II CZ 185/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 185/04

POSTANOWIENIE

Dnia 4 lutego 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Helena Ciepła (przewodniczący)

SSN Tadeusz Domińczyk

SSN Irena Gromska-Szuster (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa M. K.

przeciwko Bankowi P.(…) Spółce Akcyjnej - Oddziałowi w Z.

o zwolnienie od egzekucji,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 4 lutego 2005 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 29 lipca 2004 r.,

sygn. akt VI Ca (…),

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 lipca 2004 r. Sąd Okręgowy w Z.

odrzucił kasację powoda od wyroku tego Sądu z dnia 1 kwietnia 2004 r. stwierdzając, że

jest ona niedopuszczalna na podstawie art. 3921 § 1 k.p.c. wobec wartości przedmiotu

sporu i zaskarżenia nie przekraczającej kwoty 10 000 zł. Sąd wskazał, że określenie

wartości przedmiotu sporu następuje według kwoty właściwej w chwili wniesienia pozwu,

której powód nie może skutecznie podwyższyć w toku procesu, chyba że następuje

rozszerzenie powództwa albo sąd orzekł ponad żądanie. Dlatego Sąd Okręgowy nie

uwzględnił zmiany wartości przedmiotu zaskarżenia dokonanej przez powoda po

wniesieniu apelacji i uznając, że nadal wynosi ona 7000 zł., odrzucił kasację na

podstawie art. 3955 k.p.c.

W zażaleniu na powyższe postanowienie powód zarzucając naruszenie art. 393 5 i

art. 3921 § 1 k.p.c. wnosił o jego uchylenie. Stwierdził, że podana przez niego w pozwie

wartość przedmiotu sporu nie była właściwa, bowiem była zaniżona i dopiero po

wniesieniu apelacji ustalił w sklepach rzeczywistą wartość mebli, będących przedmiotem

zajęcia komorniczego i powództwa o zwolnienie spod egzekucji. Nie zmienił zatem

powództwa a jedynie prawidłowo określił w postępowaniu apelacyjnym wartość

przedmiotu zaskarżenia, według sumy właściwej w chwili wniesienia pozwu, stanowiącej

rzeczywistą wartość przedmiotu sporu, która wynosi 10 200 zł., jak wskazał w piśmie

uzupełniającym apelację, a nie 7 000 zł. jak błędnie wskazał w pozwie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Określenie wartości przedmiotu sporu w sprawach o prawa majątkowe jest

obowiązkiem powoda, który musi być spełniony już w pozwie (art. 187 § 1 pkt. 1 k.p.c.) i

jak słusznie wskazał Sąd Okręgowy, określenie tej wartości następuje według oceny

właściwej w chwili wniesienia pozwu a tak określona wartość pozostaje niezmieniona do

końca postępowania (art. 25 i 26 k.p.c.), chyba że nastąpiła zmiana powództwa, w

wyniku której wartość przedmiotu sporu uległa także zmianie. Rzeczą powoda jest

zatem poczynienie przed wniesieniem pozwu odpowiednich ustaleń, które umożliwiłyby

mu prawidłowe określenie w pozwie wartości przedmiotu sporu. Uchybienia i błędy w

tym zakresie obciążają powoda, który nie może skutecznie w toku procesu zmienić

wartości przedmiotu sporu, bez zmiany powództwa, a z powołaniem się jedynie na błąd

popełniony przy określaniu wartości przedmiotu sporu w pozwie. Mogłoby to bowiem

prowadzić do obchodzenia bezwzględnie obowiązującej normy art. 3921 § 1 k.p.c.

uzależniającej dopuszczalność kasacji w sprawach o prawa majątkowe od wartości

przedmiotu zaskarżenia, która przy niezmienionym powództwie, w sytuacji jego

oddalenia oraz oddalenia apelacji, nie może być wyższa niż kwota wskazana w pozwie.

Dlatego też dla dopuszczalności kasacji w rozpoznawanej sprawie bez znaczenia

było wskazanie przez powoda w postępowaniu apelacyjnym wyższej wartości

przedmiotu sporu i zaskarżenia, niż wskazana w pozwie i apelacji z powołaniem się na

błąd popełniony przy jej określaniu w pozwie. Błąd ten obciąża bowiem powoda, który

miał obowiązek sprawdzić przed wniesieniem pozwu wartość ruchomości stanowiących

przedmiot żądania zwolnienia spod egzekucji i właściwie określić wartość przedmiotu

sporu. Jego uchybienia w tym zakresie i późniejsze ustalenie właściwej wartości

ruchomości, jaką miały one już w dacie wniesienia pozwu, nie ma wpływu na wartość

przedmiotu zaskarżenia właściwą dla kasacji, którą wobec oddalenia powództwa i

apelacji, określa kwota wskazana w pozwie.

Z tych przyczyn prawidłowo Sąd Okręgowy na podstawie art. 393 5 k.p.c. odrzucił

kasację jako niedopuszczalną ze względu na wartość przedmiotu sporu nie

przekraczającą 10 000 zł. (art. 3921 § 1 k.p.c.). Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy

oddalił zażalenie jako nieuzasadnione (art. 385 k.p.c. w zw. z art. 393 18 § 3 i art. 397 § 2

k.p.c.).