II CZ 155/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 155/12

POSTANOWIENIE

Dnia 16 stycznia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jan Górowski (przewodniczący)

SSN Grzegorz Misiurek

SSN Anna Owczarek (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi H. P.

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem

Sądu Okręgowego z dnia 18 stycznia 2007 r.,

i Sądu Apelacyjnego z dnia 7 sierpnia 2007 r.,

wydanych w sprawie z powództwa H. P.

przeciwko Skarbowi Państwa - Aresztowi Śledczemu w Ł.

o zadośćuczynienie i rentę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 16 stycznia 2013 r.,

zażalenia powoda

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 15 czerwca 2012 r.,

1) oddala zażalenie,

2) przyznaje

i

poleca

Skarbowi

Państwa

-

Sądowi

Apelacyjnemu wypłacić adwokatowi P. S. prowadzącemu

Kancelarię

Adwokacką

kwotę

3.200,-

(trzy

tysiące

dwieście) złotych podwyższoną o należną stawkę podatku

od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc

prawną

udzieloną

zażaleniowym,

powodowi

w

postępowaniu

3) zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii

Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3.200,- (trzy tysiące

dwieście)

zł

zażaleniowego.

tytułem

zwrotu

kosztów

postępowania

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 15 czerwca 2012 r. odrzucił skargę

powoda H. P. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem

Sądu Okręgowego z dnia 18 stycznia 2007 r. Sąd przyjął, że skarga powoda nie

była oparta na ustawowej podstawie wznowienia, w szczególności taką podstawą

nie było powołanie jako nowego dowodu świadectwa lekarza specjalisty, wprawdzie

wydanego

po

zakończeniu

postępowania

sądowego,

ale

opartego

na

przedstawionych przez powoda wynikach trzech badań lekarskich z dnia 12

listopada 2001 r., 8 grudnia 2001 r., 23 grudnia 2002 r.

Powód w zażaleniu na powyższe postanowienie wniósł o jego uchylenie

i przyjęcie skargi do rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej w całości

ani w części pomocy prawnej udzielonej

mu z urzędu. Skarżący zarzucił

niewłaściwe zastosowanie art. 410 § 1 k.c. poprzez przyjęcie, że w sprawie nie

występowała podstawa wznowienia postępowania, podczas gdy był nią nowy

dowód w postaci zaświadczenia lekarskiego z dnia 8 marca 2012 r., uzyskanego po

prywatnej konsultacji okulistycznej. Skarżący zarzucił obrazę art. 403 § 2 k.p.c.

poprzez odmówienie wskazanemu środkowi dowodowemu przymiotu nowości

w rozumieniu w/w przepisu, mimo, że powód nie mógł skorzystać z niego

w prowadzonym uprzednio postępowaniu.

Sąd Najwyższy zważył:

Zażalenie jest bezzasadne.

Skarga

o

wznowienie

postępowania

jest

nadzwyczajnym

środkiem

zaskarżenia umożliwiającym, w drodze wyjątku, wzruszenie prawomocnych

orzeczeń, dlatego podlega szczególnym rygorom odnośnie formy i treści, zaś

przepisy regulujące tę instytucję nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej.

Ustawowe przesłanki dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania zostały

enumeratywnie wyliczone w art. 401, 4011 oraz 403 k.p.c. Wśród tych podstaw

wymieniono m.in. późniejsze wykrycie środków dowodowych, które mogłyby mieć

wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim

postępowaniu (art. 403 § 2 k.p.c.). Zgodnie z utrwaloną wykładnią przepisu art. 403

§ 2 k.p.c., „późniejsze wykrycie” okoliczności faktycznych lub środków dowodowych

dotyczy tylko takich okoliczności i środków, które istniały w czasie trwania

poprzedniego

postępowania,

ale

zostały

ujawnione

(„wykryte”)

po

jego

prawomocnym zakończeniu, natomiast środek dowodowy, który powstał po

uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania

(por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2005 r., I CZ

125/05, z dnia 5 czerwca 2009 r., I CZ 27/09, z dnia 4 marca 2010 r., I CZ 2/10,

z dnia 3 lutego 2012 r., I CZ 132/11 – nie publ.).

