II CZ 139/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 139/11

POSTANOWIENIE

Dnia 15 grudnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku H. D.

przy uczestnictwie J. B. i innych,

o dział spadku i zniesienie współwłasności,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2011 r.,

zażalenia uczestnika postępowania G. C.

na postanowienie o kosztach zawarte w pkt. 2 postanowienia

Sądu Okręgowego

z dnia 27 kwietnia 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd drugiej instancji, w pkt 2 sentencji postanowienia z dnia 27 kwietnia

2011 r. zasądził od G. C. na rzecz Z. S. kwotę 1.200 zł tytułem zwrotu kosztów

zastępstwa prawnego za drugą instancję, oddalając w pkt 1) sentencji apelację G.

C. O kosztach postępowania odwoławczego Sąd ten orzekł na podstawie art. 520 §

2 k.p.c.

Rozstrzygnięcie

o

kosztach

postępowania

odwoławczego

zaskarżył

zażaleniem uczestnik postępowania G. C., wnosząc o zmianę postanowienia

poprzez orzeczenie o nieobciążaniu go kosztami zastępstwa procesowego za

postępowanie drugoinstancyjne.

Żalący powołuje się na wyjątkowo trudną sytuację materialną i wywodzi, że

w tej sytuacji Sąd powinien skorzystać na podstawie art. 102 k.p.c. z możliwości

nieobciążania go kosztami zastępstwa prawnego za II instancję, czego nie uczynił.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Uprawnieniem Sądu w postępowaniu nieprocesowym, wynikającym z art.

520 § 2 k.p.c., jest m.in. możliwość nałożenia obowiązku zwrotu w całości kosztów

postępowania na jednego z uczestników, jeżeli uczestnicy są w różnym stopniu

zainteresowani wynikiem postępowania lub interesy ich są sprzeczne.

Wydając

zaskarżone

postanowienie

o

kosztach

postępowania

odwoławczego Sąd drugiej instancji wskazał jako podstawę jego wydania art. 520 §

2 k.p.c. Żalący nie kwestionuje zaistnienia przesłanek określonych tym przepisem

i pozwalających na jego zastosowanie, lecz bezzasadnie przypisuje Sądowi

powinność skorzystania z art. 102 k.p.c., będącego podstawą odstąpienia od

zasady związania rozstrzygnięcia o kosztach postępowania z wynikiem sporu.

Tymczasem wymaga podkreślenia, że to czy w okolicznościach konkretnej

sprawy

spełniona

jest

przesłanka

wystąpienia

„wypadków

szczególnie

uzasadnionych” zależy nie od oceny strony, ale od swobodnej oceny Sądu, który

powinien kierować się poczuciem własnej sprawiedliwości. Sąd nie jest jednak

zobowiązany do wskazywania przyczyn dla których nie dopatrzył się możliwości

skorzystania z odstępstwa od zasady rozstrzygania o kosztach postępowania

i zastosowania przepisu będącego wyjątkiem od tej zasady. Subiektywne

przekonanie uczestnika postępowania o swojej racji, jednak odmiennie ocenionej

przez Sąd odwoławczy, nie może stanowić podstawy do żądania zastosowania art.

k.p.c.

ani

dowodzić

istnienia

powinności

tego

Sądu

zastosowania

wymienionego ostatnio przepisu (postanowienia SN z dnia 11 lutego 2010 r., I CZ

111/09, niepubl.; z dnia 27 stycznia 2010 r., II CZ 75/09, niepubl.; z dnia 27 stycznia

2010 r. II CZ 87/09, niepubl.; z dnia 13 stycznia 2007 r., I CZ 110/07, niepubl.).

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekła jak w sentencji na podstawie

art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c.