II CZ 118/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 118/06

POSTANOWIENIE

Dnia 11 stycznia 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Gerard Bieniek (przewodniczący)

SSN Antoni Górski

SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku B. B.

przy uczestnictwie K. C. i in., o stwierdzenie nabycia spadku po E. D. P. po

rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 11 stycznia 2007 r.,

zażalenia wnioskodawcy

na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł.

z dnia 27 września 2006 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 27 września 2006 r. Sąd Okręgowy, na podstawie

art. 370

k.p.c., odrzucił apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu

Rejonowego z dnia 20 stycznia 2006 r., stwierdzającego nabycie spadku po zmarłej

E. D. P., i orzekł o zawiadomieniu Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o tym, że

apelacja sporządzona przez adwokata nie spełnia wymagań określonych w art. 368

§ 1 k.p.c. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy stwierdził, że wniesiona apelacja nie

zawiera przedstawienia zarzutów, nie może być bowiem uznane za prawidłowe

takie sformułowanie zarzutów, które polega jedynie na stwierdzeniu, że wadliwie

ustalono stan faktyczny sprawy i dopuszczono do sprzeczności ustaleń z treścią

zebranego

w

sprawie

materiału

dowodowego

oraz

do

innych

uchybień

procesowych, które wpłynęły na wynik sprawy – naruszeń art. 212 zdanie pierwsze,

art. 316 § 1 i art. 328 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., a także do naruszenia prawa

materialnego – art. 941, 948, 959, 960 i 961 k.c. Nie wynika z niego przecież na

czym, zdaniem skarżącego, miałyby polegać uchybienia Sądu pierwszej instancji

w postaci naruszenia wskazanych przepisów, a braku tego nie konwaliduje fakt, że

apelacja zawiera uzasadnienie. Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było

zastąpienie sformułowania zarzutów uzasadnieniem apelacji, nie wyodrębniłby

w treści art. 368 § 1 w punkcie 2 k.p.c. „zwięzłego przedstawienia zarzutów”,

a w punkcie 3 – „uzasadnienia zarzutów”.

W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawca zarzucił, że – wbrew

odmiennej ocenie Sądu Okręgowego – wniesiona apelacja czyni zadość

wymaganiom określonym w art. 368 § 1 k.p.c., ponieważ uzasadnienie zarzutów

zostało przytoczone w uzasadnieniu apelacji. Podniósł ponadto, że przewidziane

w art. 370

k.p.c. zawiadomienie organu samorządu zawodowego nie ma

charakteru czynności jurysdykcyjnej. W konkluzji żalący wniósł o uchylenie

zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 368 § 1 k.p.c. apelacja powinna zawierać – obok oznaczenia

wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest on zaskarżony

w całości czy w części, powołania, w razie potrzeby, nowych faktów i dowodów

oraz wykazania, że ich powołanie w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji

nie było możliwe albo że potrzeba powołania się na nie wynikła później, oraz

wniosku o zmianę lub o uchylenie wyroku z zaznaczeniem zakresu żądanej zmiany

lub uchylenia – zwięzłe przedstawienie zarzutów (pkt 2) oraz uzasadnienie

zarzutów (pkt 3).

Jak podkreślono w nauce prawa, w powołanym przepisie ustawodawca

posłużył się sformułowaniem „zarzut”, a nie podstawa apelacji, co nie pozostaje bez

znaczenia, ponieważ pojęcie zarzutu jest węższe od pojęcia podstawy. Zarzutem

apelacji więc może być każda wada orzeczenia, której istnienie – zdaniem

skarżącego – uzasadnia zaskarżenie orzeczenia sądu pierwszej instancji. Apelacja

powinna wprawdzie, zgodnie z art. 368 § 1 pkt 2 i 3 k.p.c., zawierać zarówno

„zwięzłe przedstawienie zarzutów”,

ustawodawca

nie

przesądził

o

jak i „uzasadnienie zarzutów”, jednak

tym,

że

wspomniane

treści

muszą

być

przedstawione w określonej części pisma będącego apelacją lub w odrębnych

jednostkach

redakcyjnych.

Z

treści

wniesionej

apelacji,

zwłaszcza

z

jej

uzasadnienia można natomiast – mimo braku przejrzystej redakcji – wywieść

stawiane przez skarżącego zarzuty oraz ich uzasadnienie. Sąd Najwyższy

niejednokrotnie podkreślał w swoich orzeczeniach, że postępowanie apelacyjne jest

mniej sformalizowane niż postępowanie kasacyjne, oraz że krytyczna ocena

apelacji sporządzonej przez adwokata lub radcę prawnego w sposób odbiegający

od profesjonalnego standardu, nie uzasadnia odrzucenia apelacji, jeżeli zarzuty

apelacyjne i ich uzasadnienie nie budzą wątpliwości (zob. postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 17 maja 2002 r., I CZ 57/02, niepubl., z dnia 30 czerwca 2006

r., V CZ 48/06, niepubl. oraz z dnia 12 lipca 2006 r., V CZ 52/06, niepubl.).

Przechodząc do kolejnej kwestii objętej zaskarżonym postanowieniem,

trzeba podkreślić, że przewidziana w art. 3701 in fine k.p.c. czynność

zawiadomienia

właściwego

organu

samorządu

zawodowego

zrzeszającego

pełnomocnika, który sporządził apelację odrzuconą ze względu na niespełnienie

wymagań określonych w art. 368 § 1 pkt 1 – 3 i pkt 5 k.p.c., nie ma charakteru

czynności jurysdykcyjnej; jest czynnością o charakterze ustrojowo-organizacyjnym,

stanowiącą bezpośrednie następstwo wydania postanowienia o odrzuceniu apelacji

z określonych ustawowo przyczyn. Czynność ta nie wymaga zatem – jak wyjaśnił

Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 22 lutego 2006 r., III CZP 6/06 (OSNC 2007, nr 1,

poz. 5) – wydania orzeczenia przez sąd; właściwa jest tu forma pisma

adresowanego do organu samorządu, zawierającego informacje o wydaniu

postanowienia o odrzuceniu apelacji i jego treści.

Z przytoczonych wyżej powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 15 § 1

zdanie pierwsze w związku z art. 394 1 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie.

jc