O nowym środku dowodowym w powyższym rozumieniu w rozpoznawanej

sprawie nie może być mowy, skoro powód uzyskał dokument od lekarza okulisty

w dniu 8 marca 2012 r., a wyrok, którego dotyczy skarga o wznowienie

postępowania zapadł w dniu 18 stycznia 2007 r. Ponadto ocena lekarza dotyczy

wcześniejszej dokumentacji medycznej przedstawionej przez powoda już w toku

postępowania i będącej przedmiotem opinii biegłego sądowego. Zasadnie też Sąd

Apelacyjny zwrócił uwagę, że w zakończonym postępowaniu sądowym nie było

żadnych przeszkód aby powód zgłosił kolejny wniosek o przeprowadzenie dowodu

z opinii biegłego okulisty zwłaszcza, że był wówczas reprezentowany przez

fachowego pełnomocnika. Należy podzielić pogląd tego Sądu, że przebywanie

powoda w zakładzie karnym nie niweczyło również możliwości przeprowadzenia

prywatnej konsultacji okulistycznej, jakkolwiek wówczas wydane zaświadczenie

miałoby w postępowaniu dowodowym walor dokumentu prywatnego, zatem

stanowiło jedynie dowód złożenia zawartego w nim oświadczenia. Przyjmuje się,

że niewiedza o środkach dowodowych musi wynikać z przyczyn obiektywnych,

a nie z zaniechania strony postępowania (por. postanowienie SN z dnia

12 września 2007 r., sygn. akt I CZ 105/07).

Niezasadny jest zarzut dotyczący wyjścia przez Sąd Apelacyjny poza zakres

kognicji, obejmującej na tym etapie jedynie badanie formalnych, a nie

merytorycznych elementów skargi o wznowienie postępowania. Przyjmuje się

bowiem, że badanie dopuszczalności skargi obejmuje także ocenę, dokonywaną

przez pryzmat treści skargi, czy okoliczności przytoczone przez skarżącego

wypełniają

ustawowe

podstawy

wznowienia.

Ocena

taka

nie

stanowi

merytorycznego badania trafności powołanych podstaw, gdyż ograniczona jest do

wstępnego ustalenia, czy skarga została oparta na ustawowej podstawie

(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2007 r., I CZ

114/07, z dnia 6 kwietnia 2011 r., I CZ 19/11, z dnia 3 lutego 2012 r., I CZ 152/11 –

nie publ.).

Zgodnie z art. 410 k.p.c., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie

przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego trwale ugruntowany jest pogląd, że przesłanka

do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania zachodzi nie tylko wtedy, gdy

powołana w niej podstawa wznowienia została sformułowana w sposób nie

odpowiadający ustawie, ale także wówczas, gdy wskazane w skardze okoliczności

wprawdzie sformułowane zostały tak jak określają je przepisy, stąd z czysto

formalnego punktu widzenia dadzą się podciągnąć pod ustawową podstawę

wznowienia, lecz w rzeczywistości podstawa ta nie występuje (por. m.in.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2006 r., I CZ 103/06,

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 listopada 2010 r., wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 22 lipca 2010 r., I CSK 601/09, postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 25 maja 2012 r., I CZ 35/12). Taka sytuacja występowała

w rozpoznawanej sprawie, skoro powołany w skardze środek dowodowy nie

spełniał kryteriów z art. 403 § 2 k.p.c.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art.

39814 k.p.c. oddalił zażalenie jako bezzasadne.

O kosztach postępowania zażaleniowego, obejmujących koszty zastępstwa

procesowego powoda orzeczono na podstawie § 13 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 7

i oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.

w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa

kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r.,

nr 163, poz. 1348 z późn. zm.). Podstawą rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów tego

postępowania, należnych stronie przeciwnej, jest art. 98 § 1 w zw. z art. 398 21

w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.