II CZ 11/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 11/12

POSTANOWIENIE

Dnia 24 maja 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marta Romańska (przewodniczący)

SSN Irena Gromska-Szuster

SSN Wojciech Katner (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi M. P.

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem

Sądu Apelacyjnego

z dnia 9 czerwca 2009 r.,

wydanym w sprawie z powództwa BRE Bank – Spółki Akcyjnej w W.

przeciwko M. P.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 24 maja 2012 r.,

zażalenia pozwanego (skarżącego)

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 6 grudnia 2011 r.,

oddala zażalenie i zasądza od skarżącego na rzecz BRE Bank

– Spółki Akcyjnej w W. kwotę 3600,- (trzy tysiące sześćset)

złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2011 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę

pozwanego M. P. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym

wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 9 czerwca 2009 r. z powództwa BRE BANK

Spółki Akcyjnej w W. o zapłatę. Wyrokiem tym oddalona została apelacja

pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 9 października 2008 r., którym

zasądzona została od pozwanego, jako dłużnika rzeczowego, zabezpieczona

hipoteką wierzytelność powoda w wysokości 6 700 000 złotych. Poczynione zostało

zastrzeżenie, dające dłużnikowi prawo powołania się w toku postępowania

egzekucyjnego na ograniczenie jego odpowiedzialności do połowy udziału we

współwłasności nieruchomości opisanej w uzasadnieniu wyroku, do wysokości

hipoteki ustanowionej dnia 11 maja 1992 r. na rzecz Polskiego Banku Rozwoju S.A.

w W., którego powód jest następcą. Zabezpieczała ona wierzytelność tego Banku,

wynikającą z kredytu udzielonego „K. P.” Spółce z o.o. z siedzibą w L. w umowie

kredytowej nr […] z dnia 28 kwietnia 1992 r.

Przyczyną odrzucenia skargi o wznowienie postępowania było niewykazanie

przez pozwanego, aby wykryte przez niego nowe dowody, o których mowa

w skardze i w uzasadnieniu postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 6 grudnia

2011 r., miały jakikolwiek wpływ na treść zaskarżonego wyroku, w którym

zasądzono od niego, jako od dłużnika rzeczowego, a nie, jak twierdzi od

poręczyciela, wierzytelność na rzecz powoda.

W zażaleniu na powołane postanowienie Sądu Apelacyjnego pozwany

wniósł o jego uchylenie i przekazanie skargi o wznowienie postępowania do jej

merytorycznego rozpoznania, z zasądzeniem kosztów od powoda na rzecz

pozwanego.

W odpowiedzi na zażalenie powód wniósł o jego oddalenie i zasądzenie

kosztów postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W art. 401, art. 4011 i art. 403 k.p.c. wskazane są podstawy, na których

można oprzeć skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym

wyrokiem. Pozwany w zażaleniu na zaskarżone postanowienie nie powołał żadnych

przepisów prawa, których naruszenie skarży zażaleniem, jednak z treści skargi

wynika, że została ona wniesiona na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. Stwierdził

bowiem, że już po rozpoznaniu sprawy wykrył środki dowodowe, które wywierają

wpływ na wynik sprawy, a z których nie mógł skorzystać w poprzednim

postępowaniu. Chodzi o znalezienie podczas porządków dokonywanych po

pożarze jego lokalu dokumentów, świadczących o braku wpływu pozwanego na

kolejne zobowiązanie zaciągnięte przez spółkę z o.o. T. F. Z uzasadnienia

zaskarżonego postanowienia wynika, że była to następczyni prawna wymienionej

wcześniej „K. P.” Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

W zażaleniu pozwany kwestionuje swoją odpowiedzialność w taki sposób,

jakby domagał się zmiany wyroku w kolejnej instancji, uważając za niezasadne

obciążenie go odpowiedzialnością w zasądzonej kwocie i czyniąc to niezależnie od

podstawy wznowienia postępowania. Jednakże poprzednie postępowanie zostało

prawomocnie zakończone i przedmiotem niniejszej sprawy jest tylko odniesienie się

do zarzutów pozwanego odnośnie do nieuwzględnienia jego skargi o wznowienie

postępowania. To wymaga wykazania przesłanek do wznowienia, o których mowa

w powołanych przepisach kodeksu postępowania cywilnego.

Ze względu na nadzwyczajny charakter środka zaskarżenia, jakim jest

wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania sądowego wymaga się nie

tylko wskazania przez skarżącego okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia,

ale wykazania, że podstawa taka rzeczywiście istnieje, a podane okoliczności

uzasadniają powołanie tej podstawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 maja

2007 r., III CSK 56/07, Lex nr 334985 oraz postanowienia Sądu Najwyższego

z dnia 6 marca 2009 r., II CZ 9/09, Lex nr 746171 i z dnia 3 lutego 2011 r., II UZ

47/10, Lex nr 844755). Nie ma to miejsca w rozpoznawanej sprawie z dwóch

przyczyn. Po pierwsze, dokumenty odnalezione zostały po pożarze nieruchomości

pozwanego, a więc był on ich posiadaczem wcześniej, z samych wyjaśnień

pozwanego wynika, że miał je w trakcie postępowania, o którego wznowienie

wnosi. Miał więc obiektywną możliwość skorzystania wtedy z tych dokumentów,

zatem nie są to nowe dowody w rozumieniu art. 403 § 2 k.p.c., a na zastosowanie

tego przepisu nie wywiera żadnego znaczenia, jak podnosi skarżący, charakter

zdarzenia (pożar), po którym dokumenty zostały odnalezione. W orzecznictwie

trafnie zwraca się uwagę, że podstawa wznowienia postępowania na podstawie

powołanego przepisu dotyczy okoliczności, które w postępowaniu prawomocnie

zakończonym nie tylko były nieujawnione, ale były nieujawnialne (wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 22 lipca 2010 r., I CSK 601/09, Lex nr 737247). Po drugie,

nawet gdyby można uznać możliwość uwzględnienia podstawy do wznowienia

postępowania, to uzasadnienie zażalenia nie niweczy stwierdzenia przez Sąd

Apelacyjny w zaskarżonym postanowieniu, że okoliczności wskazane przez

pozwanego nie mogłyby wpłynąć na zmniejszenie lub umorzenie zabezpieczonej

hipotecznie wierzytelności powoda. Nie jest to wnikanie sądu na etapie badania

podstaw formalnych skargi o wznowienie w istotę samej podstawy, lecz jej ocena

z punktu widzenia znaczenia ofiarowanego dowodu na rozstrzygnięcie sądu

w zakończonym procesie. Uprawnienie sądu wynika w tym względzie z tego

fragmentu art. 403 § 2 k.p.c., w którym jako podstawę skargi uznaje się

okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, „które mogłyby mieć wpływ na wynik

sprawy". Takiego rozumienia przepisu nie podważają orzeczenia przytoczone

dodatkowo przez pozwanego. Skarga pozwanego nie miała zatem podstaw

prawnych, a postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające tę skargę na

podstawie art. 410 § 1 k.p.c. było prawidłowe.

Z tych względów na podstawie art. 39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

należało zażalenie oddalić, rozstrzygając o kosztach postępowania na podstawie

art. 98 w związku z art. 391 § 1, 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c. oraz § 12 ust. 2 pkt 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa

kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego

z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).