II CZ 13/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 13/12

POSTANOWIENIE

Dnia 24 maja 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marta Romańska (przewodniczący)

SSN Irena Gromska-Szuster

SSN Wojciech Katner (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi H. S. i M. S.

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem

Sądu Okręgowego

z dnia 6 lipca 2010 r.,

wydanym w sprawie z powództwa G. S.

przeciwko H. S. i M. S.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 24 maja 2012 r.,

zażalenia pozwanych (skarżących)

na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 18 października 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 18 października 2011 r. Sąd Okręgowy odrzucił

skargę pozwanych H. S. i M. S. o wznowienie postępowania zakończonego

prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 6 lipca 2010 r. z powództwa G.

S. o zapłatę. Powołanym wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 6 lipca 2010 r.

utrzymany został w mocy wyrok Sądu Rejonowego z dnia 12 lutego 2010 r.

zasądzający od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwotę 59 587,05 złotych z

odsetkami i kosztami procesu. Postanowieniem z dnia 31 maja 2011 r. Sąd

Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez

pozwane.

Dnia 25 lipca 2011 r. pozwane wniosły od prawomocnego wyroku Sądu

Okręgowego z dnia 6 lipca 2010 r. skargę o wznowienie postępowania, podnosząc,

że wykryły nowe środki dowodowe, w postaci trzech pism złożonych w

kserokopiach, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których nie mogły

skorzystać w postępowaniu. Dodatkowo, dnia 11 września 2011 r. złożyły pismo

Banku Spółdzielczego z dnia 24 sierpnia 2011 r., informujące pozwane, że w dniu

udzielania poręczenia dla kredytu zaciągniętego przez G. S. (30 października 1998

r.) L. S. był zadłużony w Banku Spółdzielczym B. na kwotę 1 160 złotych.

Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania zostało uzasadnione

w zaskarżonym postanowieniu tym, że trzy pisma, na które powołuje się skarżąca

(z dnia 16 listopada 2010 r., 15 grudnia 2010 r. oraz dodatkowe z 24 sierpnia

2011 r.) powstały już po prawomocnym zakończeniu postępowania, nie są więc

później wykrytym środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 403 § 2 k.p.c.

Ponadto, pismo z dnia 16 listopada 2010 r. nie zawiera żadnej nowej, istotnej dla

sprawy okoliczności oraz nie został zachowany trzymiesięczny termin do wniesienia

skargi. Z wyjaśnień skarżącej na rozprawie w styczniu 2011 r. wynika, że pisma, na

które się powołuje (z dnia 16 listopada 2010 r., 15 grudnia 2010 r. oraz z dnia

30 października 1998 r.) były jej wtedy znane. Za nowy środek dowodowy nie

może być uznane pismo z dnia 24 sierpnia 2011 r., okoliczności te były badane

przez Sąd i jego ustalenia były inne, niż wynikają z tego pisma. Ponadto Sąd

stwierdził, że termin do wniesienia skargi nie został przerwany wniesieniem skargi

kasacyjnej. Uznając, że z samego uzasadnienia skargi wynika, iż wskazana w niej

podstawa faktycznie nie zachodzi - skarga została odrzucona.

W zażaleniu pozwane zarzuciły naruszenie przepisów postępowania, tj. art.

403 § 2 k.p.c. poprzez przyjęcie, że pozwane nie wykazały nowych okoliczności

faktycznych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie

mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, podczas gdy informacja z Banku

Spółdzielczego w S. z dnia 24 sierpnia 2011 r. o nieznacznej wysokości zadłużenia

L. S. wobec banku (1 160 złotych) na dzień udzielenia kredytu była taką

okolicznością, ponieważ zaprzecza ona podstawowemu dla rozstrzygnięcia sprawy

założeniu przyjętemu w postępowaniu rozpoznawczym, że zaciągnięcie kredytu

przez powódkę w wysokości 42 000 złotych związane było ze spłatą zadłużenia L.

S. wobec banku w tej właśnie wysokości. Skarżące wniosły o uchylenie

zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, z

rozstrzygnięciem o kosztach postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o wznowienie postępowania w sprawie jest oparta na przesłance

z art. 403 § 2 k.p.c., to znaczy na wykryciu takich okoliczności faktycznych lub

środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których

strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

Jednakże z porównania dat pism, na które powołują się skarżące próbując

dowieść, że kwota zadłużenia L. S., które to zadłużenie miało zostać spłacone z

kredytu wziętego na ten cel przez powódkę było znacznie mniejsze (nawet 30krotnie) wynika, że wszystkie one pochodzą z okresu już po prawomocnym

zakończeniu postępowania. Nie są zatem nowymi środkami dowodowymi w tamtej

sprawie (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego – zasadę

prawną z dnia 21 lutego 1969 r., III PZP 63/68, OSNC 1969, nr 12, poz. 208 i

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2005 r., II CZ 78/05, Lex nr

