II CZ 111/18 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 111/18 POSTANOWIENIE Dnia 5 marca 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący)‎SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca)‎SSN Roman Trzaskowski w sprawie z powództwa (…) Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W.‎przeciwko M. N.‎o zapłatę,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnymw Izbie Cywilnej w dniu 5 marca 2019 r.,‎zażalenia pozwanegona postanowienie Sądu Apelacyjnego w (…)‎z dnia 4 lipca 2018 r., sygn. akt I ACz (…), I WSC (…), oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z dnia 4 lipca 2018 r. odrzucił skargę kasacyjną pozwanego od postanowienia tego Sądu z dnia 20 grudnia 2017 r. oddalającego zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 22 lutego 2016 r. umarzającego postępowanie w sprawie. W motywach rozstrzygnięcia Sąd Apelacyjny wskazał, że postanowienie z dnia 20 grudnia 2017 r. zostało skarżącemu wraz z uzasadnieniem doręczone w dniu 5 lutego 2018 r. i od tej daty biegł termin dwóch miesięcy do wniesienia skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna została wniesienia w dniu 20 kwietnia 2018 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu.

Sąd zaznaczył, że powtórne doręczenie skarżącemu, działającemu w procesie osobiście, postanowienia z uzasadnieniem wraz z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej, co w sprawie miało miejsce, nie wpływa na bieg terminu ustawowego, a jedynie może być rozpatrywane jako przyczyna żądania przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.W zażaleniu na to postanowienie pozwany domagając się jego uchylenia powołał się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 1997 r. I PZ 18/97, że doręczenie stronie orzeczenia bez pouczenia o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia powoduje, iż termin ten nie rozpoczyna biegu.

Ponadto, wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zagadnienie skutków braku pouczenia strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika o sposobie i terminie zaskarżenia orzeczenia nie było jednolicie rozstrzygane w orzecznictwie i doktrynie. Obok poglądu powołanego w zażaleniu pojawiło się także inne stanowisko, mianowicie przyjmowano, że nieprawidłowości w pouczeniu mogą uzasadniać jedynie wniosek o przywrócenie terminu (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2003 r., V CZ 16/03, z dnia 16 lipca 2008 r., II CZ 43/08, nie publ.).

Rozbieżności te zdecydowały o podjęciu przez połączone Izby Cywilną oraz Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego w dniu 22 listopada 2011 r. uchwały III CZP 38/11 (OSNC 2012, Nr 5, poz. 56), w której Sąd Najwyższy stwierdził, że niepouczenie lub błędne pouczenie strony działającej bez adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia nie ma wpływu na rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia tego środka. Uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego ma moc zasady prawnej i wiąże wszystkie składy orzekające Sądu Najwyższego.

Odstąpienie od zasady prawnej uchwalonej przez Izbę, połączone Izby albo pełny skład Sądu Najwyższego, wymaga ponownego rozstrzygnięcia w drodze uchwały odpowiednio przez właściwą izbę, połączone izby lub pełny skład Sądu Najwyższego (por. art. 87 § 1 i art. 88 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, Dz. U. z 2018 r., poz. 5 ze zm. oraz art. 61 § 6 i art. 62 § 2 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym, Dz. U. z 2016 r. poz. 1254 ze zm.). Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela argumentację prawną przedstawioną w uchwale z dnia 22 listopada 2011 r. i nie widzi potrzeby odstępowania od niej.Uwzględniając zatem niewątpliwy fakt, że skarga kasacyjna pozwanego została wniesiona z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 3985 § 1 k.p.c., jej odrzucenie nie mogło być uznane za nieprawidłowe.Zwrócić również należy uwagę, że do Sądu Najwyższego nie należy rozpoznawanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ani też, jak ujęto to w zażaleniu, wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej.Z przedstawionych przyczyn orzeczono jak w sentencji (art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c.).aj