2010 r., powołując się na podstawę wznowienia z art. 401 pkt 2

k.p.c. Skarga ta została odrzucona w dniu 24 marca 2010 r. z powodu

niestwierdzenia przez Sąd Apelacyjny, aby występowała wskazana podstawa

wznowienia. Zażalenie powoda na postanowienie z dnia 24 marca 2004 r. Sąd

Najwyższy oddalił postanowieniem z dnia 15 grudnia 2010 r.

Kolejną skargę o wznowienie postępowania powód złożył 2 czerwca 2011 r.

Tym

razem

skarżący oparł skargę

na

dwóch

podstawach

- powołanej

już w poprzedniej skardze podstawie pozbawienia go możliwości działania

w sprawie w zakresie powoływania się na określone dowody (art. 401 pkt 2 k.p.c.),

składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi

opartej na tej podstawie, oraz na podstawie z art. 403 § 2 k.p.c. uzasadnionej

powzięciem przez powoda informacji o szeregu nowych okolicznościach, które

powinny być wzięte pod uwagę przy ustalaniu zakresu pomocy świadczonej

powodowi przez ojca oraz w zakresie określania konsekwencji dla zdrowia

powoda wstrząsu psychicznego wywołanego śmiercią ojca, a także wykryciu

prawomocnego wyroku orzekającego o tym samym stosunku prawnym. Wniosek

o przywrócenie terminu powód umotywował skutkami doznanego wstrząsu

psychicznego.

Postanowieniem z dnia 16 września 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił wniosek

skarżącego

o

przywrócenie

terminu

do

wniesienia

skargi

o

wznowienie

postępowania oraz odrzucił złożoną wraz z tym wnioskiem skargę. W uzasadnieniu

wyjaśnił, że wniosek o przywrócenie terminu jest spóźniony, gdyż złożenie

poprzedniej skargi 8 lutego 2010 r. wskazywało, iż w dniu jej przedstawienia

przyczyny

uniemożliwiające

powodowi

podejmowanie

właściwych

działań

procesowych już ustały. Z tego powodu skarga w części, w której oparta była na

podstawie pozbawienia możności działania podlegała odrzuceniu jako spóźniona.

Z kolei podstawa wykrycia wyroku oraz nowych okoliczności faktycznych, które

mogły mieć wpływ na wynik sprawy w rzeczywistości nie wystąpiła. W ocenie Sądu

Apelacyjnego nie jest taką okolicznością aktualny stan zdrowia powoda, nie

stanowią jej też zeznania świadka W. S., który miałby potwierdzić okoliczności

ustalone w poprzednim postępowaniu zgodnie z wnioskiem powoda.

W zażaleniu na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie

postępowania (pkt 2 postanowienia z dnia 16 września 2011 r.) skarżący wniósł

o uchylenie tego postanowienia i rozpoznanie jego skargi oraz o przyznanie

kosztów zastępstwa adwokackiego za pomoc udzieloną mu z urzędu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Należy podzielić stanowisko zajęte przez Sąd II instancji, że aktualnie

rozpatrywana skarga o wznowienie postępowania wniesiona została po terminie

w zakresie podstaw, które znane już były powodowi w chwili składania

wcześniejszej skargi w dniu 8 lutego 2010 r. i w skardze tej powoływane.

Dywagacje pełnomocnika skarżącego odnoszące się do samego istnienia

możliwości późniejszego popadnięcia przez powoda w stan wyłączający zdolność

do podjęcia działań i to w okresie krótszym niż 7 dni od dnia złożenia skargi

o wznowienie postępowania są bez znaczenia, gdyż w świetle art. 168 § 1 k.p.c.

można żądać przywrócenie terminu do dokonania czynności zaniedbanej, a nie do

ponownego dokonania czynności podjętej już w terminie lecz ocenionej przez Sądy

jako pozbawiona uzasadnienia prawnego.

Nie wystąpiły też podstawy z art. 403 § 2 k.p.c., wskazane przez skarżącego

po raz pierwszy w skardze złożonej 2 czerwca 2011 r., co trafnie, aczkolwiek

z nader lapidarnym uzasadnieniem przyjął Sad orzekający. Wyrok, który zdaniem

powoda dotyczy tego samego stosunku prawnego, w rzeczywistości dotyczy innego

stosunku - roszczeń siostry powoda do pozwanego. Nową okolicznością faktyczną

w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c. nie jest także aktualny stan zdrowia skarżącego.

Fakt, że B. F. cierpi obecnie na inne zaburzenia niż ujawnione w toku prawomocnie

zakończonego postępowania nie jest podstawą do wznowienia postępowania,

skoro powód nie uprawdopodobnił, że stan taki nie tylko istniał już wcześniej (tylko

nie został wtedy wykryty), ale dodatkowo miałby wpływ na sposób rozstrzygnięcia

sprawy. Samo przedstawienie dowodów (wyników badań) pochodzących z okresu

po zakończeniu postępowania nie odpowiada podstawie z art. 403 § 2 k.p.c., gdyż

dowody te nie istniały w czasie kiedy postępowanie się toczyło. Powołany przepis

dotyczy tymczasem dowodów, które obiektywnie istniały, tylko nie były znane

stronie. Z tego względu zarzuty, że sad nie może poddać miarodajnej ocenie

dokumentów obrazujących wyniki badań nie może podważyć słuszności stanowiska

Sądu Apelacyjnego, dowody z tych dokumentów dotyczą bowiem okoliczności z

okresu po zakończeniu postępowania.

Z kolei dowód z zeznań świadka W. S. nie pozostaje w związku

przyczynowym z wynikiem sprawy, skoro okoliczności związane z pomocą, jaką E.

F. świadczyłby powodowi w budowie domu, gdyby nie zmarł w wyniku wypadku,

zostały uwzględnione w ustalonym stanie faktycznym i wzięte pod uwagę przy ustalaniu wysokości odszkodowania, co expilicite wynika z uzasadnień orzeczeń Sądów

obydwu instancji. Okoliczność, że skarżący nie zgadza się z określoną na

podstawie tych ustaleń wysokością odszkodowania nie jest natomiast przyczyną

wpływającą na ocenę istnienia podstaw wznowienia.

Z tych przyczyn zażalenie należało oddalić na podstawie art. 394 1 § 3 k.p.c.

w zw. z art. 39814 k.p.c.

Orzeczenie o kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu

uzasadnia § 19 w zw. z § 2, § 4 ust. 1, § 6 pkt 7 i § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

jw