II CZ 127/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 127/11

POSTANOWIENIE

Dnia 15 grudnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (sprawozdawca)

SSN Zbigniew Kwaśniewski

w sprawie z powództwa T. K.

przeciwko Skarbowi Państwa - Komendzie Wojewódzkiej Policji w Ł.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2011 r.,

zażalenia powoda

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 9 lutego 2011 r.,

1)

oddala zażalenie i zasądza od powoda na rzecz Skarbu

Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa 1800

(jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów

postępowania zażaleniowego

2)

przyznaje adw. E. K. od Skarbu Państwa - Sądu

Apelacyjnego kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset)

złotych powiększoną o stawkę podatku od towarów i

usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy

prawnej świadczonej z urzędu.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 9 lutego 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił wniosek

powoda T. K. o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku

z uzasadnieniem,

uznając wniosek za spóźniony. Wyrok został ogłoszony w dniu 14 grudnia 2010 r.,

zatem termin do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku

wraz z uzasadnieniem upłynął w dniu 21 grudnia 2010 r. Wniosek powoda zawarty

w piśmie z 10 stycznia 2011 r. (k. 405) o „wydanie i przesłanie odpisu wyroku wraz

z uzasadnieniem", nadany w urzędzie pocztowym w dniu 13 stycznia 2011 r. (k.

407), jest zatem spóźniony.

Powód

zaskarżył

zażaleniem

powyższe

postanowienie

i

zarzucając

naruszenie art. 5 k.p.c. wniósł o jego uchylenie. Przyznał, że złożenie wniosku

nastąpiło z przekroczeniem siedmiodniowego terminu wynikającego z art. 3 8 7 § 3

k.p.c.,

ale

przekroczenie

terminu

było

wynikiem

mylnego

przekonania,

iż reprezentujący go w postępowaniu odwoławczym pełnomocnik z urzędu jest

uprawniony również do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku

Sądu Apelacyjnego, a doręczenie pełnomocnikowi wyroku z uzasadnieniem

otworzy powodowi termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Zdaniem skarżącego,

pełnomocnik ustanowiony z urzędu reprezentuje stronę jedynie do czasu

prawomocnego zakończenia sprawy, więc zasadne jest wymaganie od Sądu

dokonania stosownego pouczenia strony w zakresie obowiązków ciążących na niej

po ogłoszeniu wyroku sądu drugiej instancji. Sąd takiego pouczenia nie dokonał,

gdyby zaś to uczynił, powód złożyłby wniosek w ustawowo wyznaczonym terminie.

Powód jako strona toczącego się postępowania, działająca po ogłoszeniu wyroku

sądu drugiej instancji bez pomocy fachowego pełnomocnika, miał prawo do

uzyskania od Sądu stosownych pouczeń w zakresie przysługujących praw

i obowiązków.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Na podstawie art. 387 § 3 k.p.c. orzeczenie z uzasadnieniem doręcza się tej

stronie, która w terminie tygodniowym od ogłoszenia sentencji zażądała

doręczenia. Według art. 327 k.p.c. stronie działającej bez adwokata, radcy

prawnego

lub

rzecznika

patentowego,

obecnej

przy

ogłoszeniu

wyroku,

przewodniczący udzieli wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka

zaskarżenia, a jeżeli zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych

jest obowiązkowe, należy pouczyć stronę o treści przepisów o obowiązkowym

zastępstwie

oraz

o

skutkach

niezastosowania

się

do

tych

przepisów.

Zarzut naruszenia art. 5 k.p.c. nie jest uzasadniony, skoro nie na tej postawie

sąd zobowiązany jest do pouczenia strony o sposobie i terminach wniesienia

środka zaskarżenia, pouczenie takie bowiem jest udzielane na podstawie art. 327

§ 1 k.p.c. (por. postanowienie SN z dnia 29 października 1999 r., sygn. akt II UKN

596/99, OSNP 2001, nr 4, poz. 135). Obowiązek pouczenia nie dotyczy sytuacji,

w której strona jest reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego (art. 327

k.p.c.).

Powód był reprezentowany na rozprawie apelacyjnej przez ustanowionego

z urzędu adwokata, zatem nie zaktualizował się obowiązek udzielenia wskazówek

co do sposobu i terminów wniesienia środka zaskarżenia.

Za bezzasadny należy uznać zarzut, że pełnomocnik ustanowiony z urzędu

reprezentuje stronę jedynie do czasu prawomocnego zakończenia sprawy.

W zakresie pełnomocnictwa procesowego z mocy samego prawa mieści się

dokonywanie czynności przez umocowanego w sprawie pełnomocnika co prawda

już po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, ale

dotyczących wcześniejszych jego faz. Pełnomocnik może zatem w ramach

umocowania określonego w art. 91 k.p.c. złożyć już po prawomocnym zakończeniu

sprawy wniosek o wydanie odpisu wcześniej wydanego orzeczenia, wniosek

o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia albo wniosek o przywrócenie terminu do

dokonania czynności procesowej itp. (uzasadnienie uchwały 7 sędziów Sądu

Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt III CZP 142/07, OSNC 2008,

nr 11, poz. 122).

Wobec powyższego, na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3

k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.