II CZ 15/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 15/10

POSTANOWIENIE

Dnia 22 kwietnia 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący)

SSN Dariusz Dończyk

SSN Bogumiła Ustjanicz (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa E. K.

przeciwko W. K. i R. A.

o ustalenie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 22 kwietnia 2010 r.,

zażalenia pozwanego W. K.

na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego w K.

z dnia 12 listopada 2009 r., sygn. akt VII Ca (…),

uchyla zaskarżone postanowienie objęte punktem II wyroku Sądu Okręgowego w

K. z dnia 12 listopada 2009 r. i sprawę w tym zakresie przekazuje temu Sądowi do

ponownego

rozpoznania

i

rozstrzygnięcia

o

kosztach

postępowania

zażaleniowego.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem zawartym w punkcie drugim (II) wyroku z dnia 12

listopada 2009 r. Sąd Okręgowy w K. nie obciążył powódki E. K. kosztami postępowania

w obu instancjach. Zmieniając wyrok Sądu Rejonowego w W. przez oddalenie

powództwa Sąd Okręgowy uznał, że zastosowanie art. 102 k.p.c. podyktowane było

przyjęciem, że do procesu doszło wskutek braku współdziałania pozwanego w zarządzie

wspólną nieruchomością.

Pozwany w zażaleniu zarzucił naruszenie art. 98 k.p.c. i art. 102 k.p.c. przez

bezzasadne

uznanie,

że

zachodzi

szczególnie

uzasadniony

przypadek

usprawiedliwiający nieobciążenie powódki, która przegrała sprawę, kosztami procesu za

obie instancje. Domagał się zmiany postanowienia przez zasądzenie kwoty 3.600 zł

tytułem zwrotu kosztów procesu za obie instancje oraz kosztów postępowania

zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Odstępstwo od zasady odpowiedzialności za wynik procesu, przewidziane art.

102 k.p.c. stanowi rozwiązanie szczególne, które nie podlega wykładni rozszerzającej.

Zastosowanie go wymaga istnienia wyjątkowych okoliczności, a przyjęcie że zaszły w

konkretnej sprawie, powinno uwzględniać wszystkie jej okoliczności. Wskazuje to na

niedopuszczalność stosowania uogólnień i formułowania wniosków, które nie poddają

się kontroli w ramach rozpoznawania środka odwoławczego. Wierzyciel przed

wytoczeniem powództwa obowiązany jest do wszechstronnego rozważenia, czy

dochodzone roszczenie mu przysługuje i w jakim kształcie oraz od kogo powinien

oczekiwać zaspokojenia. Na takie postępowanie powódki nie wskazuje rozpoznawana

sprawa. Pomiędzy stronami toczy się od 12 lat postępowanie o zniesienie

współużytkowania wieczystego nieruchomości, a wniesienie jej poprzedzone było

stwierdzeniem niemożności porozumienia co do sposobu korzystania z niej i

zarządzania nią. Nie zasługuje na podzielenie stanowisko Sądu Okręgowego, że

konflikty pomiędzy stronami usprawiedliwiały wniosek, że brak porozumienia w zakresie

korzystania z nieruchomości wywołany został jedynie przyczynami leżącymi po stronie

pozwanego, co przemawiać mogło za uznaniem istnienia szczególnie uzasadnionego

wypadku, o jakim mowa w art. 102 k.p.c. Złożenie bezzasadnego powództwa, które nie

zostało wywołane niesumiennym zachowaniem przeciwnika, które mogłoby wywołać

uzasadnione

przekonanie

o

przysługiwaniu

powódce

tego

uprawnienia,

nie

usprawiedliwia odstąpienia od obowiązku zwrotu kosztów procesu pozwanemu.

Rozpoznawana sprawa nie należy do kategorii tych, które wymagały uzyskania

rozstrzygnięcia Sądu, czy też dotyczyły roszczenia o szczególnym znaczeniu (np.

alimenty,

renta),

a

zatem

wniesienie

jej

było

podyktowane

subiektywnym,

nieuzasadnionym przekonaniem o słuszności własnego stanowiska bez rozważenia racji

przeciwnika, jak też toczącego się postępowania nieprocesowego.

Z powyższych względów należało, w oparciu o art. 394 1 § 3 w związku

z art. 39815 § 1 k.p.c., uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do

ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K..

Na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39821, art. 391 §1 i art. 108 § 2 k.p.c.

rozstrzygniecie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawiono końcowemu

orzeczeniu.