II CZ 165/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 165/12

POSTANOWIENIE

Dnia 7 marca 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący)

SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca)

SSA Monika Koba

w sprawie ze skarg A. G. i L. U. następczyń

prawnych K. U. oraz P. P.

o wznowienie postępowania zakończonego

prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w P.

z dnia 24 lutego 1995r., wydanym w sprawie

z wniosku M. M.

przy uczestnictwie J. M. i in. ,

przy udziale P. P. i in.

o stwierdzenie zasiedzenia,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 7 marca 2013 r.,

zażalenia A. G. i L. U. następczyń prawnych K. U. oraz uczestniczek postępowania

E. G., A.S. i K. S. na orzeczenie o kosztach

zawarte w postanowieniu Sądu Okręgowego w P.

z dnia 7 maja 2010 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

We wznowionym postępowaniu, postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2009 r.

Sąd Rejonowy w P. zmienił prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w P. z

dnia 24 lutego 1995 r. i oddalił wniosek M. M. o stwierdzenie zasiedzenia

nieruchomości położonej w P. Apelacja M. M. i J. M. od tego postanowienia została

oddalona postanowieniem Sądu Okręgowego w P. z dnia 7 maja 2010 r.

Jednocześnie Sąd ten orzekł o kosztach postępowania odwoławczego zasądzając

od apelujących na rzecz K. U. oraz pozostałych uczestników postępowania w

osobach […] w równych częściach kwotę 1800 zł. To rozstrzygnięcie o kosztach

postępowania zaskarżyły zażaleniem wszystkie wymienione w nim uprawnione,

reprezentowane przez jednego pełnomocnika, który przed sądem odwoławczym

zgłosił wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego „według norm

przepisanych". Skarżące zarzuciły naruszenie art. 109 § 2 zd. 2 k.p.c. oraz § 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, polegające na błędnym uznaniu,

że w razie złożenia wniosku o treści przytoczonej, koszty zastępstwa procesowego

podlegają zasądzeniu w stawce minimalnej, bez uwzględnienia nakładu pracy

pełnomocnika. W związku z powyższym, skarżące domagały się zasądzenia od

apelujących na swoją rzecz tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w

postępowaniu odwoławczym kwoty 4800 zł, w częściach równych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wobec niewątpliwej sprzeczności interesów skarżących i apelujących,

obciążenie apelujących kosztami postępowania odwoławczego znajduje postawę

prawną w art. 520 § 3 k.p.c. Wygrywającym przeto współuczestnikom sporu,

reprezentowanym przez tego samego adwokata, sąd powinien przyznać zwrot

kosztów w wysokości odpowiadającej wynagrodzeniu jednego pełnomocnika

(por. m.in. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2007 r. III CZP 130/06,

OSNC 2008, nr 1, poz. 11).

Stawki opłat za czynności adwokackie określa rozporządzenie Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348). Podstawę zasądzenia

opłaty stanowią stawki minimalne określone w rozporządzeniu. Sąd może zasądzić

opłatę wyższą niż minimalna, nie wyższą jednak niż sześciokrotna stawka

minimalna lub wartość przedmiotu sprawy (§ 2 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli,

zgodnie z art. 109 § 2 k.p.c., przemawia za tym niezbędny nakład pracy

pełnomocnika, charakter sprawy oraz jego wkład w przyczynienie się do jej

wyjaśnienia i rozstrzygnięcia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia

21 grudnia 2010 r., III CZ 64/10 oraz z dnia 15 grudnia 2011 r., II CZ 126/11,

niepubl.). Zasądzenia wyższego niż w stawce minimalnej wynagrodzenia wiąże się

zatem z oceną Sądu stopnia zaangażowania pełnomocnika w wyjaśnienie sprawy.

Nie jest natomiast uzależnione od wyraźnego wniosku pełnomocnika, podobnie jak

i żądanie zasądzenia wynagrodzenia „według norm przepisanych" nie upoważnia

do wnioskowania o rezygnacji z wynagrodzenia podwyższonego.

Z lektury uzasadnienia zaskarżonego postanowienia istotnie można wysunąć

wniosek, że, zdaniem Sądu, opłata za czynności adwokackie w wysokości

przewyższającej stawkę minimalną może zostać przyznana jedynie na wyraźny

wniosek pełnomocnika. Jak wskazano, nie jest to stanowisko trafne, niemniej uznać

należy, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do zasądzenia na rzecz żalących

opłaty za czynności adwokackie w postępowaniu apelacyjnym w wysokości

przewyższającej stawkę minimalną, tj. ponad 1800 zł. W szczególności nie

przemawiał za tym nakład pracy pełnomocnika reprezentującego wszystkich

żalących w postępowaniu przed Sądem drugiej instancji. Nie odbiegał on bowiem

w sposób istotny od przeciętnego.

Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w zw. z art.

3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenia jako nieuzasadnione.

jw