II CZ 194/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 194/12

POSTANOWIENIE

Dnia 7 marca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący)

SSN Anna Kozłowska

SSA Monika Koba (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa R. J.

przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Zakładu Karnego w G.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 marca 2013r.,

zażalenia powoda

na postanowienie Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 12 października 2012 r.,

1) odrzuca

zażalenie

w

zakresie

dotyczącym

punktu

(pierwszego) zaskarżonego postanowienia,

2) oddala zażalenie w pozostałej części,

3) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego na rzecz

adwokata

M.

K. kwotę

(sto dwadzieścia)

złotych

powiększoną o należny podatek od towarów i usług tytułem

kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z

urzędu w postępowaniu zażaleniowym.

Uzasadnienie

Postanowieniem z 12 października 2012 r. Sąd Apelacyjny odrzucił wniosek

powoda o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie

uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 22 czerwca 2012 r. i w

konsekwencji odrzucił wniosek powoda o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia

tego wyroku.

Wyjaśnił, iż wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia złożony po

upływie ustawowego terminu (art. 387 § 3 k.p.c.) jest spóźniony, powód był bowiem

reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który miał wiedzę o wyroku

od daty jego ogłoszenia, a zaniechania pełnomocnika wywołują skutek względem

reprezentowanej strony. Spóźniony jest również wniosek o przywrócenie terminu do

sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku (171 k.p.c.), skoro powód miał

wiedzę o treści wyroku, uzyskaną przez swojego pełnomocnika, a zmiana

stanowiska w przedmiocie żądania sporządzenia uzasadnienia wyroku i jego

doręczenia nie daje uprawnienia do złożenia wniosku o przywrócenie terminu

w każdym czasie.

W

zażaleniu,

postanowienia,

zawierającym

skarżący

wniosek

argumentował,

iż

o

za

uchylenie

zaskarżonego

uwzględnieniem

zażalenia

przemawia ograniczenie możliwości działania związane z pozbawieniem go

wolności jak i utrudniony kontakt z reprezentującym go pełnomocnikiem.

Jednocześnie na podstawie art. 380 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i w zw. z art.

39821 k.p.c. sformułował wniosek o poddanie kontroli postanowienia odrzucającego

wniosek o przywrócenie terminu.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Zgodnie z art.3941 § 2 k.p.c. zażalenie na postanowienie sądu drugiej

instancji przysługuje w sprawach, w których dopuszczalna jest skarga kasacyjna

i kwestionowane postanowienie kończy postępowanie w sprawie. Do tej kategorii

nie należy postanowienie odrzucające wniosek o przywrócenie terminu, skoro

kończy ono jedynie postępowanie wpadkowe wywołane złożeniem wniosku

o przywrócenie terminu, a nadal toczy się postępowanie dotyczące wniosku

o sporządzenie i doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Takie stanowisko jest

ugruntowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego począwszy od postanowienia

z 11 sierpnia 1999 r., I CKN 367/99, OSNC 2000/3/48 i podzielane jest również

w rozpoznawanej sprawie.

W

tej

sytuacji

zażalenie

na

postanowienie

odrzucające

wniosek

o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku

z uzasadnieniem podlegało odrzuceniu na podstawie art. 398 6 § 3 k.p.c. w zw.

z art. 3941 § 3 k.p.c.

Odrzucenie

zażalenia

na

postanowienie

odrzucające

wniosek

o przywrócenie terminu nie pozbawia skarżącego możliwości kwestionowania tego

postanowienia, ale jedynie w ramach zażalenia na postanowienie o odrzuceniu

wniosku

o

sporządzenie

i

doręczenie

uzasadnienia.

Niezaskarżalność

postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu nie stoi

temu na przeszkodzie wobec możliwości rozpatrzenia na wniosek skarżącego

także postanowienia odrzucającego wniosek o przywrócenie terminu (art.380 k.p.c.

w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i 39821 k.p.c.).

Prawidłowo Sąd Apelacyjny przyjął, iż zarówno wniosek skarżącego

o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia jak i wniosek o przywrócenie terminu do

złożenia opisanego wniosku był spóźniony.

