II CZ 120/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 120/11

POSTANOWIENIE

Dnia 15 grudnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Grzegorz Misiurek (przewodniczący)

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku M. C.

przy uczestnictwie J. P.

o zniesienie współwłasności,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 15 grudnia 2011 r.,

zażalenia wnioskodawczyni

na orzeczenie o kosztach zawarte w pkt. 2 postanowienia

Sądu Okręgowego

z dnia 18 maja 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

W sprawie o zniesienie współwłasności Sąd drugiej instancji oddalił apelację

uczestnika postępowania oraz orzekł w pkt 2 sentencji postanowienia z dnia

18 maja 2011 r., że koszty postępowania przed Sądem drugiej instancji każda ze

stron ponosi we własnym zakresie. Orzeczenie o kosztach oparł na art. 520 § 1

k.p.c.

Wnioskodawczyni

zaskarżyła

powyższe

rozstrzygnięcie

o

kosztach

postępowania zażaleniowego zarzucając w zażaleniu naruszenie art. 520 § 2 i 3

k.p.c. przez ich niezastosowanie, pomimo, że strony postępowania od początku nie

były zgodne co do sposobu zniesienia współwłasności. Żaląca wywodzi

w uzasadnieniu zażalenia, że postawa stron oraz zakres składanych przez nie

wniosków dowodzi wystąpienia między stronami sprzeczności interesów, co

uzasadniało zastosowanie art. 520 § 2 i 3 k.p.c., a nie orzekanie o kosztach

postępowania apelacyjnego na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Zasada rozstrzygania o kosztach postępowania nieprocesowego określona

została w przepisie art. 520 § 1 k.p.c., natomiast będące wyjątkiem od zasady

uprawnienie Sądu do odstąpienia od niej określił ustawodawca w kolejnych

paragrafach art. 520 k.p.c., wiążąc to dyskrecjonalne uprawnienie Sądu

z wystąpieniem przesłanki sprzeczności interesów uczestników. Nawet jej

wystąpienie nie obliguje jednak Sądu do bezwzględnej rezygnacji z zastosowania

zasady określonej w art. 520 § 1 k.p.c.

Żaląca błędnie też utożsamia sprzeczność interesów uczestników z brakiem

między nimi zgody co do określonego sposobu zniesienia współwłasności,

wyrażającym się odmiennym zakresem składanych przez nich wniosków.

W judykaturze utrwalone jest stanowisko, że w sprawach tzw. „działowych” (a więc

także o zniesienie współwłasności) nie zachodzi przewidziana w art. 520 § 2 i 3

k.p.c. sprzeczność interesów uczestników, niezależnie od tego, jaki sposób

zniesienia współwłasności czy podziału oni postulują i jakie wnioski składają w tym

względzie. Wniesienie apelacji przez uczestnika kwestionującego przyjęty przez

Sąd pierwszej instancji sposób zniesienia wspówłasności, nie stwarza sprzeczności

jego interesów z interesem wnioskodawczyni akceptującej taki sposób zniesienia

współwłasności i niewnoszącej apelacji oraz nie uzasadnia obciążenia skarżącego

kosztami postępowania apelacyjnego (por. postanowienie SN z dnia 19 listopada

2010 r., III CZ 46//10, OSNC 2011 r., nr 7-8, poz. 88). Innymi słowy, w sprawach

m.in. o zniesienie współwłasności nie występuje sprzeczność interesów między

uczestnikami

postępowania

domagającymi

się

zniesienia

współwłasności,

a prezentującymi jedynie odmienne zapatrywania co do sposobu dokonania

zniesienia współwłasności. W takiej sytuacji uzasadnione jest rozstrzygnięcie

o kosztach postępowania na podstawie art. 520 § 1 k.p.c., a więc z zastosowaniem

przewidzianej tym przepisem zasady (por. postanowienie SN z dnia 16 września

2011 r., IV CZ 47/11, niepubl.). Do Sądu należy ocena, czy w postępowaniu

nieprocesowym

wniosek

o

zasądzenie

kosztów

postępowania

uzasadnia

odstąpienie od reguły określonej w art. 520 § 1 k.p.c. (postanowienie z dnia

9 grudnia 1999 r. III CKN 497/98, OSNC 2000 r., nr 6, poz. 116), a podjęcie takiej

decyzji i zastosowanie art. 520 § 3 k.p.c. wymaga wyjaśnienia przez Sąd przyczyn

i zakresu skorzystania ze swoich dyskrecjonalnych uprawnień (postanowienie SN

z dnia 3 grudnia 2010 r., I CZ 122/10; niepubl.).

W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie art.

39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.