II CZ 161/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 161/10

POSTANOWIENIE

Dnia 14 stycznia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Marta Romańska

w sprawie z powództwa „B.” Spółki Akcyjnej w likwidacji

z siedzibą w W.

przeciwko A. O.

z udziałem interwenienta ubocznego po stronie pozwanej A. I.

o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 14 stycznia 2011 r.,

zażalenia pozwanego

na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 27 kwietnia 2010 r.,

oddala zażalenie i zasądza od pozwanego na rzecz powoda

300 (trzysta) zł kosztów postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy sprostował oczywistą omyłkę

pisarską zawartą w punkcie 2 sentencji postanowienia tego Sądu z dnia 2 marca

2010 r., sygn. akt II Cz 117/10, w ten sposób że zwrot „od powoda” zastąpił

zwrotem „od pozwanego”, a zwrot „na rzecz pozwanego” – zwrotem „na rzecz

powoda”.

Z uzasadnienia orzeczenia wynika, że wymieniony Sąd przytoczonym

postanowieniem z dnia 2 marca 2010 r. oddalił zażalenie pozwanego na

postanowienie Sądu Rejonowego –P. z dnia 2 czerwca 2009 r. o odrzuceniu

apelacji (pkt 1 sentencji) i zasądził od powoda na rzecz pozwanego 1800 zł tytułem

kosztów postępowania zażaleniowego (pkt 2 sentencji). W motywach tego

postanowienia wskazał – z przytoczeniem art. 385 w związku z art. 397 § 2 k.p.c. –

przyczyny oddalenia zażalenia z powodu jego bezzasadności. Ponadto wskazał, że

podstawę orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego stanowiły przepisu

art. 98 § 1 i 3, art. 99 w związku z art. 108 § 1, 391 § 1 i 397 § 2 k.p.c. oraz § 6 pkt

7 i § 12 pkt 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września

2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez

Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z

urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.; dalej: „rozporządzenie MS”).

Zdaniem

Sądu

odwoławczego

sformułowanie

punktu

sentencji

postanowienia z dnia 2 marca 2010 r. jest dotknięte omyłką pisarską, polegającą na

nazwaniu powoda – pozwanym i odwrotnie. Omyłka ta ma charakter oczywisty,

zauważalny bez konieczności poświęcenia treści orzeczenia szczególnej uwagi. Jej

oczywistość wynika już – ze względu na treść rozstrzygnięcia dotyczącego środka

odwoławczego – z samej sentencji postanowienia. Wskazując na przytoczoną

podstawę prawną rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego, Sąd

podkreślił nadto, że wyraźne oparcie go na zasadzie odpowiedzialności za wynik

postępowania zażaleniowego świadczy o tym, iż intencją Sądu było zasądzenie

wspomnianych kosztów od pozwanego na rzecz powoda. Jednakże na skutek

omyłki intencja ta została wadliwie wyrażona.

W zażaleniu pełnomocnik powoda zarzucił, że zaskarżone postanowienie

zostało wydane z naruszeniem art. 350 § 1 k.p.c., polegającym na jego

niewłaściwym zastosowaniu, i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Naruszenie art. 350 § 1 k.p.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie polega –

zdaniem skarżącego – na zastosowaniu tego przepisu, mimo że objęta

sprostowaniem wada postanowienia z dnia 2 marca 2010 r. nie ma charakteru

błędu pisarskiego lub innej oczywistej omyłki.

Nie ma podstaw do podzielania tego zarzutu. Z treści postanowienia z dnia

2 maca 2010 r. wynika jednoznacznie, że wniesione przez pozwanego zażalenie

zostało oddalone jako bezzasadne. Pozwany był zatem stroną przegrywającą

w postępowaniu zażaleniowym. Zgodnie z przewidzianą w art. 98 § 1 k.p.c. zasadą

odpowiedzialności za wynik procesu, stosowaną odpowiednio w postępowaniu

zażaleniowym (art. 397 § 2 i 391 § 1 k.p.c.), był więc obowiązany zwrócić powodowi

na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony

w postępowaniu zażaleniowym. Wola zastosowania tej zasady przez Sąd

rozpoznający zażalenie – w świetle wskazanej podstawy prawej rozstrzygnięcia

o kosztach postępowania zażaleniowego – nie budzi wątpliwości. W tej sytuacji

stwierdzenie wady postanowienia, która polegała na sformułowaniu rozstrzygnięcia

o kosztach postępowania zażaleniowego niezgodnie z wynikiem postępowania

odwoławczego i wskazaną podstawą prawną rozstrzygnięcia, możliwe już na

podstawie samego postanowienia i jego uzasadnienia, bez potrzeby szerszej

analizy akt sprawy, uzasadniało – wbrew zarzutowi skarżącego – przyjęcie zarówno

omyłki sądu, jak i jej oczywistego charakteru.

Oceny, że zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw nie zmienia argument,

iż „sprostowanie wykracza poza granice tzw. podmiotowej dopuszczalności

omawianej instytucji, albowiem (a) nie dotyczy wadliwości oczywistej, jak

i (b) skutkuje zmianą rozstrzygnięcia”. W orzecznictwie za przekroczenie tzw.

podmiotowej dopuszczalności sprostowania uważa się sytuację – nie mającą

miejsca w sprawie – w której na skutek sprostowania orzeczenia stroną okazuje się

osoba niebiorąca dotychczas udziału w postępowaniu sądowym (por. orzeczenia

Sąd Najwyższego: z dnia 19 listopada 1937 r., C III 1638/37. Zb. Urz.1938, poz.

524, i z dnia 3 marca 1976 r., II Cz 11/76, niepubl). Nie można też podzielić

zapatrywania skarżącego, że sprostowanie spowodowało zmianę rozstrzygnięcia,

skoro odpowiada ono niewątpliwie rzeczywistej woli Sądu orzekającego w sprawie.

Z przestawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji

postanowienia (art. 39814 w związku z art. 3944 § 3 k.p.c.).