II CZ 155/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 155/11

POSTANOWIENIE

Dnia 2 lutego 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący)

SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z powództwa L. G.

przeciwko M. M.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 2 lutego 2012 r.,

zażalenia pozwanego

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 17 grudnia 2010 r.,

1. oddala zażalenie,

2. przyznaje adw. K. G. od Skarbu Państwa - Sądu

Apelacyjnego kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) zł

podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług

tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej

pozwanemu w postępowaniu zażaleniowym.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił wniesioną w dniu 20

września 2010 r. apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 12

czerwca 2007 r., z powodu uchybienia

terminu z art. 369 § 2 k.p.c. do jej

wniesienia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd Okręgowy wskazał, że zaskarżony

apelacją wyrok zapadł po zamknięciu w dniu 12 czerwca 2007 r. rozprawy, na

której pozwany nie był obecny, był jednak o jej terminie prawidłowo powiadomiony;

nadesłał pismo datowane 12 czerwca 2007 r., z którego wynikało, że o

nieobecności

na

rozprawie

i

jej

przyczynach

informował

telefonicznie.

Zarządzeniem z dnia 11 czerwca 2010 r. Przewodnicząca Wydziału wezwała

pozwanego do wyjaśnienia w jaki sposób należy traktować pismo z 12 czerwca

2007 r., pod rygorem przyjęcia, że jest to wniosek o sporządzenie uzasadnienia.

Pozwany poinformował Sąd, że podtrzymuje wypowiedź z pisma z dnia 12

czerwca 2007 r. i wskazał, że jeżeli sprawa będzie się toczyć dalej, wnosi

o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2010 r.

Sąd Okręgowy ustanowił dla pozwanego adwokata z urzędu i w dniu 3 września

2010 r. doręczył mu odpis wyroku z dnia 12 czerwca 2007 r. z uzasadnieniem;

pełnomocnik ten złożył apelację. Sąd Apelacyjny odrzucając tę apelację ocenił,

że w przytoczonych okolicznościach brak było podstaw do przyjęcia, iż pozwany

ma ciągle otwarty termin do jej wniesienia. Wyrok uprawomocnił się w dniu 4 lipca

2007 r., przeto apelacja, jako spóźniona, podlegała odrzuceniu.

W zażaleniu na to postanowienie pozwany zarzucił naruszenie art. 379 pkt 5

k.p.c. w związku z art. 5 k.p.c., art. 357 § 2 k.p.c. oraz 108 k.p.c. wnosząc o jego

uchylenie. Wniósł nadto o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów nieopłaconej

pomocy prawnej udzielonej pozwanemu z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest bezzasadne.

Pismo pozwanego datowane

12 czerwca 2007 r.,

nadane w placówce

pocztowej w dniu 13 czerwca 2007 r., miało jednoznaczną treść – pozwany

poinformował jedynie Sąd, że uprzednio zgłaszał telefonicznie, iż będzie nieobecny

na rozprawie z uwagi na brak pieniędzy na bilet do S. Nie było przeto podstawy

do wnioskowania, że intencją pozwanego było uzyskanie, na skutek tej treści

pisma, wyroku z uzasadnieniem, o ile taki miałby zapaść

po rozprawie

wyznaczonej na dzień 12 czerwca 2007 r. Również w odpowiedzi na zarządzenie

Przewodniczącego Wydziału, którego celem było wyjaśnienie intencji wyrażonej

w piśmie z 12 czerwca 2007 r., pozwany nie potwierdził przypisywanej mu chęci

uzyskania wyroku z uzasadnieniem. Nie wchodziła w rachubę możliwość

potraktowania tego pisma jako wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku

z uzasadnieniem przy zastosowaniu art. 130 § 1 zd. 2 k.p.c. Z powołanego

przepisu wynika bowiem dyrektywa rozpoznania pisma zgodnie z jego treścią,

także wówczas, gdy zostaje ono mylnie oznaczone lub dotknięte jest innymi

oczywistymi niedokładnościami, natomiast przepis nie dopuszcza możliwości

przypisania

pismu

procesowemu

innej

treści

niż

w

nim

wyrażona.

Bezskuteczne jest przypisywanie pismu ex post - czy to przez sąd, czy przez stronę

- domniemanej intencji, nie znajdującej odzwierciedlenia w treści pisma i mającej

w konsekwencji prowadzić do zmiany tak treści jak i sensu pisma. Działania podjęte

przez Sąd Okręgowy w sprawie niniejszej w 2010 r., z uwagi na treść

obowiązujących przepisów, są niezrozumiałe. W żadnej też mierze nie można było

przyjąć, że doręczenie, z inicjatywy Sądu, uzasadnienia wyroku zapadłego niemal

3 lata wcześniej, jedynie na podstawie pisma pozwanego usprawiedliwiające

nieobecność na rozprawie, niweczy skutki upływu terminu do złożenia apelacji.

Sąd Apelacyjny trafnie przeto ocenił, że apelacja została złożona z uchybieniem

ustawowego terminu do jej wniesienia i jako spóźnioną należało ją odrzucić.

W zażaleniu skarżący, w osobie ustanowionego pełnomocnika, trafnie

dowodzi, iż Sąd Apelacyjny nie doręczając mu uzasadnienia zaskarżonego

postanowienia uchybił obowiązkowi wynikającemu z art. 357 § 2 k.p.c., uchybienie

to nie miało to jednak żadnego wpływu na wynik sprawy. Pełnomocnik pozwanego

zapoznał się z uzasadnieniem i w terminie złożył zażalenie.

Pełnomocnik pozwanego zasadnie też wskazuje, że Sąd Apelacyjny

odrzucając sporządzoną przez niego apelację, powinien był orzec o kosztach

pomocy

prawnej

udzielonej

pozwanemu

z

urzędu,

czego

nie

uczynił.

Brak rozstrzygnięcia

w

tym

przedmiocie

uzasadniał

złożenie

wniosku

o uzupełnienie postanowienia (odpowiednio art. 351 § 1 w związku z art. 361

k.p.c.), co nie nastąpiło.

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy, podstawie art. 39814 k.p.c.

w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., oddalił zażalenie.

O kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono na

podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze

(t. jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.) w związku z § 6 pkt 6 w związku

z § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września

2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb

Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163,

poz. 1348 ze zm.).