II CZ 206/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 206/10

POSTANOWIENIE

Dnia 8 kwietnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący)

SSN Wojciech Katner (sprawozdawca)

SSN Marta Romańska

w sprawie z wniosku T. S. i J. S.

przy uczestnictwie Powiatu S.

o zasiedzenie nieruchomości,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 8 kwietnia 2011 r.,

zażalenia wnioskodawców

na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 6 września 2010 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 6 września 2010 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę

kasacyjną wnioskodawców T. S. i J. S. od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia

31 marca 2010 r. w sprawie o zasiedzenie nieruchomości, przy uczestnictwie

Powiatu S. Podstawę prawną odrzucenia skargi stanowił art. 398 § 2 w związku z

art. 13 § 2 k.p.c. z uwagi na nieuiszczenie opłaty od skargi w wysokości 2.000

złotych, do czego Sąd zobowiązał wnioskodawców, a wezwanie zostało skutecznie

doręczone w dniu 3 sierpnia 2010 r.

W

zażaleniu

wnioskodawcy

wnoszą

o

uchylenie

zaskarżonego

postanowienia, zarzucając naruszenie art. 398 § 2 k.p.c. i art. 112 ust. 2 i 3 ustawy

z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167,

poz. 1398 ze zm.) poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że wniosek

o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przed upływem terminu do opłacenia

pisma został prawomocnie oddalony, a termin do uiszczenia opłaty upłynął

bezskutecznie i uznano skargę za nieopłaconą, podczas gdy postanowienie

wydane po raz pierwszy przez sąd drugiej instancji o odmowie zwolnienia od

kosztów

sądowych,

przy

wniesieniu

skargi

kasacyjnej

zostało

przez

wnioskodawców zaskarżone zażaleniem do Sądu Najwyższego i do czasu jego

rozpoznania nie stało się prawomocne, zatem termin do uiszczenia opłaty od skargi

kasacyjnej nie rozpoczął jeszcze biegu. Termin ten zacznie biec od dnia doręczenia

wnioskodawcom ewentualnego postanowienia Sądu Najwyższego o oddaleniu

zażalenia. Wobec tego, zdaniem skarżących nie ma podstaw do uznania skargi za

nieopłaconą. Ponadto, zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art.

3941 § 1 pkt 2, art. 3941 § 3, art. 39821 i art. 380 oraz art. 394 § 1 pkt 2 k.p.c.

poprzez ich niezastosowanie lub błędne zastosowanie przez przyjecie, że na

wydane po raz pierwszy przez sąd drugiej instancji orzeczenie o odmowie

zwolnienia od kosztów sądowych, przy wniesieniu skargi kasacyjnej, nie

przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego, co spowodowało odrzucenie

zażalenia na postanowienie o odrzuceniu zażalenia w przedmiocie odmowy

zwolnienia wnioskodawców od kosztów sądowych, podczas gdy takie zażalenie

przysługuje na każde postanowienie sądu drugiej instancji w przedmiocie kosztów

sądowych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jako bezzasadne należało oddalić w całości.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy od

postanowienia sądu drugiej instancji, mocą którego oddalono wniosek o zwolnienie

od kosztów sądowych złożony po raz pierwszy przed tym sądem, przysługuje

zażalenie do Sądu Najwyższego na podstawie art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c.

W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, wnioskodawcy złożyli skargę

kasacyjną wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, w tym od opłaty

od skargi. Wniosek ten został oddalony w całości mocą postanowienia Sądu

Okręgowego z dnia 21 lipca 2010 r. (k. 315). Wnioskodawcy wnieśli zażalenie na

powyżej opisane postanowienie, które z kolei postanowieniem z dnia 31 sierpnia

2010 r. zostało odrzucone, jako niedopuszczalne w świetle art. 394 1 § 1 pkt 2 k.p.c.

(k. 330). Sąd Okręgowy wezwał prawidłowo skarżących do uiszczenia w terminie

tygodniowym opłaty sądowej od skargi kasacyjnej pod rygorem jej odrzucenia.

Wezwanie to doręczono w dniu 3 sierpnia 2010 r. (k. 319). Po bezskutecznym

upływie terminu do uzupełnienia braku fiskalnego skargi kasacyjnej, Sąd Okręgowy

postanowieniem z dnia 6 września 2010 r. odrzucił skargę (k. 334). Wnioskodawcy

złożyli także zażalenie na postanowienie z dnia 31 sierpnia 2010 r. o odrzuceniu

zażalenia na postanowienie o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych.

Sąd Okręgowy

odrzucił

opisane

w

zdaniu

poprzednim

zażalenie

mocą

postanowienia z dnia 24 września 2010 r. (k. 344). Wobec tego, należy stwierdzić,

iż aktualnie przed Sądem Najwyższym nie toczy się postępowanie w przedmiocie

zażalenia od postanowienia o odrzuceniu zażalenia na postanowienie o odmowie

zwolnienia

od

kosztów

sądowych,

jak

mylnie

wskazali

to

skarżący

w rozpoznawanym obecnie zażaleniu (zob. s. 3 uzasadnienia zażalenia).

Sąd Najwyższy rozstrzygnął już podniesione na wstępie zagadnienie,

uznając, że art. 3941 § 1 k.p.c. obowiązujący od dnia 22 maja 2009 r., nie ma

zastosowania do postanowienia sądu drugiej instancji orzekającego po raz

pierwszy w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych, np.: od opłaty

sądowej od skargi kasacyjnej. Takie postanowienie sądu drugiej instancji nadal nie

podlega zaskarżeniu do Sądu Najwyższego, gdyż pojęcie kosztów procesu o jakich

stanowi art. 3941 § 1 k.p.c. nie obejmuje instytucji zwolnienia od kosztów sądowych,

jako całkiem odrębnej od kosztów procesu (zob. postanowienie SN z 13 stycznia

2010 r., II CZ 81/09, Lex nr 677772). Sąd Najwyższy rozpoznając zażalenie

w niniejszej sprawie w pełni podziela przedstawiony pogląd.

Wobec powyższego, sąd drugiej instancji po wydaniu postanowienia

oddalającego wniosek skarżących o zwolnienie od kosztów sądowych, prawidłowo

wezwał ich do uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej w kwocie 2.000 złotych,

określając

wysokość

opłaty,

termin

jej

uiszczenia

i

rygor

niewykonania

zobowiązania. Wezwanie to zostało skutecznie doręczone wnioskodawcom w dniu

3 sierpnia 2010 r. (k. 319). W dniu 2 września 2010 r. sporządzono notatkę

urzędową złożoną do akt sprawy, z której treści jednoznacznie wynika, że do dnia

jej opracowania na rachunek Sądu Okręgowego nie wpłynęła opłata od skargi

kasacyjnej (k. 333). Z uwagi na to, iż po upływie terminu wnioskodawcy nie uiścili

opłaty od skargi kasacyjnej, Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim prawidłowo

odrzucił skargę jako nieopłaconą na podstawie art. 398 6 § 2 w związku z art. 13 § 2

k.p.c. Zgodnie z powołanym przepisem, sąd drugiej instancji odrzuca na

posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu, skargę

niespełniającą wymagań określonych w art. 3984 § 1 k.p.c., nieopłaconą oraz

skargę,

której

braków nie

usunięto

w terminie

lub

z innych

przyczyn

niedopuszczalną.

Z omówionych przyczyn, zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego z

dnia 6 września 2010 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej, jako bezzasadne należało

oddalić w całości na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.