II CZ 192/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 192/12

POSTANOWIENIE

Dnia 21 marca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Dariusz Dończyk

SSN Anna Owczarek

w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "O. " w P.

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem

Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 13 marca 2009 r., wydanym w sprawie z powództwa K. M.

przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "O. " w P.

o złożenie oświadczenia woli,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 21 marca 2013 r.,

zażalenia strony pozwanej (skarżącej)

na postanowienie Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 31 października 2012 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę w tym

zakresie Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i

rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 31 października 2012 r. odrzucił

skargę

pozwanej

Spółdzielni

Mieszkaniowej

o

wznowienie

postępowania

zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 13 marca 2009

r. I ACa …/09, jako niedopuszczalną.

Strona pozwana w zażaleniu na to postanowienie zarzuciła naruszenie art.

4161 k.p.c. poprzez jego niewłaściwą interpretację, art. 403 § 4 k.p.c. przez jego

zastosowanie w niniejszej sprawie, oraz art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.

W konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie

sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów

procesu według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W sprawie I ACa …/09 Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 13 marca 2009 r.

zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego z dnia 26 listopada 2008 r. w ten

sposób, że powództwo w całości oddalił, uchylił rozstrzygnięcie w zakresie kosztów

postępowania i oddalił apelację powódki (k. 226).

Jako podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania wskazał art. 49 1

ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 119,

poz. 1116). Zgodnie z tym przepisem, osoba, która na podstawie ustawy może

żądać ustanowienia prawa odrębnej własności lokalu, w razie bezczynności

spółdzielni, może wystąpić do sądu z powództwem na podstawie art. 64 k.c.

w związku z art. 1047 § 1 k.p.c. Koszty sądowe oraz koszty zastępstwa

procesowego pokrywa spółdzielnia.

W piśmie, nazwanym skargą o wznowienie postępowania, pozwana

Spółdzielnia Mieszkaniowa podniosła, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia

27 lipca 2012 r. (P 8/12, OTK-A 2012, Nr 7, poz. 85) orzekł, że art. 49 1 zdanie

drugie tej ustawy w brzmieniu obowiązującym od 31 lipca 2007 r. do 29 grudnia

2009 r., nadanym przez art. 1 pkt 38 ustawy z dnia 14 czerwca 2007 r. o zmianie

ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw

(Dz. U. Nr 125, poz. 873, z 2008 r. Nr 235, poz. 1617 oraz z 2009 r. Nr 117,

poz. 988 i Nr 223, poz. 1779), oraz w brzmieniu obowiązującym od 30 grudnia

2009 r., nadanym przez art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 18 grudnia 2009 r. o zmianie

ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw

(Dz. U. Nr 223, poz. 1779), w zakresie w jakim obciąża pozwaną spółdzielnię

mieszkaniową kosztami procesu niezależnie od wyniku postępowania, jest

niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej

Polskiej. Z tego względu, jej zdaniem, postępowanie w zakresie zawartego

w wyroku rozstrzygnięcia o kosztach powinno być wznowione.

W istocie jednak pismo strony pozwanej, nazwane skargą o wznowienie

postępowania, jest - mając na uwadze treść art. 4161 k.p.c. - wnioskiem, o którym

mowa w tym przepisie, a więc wnioskiem o uchylenie i zmianę rozstrzygnięcia

o kosztach zawartego w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 13 marca 2009 r. W tym

zaś kontekście prawnym Sąd Apelacyjny nie rozważył należycie zasadności tego

wniosku. Tymczasem, gdyby przyjąć pogląd tego Sądu o niemożności wzruszenia

prawomocnych postanowień niekończących postępowania, przepis art. 4161 k.p.c.

byłby w dużej mierze przepisem martwym i bezprzedmiotowym, a racjonalny

ustawodawca nie stanowi tego rodzaju przepisów. Dlatego na podstawie art. 39815

w zw. z art. 3981 § 3 i art. 108 § 2 k.p.c. należało zaskarżone postanowienie uchylić

i

przekazać

sprawę

objętą

tym

wnioskiem

do

ponownego

rozpoznania

(por. podobne stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w postanowieniu z dnia

II CO 64/12).

jw