II CZ 201/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 201/11

POSTANOWIENIE

Dnia 5 kwietnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Antoni Górski (przewodniczący)

SSN Wojciech Katner (sprawozdawca)

SSN Marian Kocon

w sprawie ze skargi Lecha L.

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem

Sądu Okręgowego

z dnia 22 października 2003 r.,

wydanego w sprawie z powództwa Lecha L.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z.

oraz Skarbowi Państwa – Sądowi Okręgowemu

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 5 kwietnia 2012 r.,

zażalenia powoda

na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 11 stycznia 2011 r.,

1)

2)

3)

oddala zażalenie

przyznaje adwokatowi Pawłowi N. od Skarbu Państwa

Sądu Okręgowego kwotę 1200,- (jeden tysiąc dwieście)

złotych tytułem udzielonej skarżącemu pomocy prawnej z

urzędu (powiększoną o podatek VAT)

zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa Prokuratorii

Generalnej Skarbu Państwa kwotę 1200,- (jeden tysiąc

dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania

wywołanego zażaleniem.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2011 r. Sąd Okręgowy w sprawie z

powództwa Lecha L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. i

Skarbowi Państwa - Sądowi Okręgowemu o zapłatę, w przedmiocie wniosków

powoda o ustanowienie adwokata z urzędu do wniesienia skargi o wznowienie

postępowania w sprawie […], o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o

wznowienie postępowania w sprawie […] oraz w sprawie ze skargi o wznowienie

postępowania w sprawie [..], oddalił wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu do

wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sprawie […], odrzucił wniosek o

przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sprawie

[…] i odrzucił skargę o wznowienie postępowania w sprawie […].

W

zażaleniu

na

powołane

postanowienie,

ustanowiony

z

urzędu

pełnomocnik powoda (w zażaleniu jest przez omyłkę mowa o pozwanym) zarzucił

obrazę prawa procesowego, tj. art. 169 § 2 w związku z art. 168 § 1 k.p.c. poprzez

niezastosowanie, polegające na uznaniu winy powoda w niedokonaniu czynności

procesowej w terminie; art. 410 § 1 i 2 w związku z art. 403 § 2 k.p.c. poprzez

niewłaściwe zastosowanie polegające na niedostatecznym zbadaniu wystąpienia

przesłanek

do

zaskarżonego

wznowienia

postępowania.

postanowienia

i

Skarżący

poprzedzającego

go

wniósł

o

uchylenie

postanowienia

Sądu

Okręgowego z dnia 11 stycznia 2011 r. o odrzuceniu wniosku o przywrócenie

terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania, z zasądzeniem kosztów pomocy prawnej udzielonej

powodowi z urzędu.

W odpowiedzi na zażalenie Skarb Państwa – Prokuratoria Generalna Skarbu

Państwa wniósł w pierwszej kolejności o sprawdzenie wartości zaskarżenia,

a następnie odrzucenie zażalenia, ewentualnie o jego oddalenie z zasądzeniem

kosztów postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Niezależnie od sporu między stronami odnośnie do wystąpienia przesłanek

o niedopuszczalności zażalenia ze względu na treść art. 3941 § 2 k.p.c., co

spowodowało

wymianę

pism

procesowych

między

stronami

i

wydanie

postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 7 września 2011 r. w kwestii określenia

wartości przedmiotu zaskarżenia - zażalenie powoda w niniejszej sprawie jest

niezasadne i podlega oddaleniu.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd trafnie i wyczerpująco

wyjaśnił, że w razie wniesienia skargi o wznowienie postępowania w sprawie

zakończonej prawomocnym orzeczeniem sąd w pierwszej kolejności bada, czy

twierdzenia zawarte w skardze stanowią ustawową przyczynę restytucyjną. Dopiero

po ustaleniu takiej przyczyny otwiera się możliwość do merytorycznego

rozpoznawania sprawy na nowo, w granicach zakreślonych przez podstawę

wznowienia. Jeżeli okaże się w wyniku analizy, że ustawowej przyczyny

restytucyjnej nie ma, skarga podlega odrzuceniu.

Podstawy skargi o wznowienie postępowania są określone w art. 401,

art. 4011 i art. 403 k.p.c., wyliczenie zawarte w tych przepisach jest wyczerpujące,

a postępowanie dotyczy prawomocnego orzeczenia, które w wyniku ponownego

postępowania mogłoby zostać zastąpione nowym orzeczeniem. Ma się więc do

czynienia z nadzwyczajnym postępowaniem, którego charakter sprawia, że

przesłanki wznowienia muszą być precyzyjnie stosowane. Jak wyjaśnił Sąd

w zaskarżonym postanowieniu skarżący nie sformułował wprost podstawy skargi

o wznowienie postępowania, a wyraził subiektywne niezadowolenie z rozstrzygnięć

sądowych podjętych w jego sprawie, był bowiem przekonany o zasadności

powództwa i niezrozumiałe było dla niego jego oddalenie. W rezultacie Sąd sam

próbował jego twierdzenia w skardze przypisać do jedynej możliwej podstawy

wznowienia, tj. do art. 403 § 2 k.p.c. Jednak i to nie mogło być skuteczne,

a ponadto, jak podnosi w odpowiedzi na zażalenie pozwany, wniosek powoda

o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania został

odrzucony ze względu na jego spóźnienie, a nie oddalenie z uwagi na

nieuprawdopodobnienie okoliczności ten wniosek uzasadniających. Ta kwestia

w zażaleniu została w ogóle pominięta, co sprawia, że zarzuty odnoszące się do

naruszenia art. 169 § 2 w związku z art. 168 § 1 k.p.c. nie mogą zostać

uwzględnione.

Powołane w zażaleniu orzecznictwo i wypowiedzi doktryny prawa nie

uzasadniają twierdzeń powoda, który próbuje wykazać, że to na sądzie

rozpoznającym skargę o wznowienie postępowania ciąży obowiązek ustalenia

przyczyn wznowienia, a jeśli ich nawet oczywiście nie ma, to mimo to należy

wezwać

skarżącego

do

uprawdopodobnienia

okoliczności

stwierdzających

dopuszczalność wznowienia na podstawie art. 410 § 2 k.p.c. Pomimo takiego

przekonania powoda, w zażaleniu nie znajdują się żadne argumenty, które by

wskazywały, że podstawy prawne wznowienia postępowania w konkretnej sprawie

w ogóle występują.

Z tych względów na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

należało oddalić zażalenie, rozstrzygając o kosztach postępowania zażaleniowego

na podstawie art. 98 w związku z art. 391 § 1, art. 397 § 2 i 398 21 k.p.c. oraz § 19

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348).