II CZ 197/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 197/10

POSTANOWIENIE

Dnia 2 lutego 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący)

SSN Dariusz Dończyk (sprawozdawca)

SSN Jan Górowski

w sprawie z powództwa T. M. i M. M.

przeciwko Wykonawstwo - Dokumentacja - Inwestycje Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K.

o wydanie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 2 lutego 2011 r.,

zażalenia strony pozwanej

na postanowienie Sądu Okręgowego w K.

z dnia 2 listopada 2010 r.,

1) oddala zażalenie;

2) zasądza od pozwanego solidarnie na rzecz powodów

kwotę 1200 (tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu

kosztów postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

T. M. i M. M. wnieśli pozew o nakazanie opróżnienia i wydania przez

pozwaną lokalu użytkowego. Wartość przedmiotu sporu w pozwie została

określona na kwotę 51.972 złotych, co stanowiło – według twierdzeń zawartych w

uzasadnieniu pozwu – wartość rocznego czynszu wynoszącego miesięcznie kwotę

4.331 zł. W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o sprawdzenie wartości

przedmiotu sporu (k. 26), wskazując na przepis zawarty w art. 23 2 k.p.c. Wyrokiem

z dnia 30 listopada 2009 r. Sąd Rejonowy w

K. nakazał pozwanej wydanie

spornej nieruchomości. Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do zarzutu

niewłaściwego określenia wartości przedmiotu sporu, wskazując jedynie w

uzasadnieniu wyroku, że kwestia ta została przez pozwanego podniesiona (k.123).

Od powyższego wyroku pozwana wniosła apelację, wskazując wartość

przedmiotu zaskarżenia na kwotę 51.972 złotych. Wyrokiem z dnia 24 czerwca

2010 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację. Od powyższego wyroku pozwana

wniosła skargę kasacyjną, którą, postanowieniem z dnia 2 listopada 2010 r., Sąd

Okręgowy w K. odrzucił po wcześniejszym ustaleniu, że wartość przedmiotu

zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym wynosi kwotę 12.993 złotych.

Na powyższe postanowienie pozwana wniosła zażalenie, zarzucając

naruszenie art. 19 § 2 k.p.c. w zw. z art. 25 § 2 k.p.c. oraz art. 398 2 § 1 k.p.c. w zw.

z art. 3986 § 2 k.p.c. Pozwana wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3982 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna

w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest

niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych. Ustawowo określona minimalna wartość

przedmiotu zaskarżenia stanowi przesłankę dopuszczalności skargi kasacyjnej we

wszystkich sprawach o prawa majątkowe, niezależnie od tego, czy sąd zasądza

określone świadczenie na rzecz powoda, czy też kształtuje stan prawny.

W pozwie wskazano, że wartość przedmiotu sporu wynosi kwotę 51.972

złotych. Wartość ta nie była zmieniona do czasu zakończenia postępowania przed

Sądem pierwszej instancji. Sąd Rejonowy nie dokonał sprawdzenia wartości

przedmiotu sporu w związku z zarzutem zawartym

w odpowiedzi na

pozew.

Wskazana w pozwie wartość przedmiotu sporu, o ile nie zostanie sprawdzona

i zmodyfikowana przez sąd z urzędu przed doręczeniem pozwu, albo na zarzut

pozwanego podniesiony przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy, podlega

utrwaleniu (art. 26 k.p.c.), chyba że nastąpi zmiana powództwa pociągająca za

sobą zmianę wartości przedmiotu sporu (por. postanowienia Sądu Najwyższego:

z dnia 14 listopada 1997 r. III CZ 82/97, nie publ. oraz z 13 maja 2009 r., IV CZ

39/09, nie publ.).