Powód był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika obecnego

przy

ogłoszeniu

wyroku.

W

takiej

sytuacji

termin

do

złożenia

wniosku

o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia upłynął bezskutecznie 29 czerwca

2012 r. Oceny tej nie zmienia akcentowana w zażaleniu okoliczność pozbawienia

skarżącego wolności. Wobec korzystania przez powoda z pomocy adwokata Sąd

nie miał obowiązku doręczenia mu sentencji wyroku z pouczeniem o terminie

i sposobie wniesienia środka zaskarżenia (art. 387 § 3 k.p.c.). Wprawdzie adwokat

ustanowiony przez Sąd jest obowiązany zastępować stronę do prawomocnego

zakończenia postępowania (art. 118 § 2 k.p.c.), ale w orzecznictwie Sądu

Najwyższego przyjęto, iż pełnomocnik jest uprawniony do zgłoszenia wniosku

o sporządzenie uzasadnienia i doręczenie orzeczenia wraz z uzasadnieniem. Jego

obowiązkiem jest także udzielenie stronie informacji odnoszących się do możliwości

skorzystania ze skargi kasacyjnej, ponieważ są to czynności i informacje

odnoszące się do orzeczenia, które zostało wydane w postępowaniu objętym

umocowaniem pełnomocnika ( por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów

Sądu Najwyższego z 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07, OSNC 2008/11/22;

postanowienie Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2012r, II CZ 148/11, Lex nr

1162662).

Podnoszony w zażaleniu argument dotyczący utrudnionego kontaktu

z pełnomocnikiem jest pozbawiony znaczenia i nieprzekonujący.

Po pierwsze, wniosku o przywrócenie terminu nie można opierać na tym,

że to nie strona, a jej pełnomocnik zaniedbał dokonania czynności procesowej

(por. postanowienia Sądu Najwyższego z 30 maja 2007 r., II CSK 167/07 niepubl.;

10 kwietnia 2008r, IV CZ 25/08, niepubl; z 17 kwietnia 2008 r., I CZ 32/08, Lex

nr 794930; z 24 listopada 2009 r., VCZ 57/09, Lex nr 688061).

Po drugie, w oświadczeniu z 11 września 2012 r. (k. 341), skarżący

przyznał, iż po uzyskaniu informacji o treści wyroku, nie domagał się złożenia

wniosku

o

sporządzenie

uzasadnienia

i

doręczenia

orzeczenia

wraz

z uzasadnieniem. Z powyższego wnosić należy, iż rzeczywistą przyczyną nie

złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem był brak

woli powoda, by w ustawowym terminie pełnomocnik taki wniosek złożył.

Po trzecie, odrzucając wniosek o przywrócenie terminu Sąd nie bada

merytorycznej zasadności wniosku lecz jego dopuszczalność i zachowanie terminu

do jego złożenia. Zmiana stanowiska powoda w kwestii żądania sporządzenia

i doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem nie ma znaczenia dla upływu

ustawowego terminu, na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku (art. 387 § 3

k.p.c.) oraz dla upływu ustawowego terminu na złożenie wniosku o przywrócenie

terminu (art. 169 § 1 k.p.c.).

W

konsekwencji

prawidłowo

Sąd

Apelacyjny

odrzucił

wniosek

o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie

orzeczenia z uzasadnieniem (art. 171 k.p.c.) jako złożony z uchybieniem terminu

(art. 169 § 1 k.p.c.).

Z przytoczonych względów na podstawie art. 398 14 w zw. z art. 3941 § 3

k.p.c. zażalenie należało oddalić w pozostałej części.

O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 29

ust.1 ustawy z 26 maja 1982r Prawo o adwokaturze (tekst jednolity z 2009 r. Dz. U

Nr 146, poz. 1188 z późn. zm.) oraz § 13 ust 2 pkt 2 w zw. z § 11 pkt 25 i § 2 ust.3

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r w sprawie opłat za

czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy

prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).

es