II CZ 14/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 14/12

POSTANOWIENIE

Dnia 24 maja 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marta Romańska (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Irena Gromska-Szuster

SSN Wojciech Katner

w sprawie ze skargi A. S.

przeciwko J. M.

o uchylenie wyroku sądu polubownego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 24 maja 2012 r.,

zażalenia pozwanego

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 27 września 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z 27 września 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił zażalenie J.

M. - pozwanego w sprawie ze skargi A. S. o uchylenie wyroku sądu polubownego w

części,

w której

pozwany

zaskarżył

rozstrzygnięcie

Sądu

Apelacyjnego

z 24 sierpnia 2011 r. zasądzające od pozwanego na rzecz skarżącego 48.723 zł

tytułem kosztów postępowania przed Sądem I instancji. Sąd Apelacyjny wskazał,

że nie jest dopuszczalne zażalenie do Sądu Najwyższego na orzeczenie

rozstrzygające o kosztach procesu przed sądem I instancji, a jako podstawę

rozstrzygnięcia powołał art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. oraz art. 373 k.p.c. w zw. z art. 370

i art. 397 § 2 k.p.c.

Postanowienie Sądu Apelacyjnego z 27 września 2011 r. zaskarżył J. M. i

zarzucił, że zostało ono wydane z obrazą art. 394 1 § 1 pkt 2 k.p.c. przez błędną

wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w postępowaniu o uchylenie wyroku sądu

polubownego, które ma charakter szczególny.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Odmiennie niż wynika to z zasady ustanowionej w art. 394 1 § 2 k.p.c.,

zażalenie do Sądu Najwyższego na podstawie art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. przysługuje

wyłącznie na orzeczenia o kosztach procesu wydane po raz pierwszy przez sąd

drugiej instancji, niezależnie od tego, czy w danej sprawie przysługuje skarga

kasacyjna, czy też jest ona niedopuszczalna. Zażalenie to może być wniesione

na postanowienie sądu drugiej instancji co do kosztów procesu, które nie były

przedmiotem rozstrzygnięcia przez sąd pierwszej instancji. Sądem pierwszej

instancji w zakresie orzekania o kosztach procesu jest ten sąd, do którego kognicji

należy orzekanie po raz pierwszy o przedmiocie postępowania i o rozliczeniu jego

kosztów. Zaskarżeniu zażaleniem podlega więc postanowienie sądu drugiej

instancji co do kosztów procesu w takim zakresie, w jakim mogło być ono wydane

tylko przez ten sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie apelacyjne.

Zaskarżalne zażaleniem do Sądu Najwyższego są orzeczenia o kosztach

postępowania

apelacyjnego

oraz

orzeczenia

o

kosztach

postępowania

kasacyjnego, gdyby Sąd Najwyższy po rozpoznaniu skargi kasacyjnej uchylił wyrok

sądu apelacyjnego i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania

(art. 108 § 2 w zw. z art. 391 § 1 i art. 398 21 k.p.c.). Tylko te orzeczenia podlegają

kontroli instancyjnej Sądu Najwyższego, jako orzeczenia sądowe, do których należy

zastosować dyspozycję art. 176 ust. 1 Konstytucji (uzasadnienie wyroku TK

z 27 marca 2007 r., SK 3/05, OTK-A 2007 nr 3, poz. 32 dotyczące dawnego art.

39318 § 2 k.p.c.). Nie sposób za skarżącym przyjąć, że w postępowaniu ze skargi

o uchylenie wyroku sądu polubownego obowiązują inne niż wyżej przytoczone

reguły zaskarżania do Sądu Najwyższego rozstrzygnięć w przedmiocie kosztów

postępowania. Także w postępowaniu o uchylenie wyroku sądu polubownego,

zmieniając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania pierwszoinstancyjnego,

Sąd Apelacyjny działa jako sąd drugiej instancji, który o kosztach postępowania

pierwszoinstancyjnego orzeka po raz drugi, a nie po raz pierwszy. Zażalenie do

Sądu Najwyższego na zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego postanowienie

co do kosztów

procesu

przed

sądem

pierwszej

instancji

jest

zatem

niedopuszczalne, o czym trafnie orzekł Sąd Apelacyjny.

Wniesione zażalenie podlegało więc oddaleniu stosownie do art. 3941 § 3

w zw. z art. 39821, w zw. z art. 39814 k.p.c.