II CZ 16/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 16/08

POSTANOWIENIE

Dnia 3 kwietnia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Zbigniew Strus (przewodniczący)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa T. N.

przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji „W.(...)” Spółce Akcyjnej w W.

Oddział w P.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 3 kwietnia 2008 r.,

zażalenia powódki

na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 5 grudnia 2007 r., sygn. akt I 1 Ca (…),

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2007 r. Sąd Okręgowy w K. odrzucił – jako

nieopłaconą – skargę kasacyjną powódki od wyroku tego Sądu z dnia 14 września 2007

r. Stwierdził, że powódka korzystała z pomocy adwokata z urzędu, z tym że podstawą

jego ustanowienia było przyznane powódce częściowe tylko zwolnienie od kosztów

sądowych, które nie rozciągało się na postępowanie wywołane wniesieniem skargi

kasacyjnej. W tej sytuacji pełnomocnik powódki, wnosząc skargę kasacyjną,

obowiązany był, pod rygorem odrzucenia skargi, uiścić należną opłatę (art. 130 2 § 3 i art.

3986 § 2 k.p.c.).

W zażaleniu na to postanowienie powódka zarzuciła naruszenie przepisów art.

118 w związku z art. 92 i 97 k.p.c. Wywodziła, że skoro adwokat z urzędu został

ustanowiony dla niej postanowieniem Sądu pierwszej instancji z ograniczeniem zakresu

działania do etapu apelacji, a taka była treść zawiadomienia wystosowanego do

adwokata, to jego umocowanie wygasło z dniem wydania wyroku przez Sąd Okręgowy.

Skarga kasacyjna od tego wyroku nie została zatem wniesiona przez osobę uprawnioną

w rozumieniu art. 87 § 1 k.p.c. Nie została też wniesiona przez adwokata w rozumieniu

art. 1302 § 3 k.p.c. Sąd Okręgowy powinien w tej sytuacji, na podstawie art. 97 § 2 k.p.c.,

wezwać osobę wnoszącą skargę kasacyjną do złożenia stosownego pełnomocnictwa.

Dopiero po złożeniu pełnomocnictwa mógłby skorzystać z rygoru odrzucenia skargi

kasacyjnej. W konkluzji żaląca wnosiła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 117 § 1 k.p.c., strona zwolniona przez sąd od kosztów sądowych w

całości lub w części ma prawo zgłosić wniosek o ustanowienie dla niej adwokata lub

radcy prawnego. Ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest przy tym

równoznaczne, jak wynika z art. 118 k.p.c., z udzieleniem pełnomocnictwa.

W niniejszej sprawie powódka została zwolniona od kosztów sądowych w części.

Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2007 r. zwolnił powódkę od

obowiązku uiszczenia ¾ opłaty od apelacji, natomiast Sąd Okręgowy w K., na skutek

zażalenia, zmienił postanowienie Sądu pierwszej instancji w ten sposób, że zwolnił

powódkę w całości od opłaty od apelacji i ustanowił dla niej adwokata. Sąd Rejonowy

pismem z dnia 28 czerwca 2007 r. zawiadomił adw. A. T. o ustanowieniu go dla powódki

pełnomocnikiem z urzędu w sprawie przeciwko TUiR W.(...) S.A. o zapłatę.

Zarzut żalącej, że adw. A. T. został ustanowiony dla niej wyłącznie na użytek

postępowania apelacyjnego jest nieuzasadniony, nie znajduje bowiem potwierdzenia w

treści postanowienia Sądu Okręgowego. Rozważenia wymaga natomiast kwestia, czy

pełnomocnictwo procesowe do reprezentowania strony w konkretnej sprawie obejmuje

również

umocowanie

pełnomocnika

do

wniesienia

skargi

kasacyjnej.

W

postanowieniach z dnia 24 sierpnia 2005 r., II CZ 73/05 (niepubl.), z dnia 7 kwietnia

2006 r., III CZ 13/06 (OSNC 2006, nr 10, poz. 176), z dnia 23 stycznia 2007 r., III CZ

3/07 (niepubl.) oraz z dnia 14 marca 2007 r., I CZ 5/07 (niepubl.), Sąd Najwyższy stanął

na stanowisku, że udzielenie pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania strony

w określonej sprawie, bez ograniczenia jego zakresu, oznacza umocowanie

pełnomocnika także do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Podzielając ten

kierunek wykładni, trzeba – wbrew odmiennym zapatrywaniom żalącej – przyjąć, że

ustanowiony dla niej adwokat był umocowany do sporządzenia i wniesienia skargi

kasacyjnej. Wnosząc tę skargę powinien natomiast – pod rygorem określonym w art.

1302 § 3 k.p.c. – uiścić opłatę stosunkową obliczoną od wskazanej wartości przedmiotu

zaskarżenia.

Obowiązek uiszczenia opłaty ciążył na pełnomocniku z tej już tylko przyczyny, że

powódka została zwolniona od kosztów sądowych jedynie w części. Obowiązek ten był

zatem niezależny od rozstrzygnięcia spornej w orzecznictwie kwestii, czy zwolnienie od

kosztów sądowych udzielone stronie w postępowaniu przed sądem pierwszej lub drugiej

instancji rozciąga się na postępowanie wszczęte wniesieniem skargi kasacyjnej (zob.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2007 r., III CZ 52/07, niepubl. i

powołane tam orzeczenia).

Z tych względów Sąd Najwyższy na zasadzie art. 398 14 w związku z art. 3941 § 3

k.p.c. oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.