II CZ 113/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 113/07

POSTANOWIENIE

Dnia 20 lutego 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący)

SSN Grzegorz Misiurek

SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku J. S.

przy uczestnictwie A. S.

o podział majątku wspólnego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 lutego 2008 r.,

zażalenia wnioskodawcy

na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 5 listopada 2007 r., sygn. akt II Ca (…),

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 5 listopada 2007 r. Sąd Okręgowy w P. odrzucił skargę

kasacyjną wnioskodawcy od postanowienia tego Sądu z dnia 14 czerwca 2007 r.,

którym oddalona została jego apelacja od postanowienia Sądu Rejonowego w P.,

wydanego w sprawie o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej

między małżonkami, stwierdzając, że wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto

pięćdziesiąt tysięcy złotych. Wnioskodawca bowiem w apelacji oznaczył wartość

przedmiotu zaskarżenia kwotą 88 000 zł, a w skardze kasacyjnej po raz pierwszy –

kwotą 151 908 zł. Wartość zaskarżenia nie może być podwyższana przez skarżącego

jedynie na użytek skargi kasacyjnej, dlatego należało przyjąć, że prawidłowo oznaczona

wartość zaskarżenia kasacyjnego wynosi 88 000 zł i wniesioną skargę odrzucić jako

niedopuszczalną (art. 3986 § 2 w związku z art. 5191 § 2 k.p.c.).

W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawca zarzucił, że wskazując w

apelacji wartość przedmiotu zaskarżenia musiał oprzeć się na opinii biegłego dotyczącej

wartości majątku, choć konsekwentnie się z nią nie zgadzał. Opinia ta bowiem została

wydana „5 lat wstecz, licząc od daty orzeczenia Sądu Rejonowego” i mimo to wskazana

w niej wartość majątku nie została zaktualizowana. W konkluzji żalący wnosił o

uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3984 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c., uczestnik postępowania o

podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami,

wnosząc skargę kasacyjną, powinien wskazać w niej wartość przedmiotu zaskarżenia.

Wskazana wartość nie jest jednak dla sądu drugiej instancji ani dla Sądu Najwyższego

wiążąca. Mogą one poddać ją weryfikacji na podstawie akt sprawy z pominięciem zasad

określonych w art. 25 i 26 k.p.c. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21

listopada 2001 r., I CZ 152/01, niepubl., z dnia 6 marca 2002 r., V CKN 858/00, niepubl.,

z dnia 18 maja 2006 r., IV CZ 34/06, niepubl. i z dnia 16 listopada 2007 r., II CSK

423/07, niepubl.).

Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 6 listopada 2002 r., III CZ

98/02, wartością przedmiotu zaskarżenia w sprawie o podział majątku wspólnego po

ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami jest wartość poszczególnych rzeczy

i praw, których objęcie lub nieobjęcie podziałem kwestionuje skarżący, a także wartość

roszczeń dochodzonych w tej sprawie, będących przedmiotem zaskarżenia (zob. OSNC

2004, nr 1, poz. 11). Z reguły wartość ta nie przekracza wartości udziału należącego do

uczestnika wnoszącego skargę kasacyjną. Tylko wyjątkowo może być wyższa, np.

wtedy, gdy uczestnik podważa samą zasadę podziału lub dochodzi roszczeń z tytułu

nakładów (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ

153/02, OSNC 2004, nr 4, poz. 60).

W niniejszej sprawie Sąd Rejonowy ustalił wartość majątku wspólnego

uczestników na kwotę 151 908 zł, przyjmując, że wartość działki nr (…)4 wynosi 29 046

zł, działki nr (…)/2 – 93 442 zł i towarów w punkcie aptecznym – 32 620 zł oraz że tak

ustalona wartość ulega zmniejszeniu o kwotę 3 200 zł z tytułu nakładu poczynionego

przez wnioskodawcę (tj. 155 108 zł – 3 200 zł = 151 908 zł).

W apelacji od postanowienia Sądu Rejonowego wnioskodawca zakwestionował:

wartość towarów w punkcie aptecznym, twierdząc, iż była ona wyższa o kwotę 14

692,53 zł, wartość naniesień budowlanych na działce nr 204, twierdząc, iż była ona

niższa o kwotę 14 067 zł oraz nieuwzględnienie, że budynek na działce nr (…)/2

wycenionej na kwotę 93 442 zł został wybudowany ze środków pochodzących z jego

majątku odrębnego. Wartość zaskarżenia apelacyjnego oznaczył kwotą 88 000 zł.

Uwzględnienie zarzutów podniesionych w apelacji prowadziłoby do ustalenia

wartości majątku wspólnego na kwotę 155 733,53 zł (tj. wartość działki nr (…)4 = 14 979

zł, działki nr (…)/2 = 93 442 zł i towarów w punkcie aptecznym = 47 312,53 zł), dopłaty

należnej wnioskodawcy na kwotę 62 887 zł (tj. 155 733,53 : 2 – 14 979 zł) oraz

nakładów dodatkowo na kwotę 93 442 zł. Po uwzględnieniu dopłaty przyznanej

postanowieniem Sądu Rejonowego wartość roszczeń dochodzonych w postępowaniu

apelacyjnym wynosiła 109 869 zł (tj. 62 887 zł + 93 442 zł – 46 460 zł). Prawidłowo

określona wartość zaskarżenia apelacyjnego wyrażała się zatem kwotą 109 869 zł.

Wartość ta jest równocześnie wartością zaskarżenia kasacyjnego.

W konsekwencji Sąd Okręgowy trafnie przyjął, że w sprawie nie przysługuje

skarga kasacyjna, ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto

pięćdziesiąt tysięcy złotych.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w związku z art.

3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie jako pozbawione uzasadnionych podstaw.