453799). Przekonujące jest również wykazanie w uzasadnieniu zaskarżonego

postanowienia, że nie są to później wykryte okoliczności faktyczne, ponieważ Sąd

rozpoznając sprawę badał wysokość zadłużenia L. S. i kwota tego zadłużenia

została ustalona. Nawet więc treść pisma Banku Spółdzielczego w S. z dnia 24

sierpnia 2011 r. informujące o zadłużeniu L. S. w czasie, o który chodzi w sprawie

na kwotę zaledwie 1 160 złotych nie jest okolicznością, która w rozumieniu art. 403

§ 2 k.p.c. może być uznana za nową. Jest ona nowa tylko w subiektywnym

przekonaniu pozwanych, zwłaszcza że pochodzi z okresu, w którym skarga

o wznowienie była już wniesiona w oparciu o inne dokumenty i wynikające z nich

okoliczności. Pismo Banku z dnia 24 sierpnia 2011 r. odnosi się do szczegółu, nie

zmieniającego ogólnie ustalonego faktu i przez to nie ma znaczenia dla stanu

faktycznego sprawy. Mimo odmiennego zdania pozwanych, jest to sytuacja, która

odpowiada stanowisku wyrażonemu przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia

4 lipca 2008 r. (I CZ 52/08, Lex nr 793993), że „jeżeli przedmiotem badania sądu

był fakt ogólny obejmujący pewne szczegóły, to późniejsze przytoczenie nowych

w tym zakresie szczegółów i dowodu na ich wykazanie nie może być uznane za

przytoczenie

nowych

okoliczności

faktycznych

i

środków

dowodowych

w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c.”.

Jednakże zażalenie nie może zostać uwzględnione głównie z innej

przyczyny. Według art. 407 § 1 k.p.c. skargę o wznowienie postępowania wnosi się

w terminie trzymiesięcznym, a termin ten liczy się od dnia, w którym strona

dowiedziała się o podstawie wznowienia. Z prawidłowych

ustaleń Sądu

Okręgowego wynika, że pisma, na które się powołują pozwane (z dnia 16 listopada

2010 r. oraz z dnia 15 grudnia 2010 r.) były im znane nie później niż w styczniu

2011 r. Od tego czasu płynął więc termin na wniesienie skargi. Została ona

wniesiona jednak dopiero dnia 25 lipca 2011 r., a więc znacznie po terminie

ustawowym.

Skarżące tłumaczą zwlekanie z wniesieniem skargi oczekiwaniem na

postanowienie Sądu Najwyższego w sprawie przyjęcia do rozpoznania wniesionej

przez nie skargi kasacyjnej, a postanowienie odmawiające zostało wydane dnia

31 maja 2011 r. Jest to tłumaczenie nieskuteczne, gdyż termin zawity na

wniesienie skargi o wznowienie postępowania odnosi się do podstawy wznowienia,

a tą według art. 403 § 2 k.p.c. było dla skarżących wykrycie okoliczności

faktycznych i służących ich dowiedzeniu środków dowodowych. Wznowienie

postępowania, zgodnie z art. 399 § 1 k.p.c. dotyczy postępowania zakończonego

prawomocnym wyrokiem, to znaczy w niniejszej sprawie – wyrokiem Sądu

Okręgowego z dnia 6 lipca 2010 r. Skarga kasacyjna jest szczególnym

postępowaniem, wszczynanym jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, służący od

prawomocnego orzeczenia. Nie jest to zatem postępowanie w trzeciej instancji

sądowej. Biorąc ponadto pod uwagę, że dla rozpoznania skargi kasacyjnej jest

niezbędne jej uprzednie przyjęcie do rozpoznania, to wniesienie skargi kasacyjnej

nie może mieć wpływu na terminy zawite, przewidziane przez przepisy

postępowania dla wniesienia skargi o wznowienie postępowania, również mającej

charakter nadzwyczajnego środka zaskarżenia, zmierzającego bowiem do

wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądowego. Nie ma ponadto przepisów,

które by uzależniały wniesienie skargi o wznowienie postępowania od wyczerpania

przez stronę innych możliwych środków prawnych zmierzających do wzruszenia

prawomocnego orzeczenia, nie ma również przepisów wzajemnie wykluczających

wniesienie skargi kasacyjnej i skargi o wznowienie postępowania, mimo że strona

uważa za spełnione przesłanki do wznowienia.

Należy też zwrócić uwagę na przysługiwanie skargi kasacyjnej po spełnieniu

ustawowych przesłanek i tylko od orzeczeń sądów drugiej instancji. Nie ma więc

żadnych powodów, aby można traktować wniesienie skargi kasacyjnej w danej

sprawie jako okoliczność przerywającą lub zawieszającą termin określony w art.

407 § 1 k.p.c. do wniesienia skargi o wznowienie postępowania w tej sprawie. Stoi

temu na przeszkodzie również charakter prawny terminów procesowych,

z upływem których traci się uprawnienie do określonych czynności procesowych.

W tym względzie należy podzielić stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone

w postanowieniu z dnia 16 czerwca 2009 r. (V CZ 24/09, OSNC-ZD 2010, nr 2,

poz. 46).

Mając to na uwadze należało na podstawie art. 39814 w związku art. 3941 § 3

k.p.c. zażalenie oddalić.