II CZ 150/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 150/11

POSTANOWIENIE

Dnia 2 lutego 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący)

SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca)

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej B. z siedzibą w P.

przy uczestnictwie Gminy Miasto P., Skarbu Państwa - Prezydenta Miasta P., K. Ś.,

A. S., K. Ś., H. Ś., B. S. i B. W.

o stwierdzenie zasiedzenia,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 2 lutego 2012 r.,

zażalenia uczestniczki postępowania A. S.

na orzeczenie o kosztach zawarte w pkt. II

postanowienia Sądu Okręgowego

z dnia 24 maja 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 15 października 2010 r. Sąd Rejonowy stwierdził, że

Spółdzielnia Mieszkaniowa B. z siedzibą w P. nabyła z dniem 30 lipca 2007 r. przez

zasiedzenie, na podstawie art. 35 ust. 4¹ ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o

spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.) prawo

własności dwóch bliżej opisanych w postanowieniu nieruchomości. Na skutek

apelacji uczestników postępowania Miasta P., Skarbu Państwa – Prezydenta

Miasta P. oraz A. S., Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 24 maja 2011 r. zmienił

zaskarżone

postanowienie

i

wniosek

oddalił,

a kosztami

postępowania

apelacyjnego obciążył wnioskodawczynię i uczestników postępowania, w zakresie

przez nich poniesionym. Sąd Okręgowy wskazał, że przyczyną oddalenia wniosku

było stwierdzenie wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego

z dnia 29 października

2010 r., sygn. P 34/08 niekonstytucyjności art. 35 ust. 4¹ ustawy z dnia 15 grudnia

2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. Na skutek utraty mocy przez ten przepis,

wyeliminowane zostało uprawnienie spółdzielni mieszkaniowych do uzyskania na

jego podstawie własności nieruchomości. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia o

kosztach postępowania Sąd Okręgowy powołał art. 520 § 1 k.p.c. wskazując na tę

szczególną, niezależną od wnioskodawczyni i uczestników postępowania sytuację,

która spowodowała oddalenie wniosku.

Zażalenie na orzeczenie o kosztach postępowania złożyła uczestniczka A.

S. Zarzucając naruszenie art. 520 §2 k.p.c. domagała się zmiany postanowienia i

zasądzenie od wnioskodawczyni na jej rzecz 5600 zł tytułem zwrotu kosztów

postępowania apelacyjnego oraz zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w

tym kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest nieuzasadnione.

Wyrażonej w art. 520 § 2 k.p.c. reguły stosunkowego rozdzielania kosztów

postępowania lub obciążenia nimi jednego uczestnika nie można wykładać jako

obowiązku sądu bezwzględnego obciążenia uczestnika tymi kosztami zawsze gdy

stopień zainteresowania uczestników wynikiem postępowania jest różny lub

występuje sprzeczność interesów. Wskazuje na to formuła przepisu „sąd może’’.

Potrzebę zastosowania wynikającej z powołanego przepisu reguły Sąd poddaje

ocenie z uwagi na okoliczności sprawy. Okoliczności sprawy niniejszej nie

uzasadniały zasądzenia od wnioskodawcy na rzecz skarżącej kosztów postępowania

apelacyjnego. Do okoliczności sprawy zaliczyć należy m.in. stopień ingerencji

rozstrzygnięcia w sferę prawną uczestnika, a więc czy pomiędzy uczestnikami

występuje jedynie różny stopień zainteresowania wynikiem postępowania czy też

sprzeczność interesów. Skarżąca w toku postępowania domagała się oddalenia

wniosku. Takie jej stanowisko nie oznaczało, że między nią a wnioskodawcą

występuje sprzeczność interesów. Sprzeczność interesów występowała pomiędzy

wnioskodawczynią a właścicielami nieruchomości, której dotyczył wniosek, to jest

Skarbem Państwa i

Miastem P. Skarżąca należała do kręgu osób, które

w postępowaniu administracyjnym zgłosiły (ostatecznie oddalone) żądanie zwrotu

wywłaszczonej nieruchomości, stanowiącej w niniejszym postepowaniu w części

przedmiot wniosku. Przyczyna zatem, dla której skarżąca stała się uczestnikiem

postępowania, uzasadniała wniosek o różnym jedynie stopniu zainteresowania

wynikiem postępowania. Jako uczestnik postępowania skarżąca złożyła apelację od

postanowienia Sądu pierwszej instancji czyniąc jej wiodącym zarzutem zarzut

stwierdzenia niekonstytucyjności przepisu stanowiącego podstawę prawną nabycia

przez Spółdzielnię własności. Ten zarzut, podniesiony również w apelacjach

pozostałych uczestników postępowania, właścicieli nieruchomości, okazał się

skuteczny. Do oddalenia wniosku doprowadziło zatem wyeliminowanie z porządku

prawnego, na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego, przepisu art. 35 ust. 4¹

ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, stanowiącego

podstawę prawną rozstrzygnięcia. Skoro o treści rozstrzygnięcia Sądu drugiej

instancji zadecydowała zmiana stanu prawnego, okoliczność

od

uczestników

niezależna, za trafne poczytać należy stanowisko tego Sądu o braku podstawy do

stosowania w zakresie kosztów postępowania art. 520 § 2 k.p.c.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3

w związku z art. 39814 k.p.c.