Zgodnie z art. 368 § 2 k.p.c., w sprawach majątkowych wartość przedmiotu

zaskarżenia podana w apelacji może być oznaczona na kwotę wyższą od wartości

przedmiotu sporu wskazanej w pozwie jedynie wtedy, gdy powód rozszerzył

powództwo lub sąd orzekł ponad żądanie. Sąd Okręgowy w K. nie badał podanej w

apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia, lecz przyjął podaną wartość, która

odpowiadała wartości przedmiotu sporu. Brak sprawdzenia wartości przedmiotu

zaskarżenia podanej w apelacji nie eliminuje możliwości weryfikacji prawidłowości

podanej wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej. Zgodnie bowiem z

art. 39821 k.p.c. w postępowaniu kasacyjnym ma odpowiednie zastosowanie m.in.

art. 368 § 2 k.p.c., który w zdaniu trzecim przewiduje, że przepisy art. 19-24 i 25 § 1

k.p.c. stosuje się odpowiednio. Oznacza to, że zarówno sąd drugiej instancji, jak

również Sąd Najwyższy w ramach badania warunków formalnych skargi kasacyjnej

może sprawdzić wartość przedmiotu zaskarżenia podaną w skardze kasacyjnej,

czy jest ona zgodna z zasadami jej ustalenia zawartymi w art. 19-24 k.p.c. (por.

postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 6 czerwca 1997 r., II CKN 47/97, OSNC

1997, nr 11, poz. 180; z dnia 20 czerwca 1997 r. II CKN 245/97, nie publ.; z dnia

26 czerwca 1997 r. I CKN 156/97 nie publ., z

9 lipca 1997 r., II CKN 257/97, nie

publ.). Badanie wartości przedmiotu zaskarżenia podanej w skardze kasacyjnej ma

na celu sprawdzenie, czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna ze względu

minimalną wartość zaskarżenia wymaganą od skargi kasacyjnej według art. 398 2 §

1 k.p.c. Badanie w tym zakresie nie może być utożsamiane ze sprawdzeniem

wartości przedmiotu sporu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7

kwietnia 1997 r., III CKN 71/97, nie publ. oraz z dnia 15 stycznia 1998 r., I CZ

19/97, nie publ.).

Przepisy zawarte w art. 25 i 26 k.p.c. wyrażają potrzebę jednoznacznego

przesądzenia (ustabilizowania) wartości przedmiotu sporu na potrzeby określenia

właściwości rzeczowej sądu i wysokości należnych opłat sądowych (zob. § 107 ust.

3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 lutego 2007 r. Regulamin

urzędowania sądów powszechnych, Dz.U. Nr 38, poz. 249 ze zm.). Gdy zaś chodzi

o określenie wartości przedmiotu zaskarżenia na użytek ustalenia dopuszczalności

skargi kasacyjnej, podobna potrzeba już nie występuje. Ważne jest natomiast, by

rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy podlegały jedynie te skargi kasacyjne, których

dopuszczalność przewidują przepisy procesowe, a nie wskutek niewłaściwego

określenia wartości przedmiotu sporu przez powoda.

Uwzględniając powyższe Sąd Okręgowy władny był dokonać sprawdzenia

prawidłowości podanej w skardze kasacyjnej wartości przedmiotu zaskarżenia,

według zasad określonych w art. 19-24 k.p.c. Podana w skardze kasacyjnej

wartość przedmiotu zaskarżenia, ze względu na przepis art. 23 2 k.p.c. - według

którego, wartość przedmiotu sporu oblicza się przyjmując, stosownie do rodzaju

nieruchomości i sposobu korzystania z niej, podaną przez powoda sumę

odpowiadającą trzymiesięcznemu czynszowi najmu lub dzierżawy należnemu od

danego rodzaju nieruchomości – była nieprawidłowa i została poprawnie ustalona

przez Sąd drugiej instancji. Ustalona wartość przedmiotu zaskarżenia skargi

kasacyjnej była niższa od wartości przedmiotu zaskarżenia wymaganej, według art.

3982 § 1 k.p.c., od skargi kasacyjnej. Uzasadniało to odrzucenie skargi kasacyjnej

jako niedopuszczalnej (art. 3986 § 2 k.p.c.).

W konsekwencji zażalenie jako bezzasadne podlegało oddaleniu na

podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. art. 3941 § 3 k.p.c. O kosztach postępowania

zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1

k.p.c., art. 39821 k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c.