II CZ 180/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 180/11

POSTANOWIENIE

Dnia 14 marca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Anna Kozłowska (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Marian Kocon

SSN Barbara Myszka

w sprawie z powództwa J. B.

przeciwko G. B.

o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 14 marca 2012 r.,

zażalenia powoda na postanowienie zawarte w punkcie 2

wyroku Sądu Okręgowego w P.

z dnia 5 sierpnia 2011 r.,

1. oddala zażalenie,

2. zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 120

(sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania

zażaleniowego,

3. przyznaje adwokat E. D. – M. od Skarbu Państwa (Sądu

Okręgowego w P.) kwotę 135 (sto trzydzieści pięć) zł

podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług

tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej

powodowi w postępowaniu zażaleniowym.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 25 lutego 2011 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację powoda

od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 25 lutego 2011 r. oddalającego powództwo

skierowane przeciwko G. B., o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności i

zasądził od powoda na rzecz pozwanej 600 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów

zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym.

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu zaskarżył zażaleniem powód zarzucając

„naruszenie prawa procesowego” przez niewzięcie pod uwagę całokształtu

okoliczności sprawy. Wnosił o zmianę zaskarżonego postanowienia przez

nieobciążanie go w ogóle kosztami zastępstwa procesowego w postępowaniu

odwoławczym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest nieuzasadnione.

Artykuł 102 k.p.c., w drodze wyjątku od zasady odpowiedzialności za

wynik procesu (art. 98 § 1 k.p.c.), dopuszcza, ze względów słusznościowych,

w szczególnie uzasadnionych wypadkach, zasądzenie przez sąd od strony

przegrywającej proces, tylko części kosztów procesu albo nawet nieobciążania

takiej strony w ogóle kosztami procesu. Przy ocenie czy ma miejsce „wypadek

szczególnie uzasadniony” uwzględnia się okoliczności konkretnej sprawy.

Sąd Okręgowy, orzekając o kosztach postępowania odwoławczego, przez

zasądzenie od skarżącego na rzecz wygrywającego proces pozwanego jedynie ich

części, uwzględnił trudną sytuację finansową skarżącego jednak nie znalazł

podstaw do całkowitego odstąpienia od obciążenia go kosztami postępowania

apelacyjnego. Niewątpliwie powód jest osobą niezamożną. Jednak ustalenia Sądu

Okręgowego dotyczące jego sytuacji majątkowej, jak i fakt zwolnienia go od

kosztów sądowych w całości, nie były wystarczające do uwzględnienia zażalenia.

Możliwość

zastosowania

art.

k.p.c.

ustawodawca

pozostawiał

swobodnej ocenie sądu. Trafność czy też zasadność skorzystania z tego

uprawnienia

podlega,

co

do

zasady,

kontroli

sądu

odwoławczego.

Jednak w sytuacji gdy strona przegrywająca proces już została częściowo

uwolniona od obowiązku zapłaty kosztów procesu przeciwnikowi, a mimo

to domaga się uwolnienia od tego obowiązku w całości, ewentualna zmiana

orzeczenia w tym przedmiocie może mieć miejsce zupełnie wyjątkowo, przy czym

obowiązek wykazania tego stanu wyjątkowości obarcza skarżącego. W świetle tak

motywów zaskarżonego postanowienia jak i argumentów zawartych w zażaleniu brak jest natomiast do tego podstaw.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy oddalił zażalenie (art. 398 14 w związku z art.

3941 § 3 k.p.c.).

O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono na podstawie art. 98

§ 1 w związku z 108 § 1 k.p.c. i § 6 pkt 2 i § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

O kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, Sąd

Najwyższy orzekł na podstawie § 6 pkt 2 w związku z § 13 ust. 2 pkt 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348

ze zm.).

jw