II CZ 11/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 11/06

POSTANOWIENIE

Dnia 23 marca 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Kazimierz Zawada

SSN Dariusz Zawistowski

w sprawie z powództwa A. AG z siedzibą w W,

przeciwko "E." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 23 marca 2006 r.,

zażalenia strony powodowej

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 12 października 2005 r., sygn. akt [...],

uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi

Apelacyjnemu.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny zaskarżonym postanowieniem odrzucił apelacje powoda na

skutek nieusunięcia w terminie braku formalnego (art. 373 k.p.c.).

Z uzasadnienia orzeczenia wynika, że powód, którym w sprawie wszczętej

przed Sądem Okręgowym w S. był A. AG z siedzibą w W., wniósł apelację od

wyroku z dnia 31 sierpnia 2001 r. Postępowanie apelacyjne było zawieszone - na

zgodny wniosek stron - od 13 września 2002 r. do 31 sierpnia 2004 r.

Pełnomocnik powoda w piśmie procesowym z dnia 2004 r. poinformował

Sąd, w związku z zarzutem pozwanej, że powód utracił byt prawny, iż powodowy

zakład ubezpieczeń został połączony z zakładem ubezpieczeniowym A. AG w W.,

który przejął „całe przedsiębiorstwo, między innymi wierzytelności" przejmowanej

spółki.

Sąd Apelacyjny, przyjmując, że wygasło pełnomocnictwo procesowe

udzielone przez pierwotnego powoda w sprawie, na rozprawie dnia 23 maja 2005 r.

zobowiązał adwokata do przedłożenia w terminie miesiąca pełnomocnictwa

procesowego udzielonego przez następcę prawnego powoda, pod rygorem

odrzucenia apelacji.

Dnia 21 czerwca 2005 r. adwokat przedłożył uwierzytelnioną kopię faksu

pełnomocnictwa, a dnia 27 lipca 2005 r. - oryginał pełnomocnictwa procesowego.

Z porównania ich wynika, że pełnomocnictwo ma charakter pełnomocnictwa

procesowego ogólnego, ponieważ rubryka „w sprawie" nie została w nim

wypełniona, w przedłożonej kopii pełnomocnictwa w wymienionej rubryce wpisano

natomiast przeciwko ”Euroafrica” Sp. z o.o."

Sąd Apelacyjny uznał, że adwokat, przedkładając w dnia 21 czerwca 2005 r

kopię pełnomocnictwa innej treści niż oryginał pełnomocnictwa procesowego, nie

wykazał właściwie swojego umocowania. Uczynił to dopiero w dniu 27 lipca 2005 r.,

ale już po upływie wyznaczonego terminu do usunięcia braku formalnego apelacji.

W zażaleniu pełnomocnik powoda zarzucił, że zaskarżone postanowienie

zostało wydane z naruszeniem art. 88 i art. 373 k.p.c. Podkreślił, że posiadając

pełnomocnictwo procesowe ogóle, jest umocowany do działania także w tej sprawie

i wykazał to w wyznaczonym przez Sąd terminie. W konkluzji zażalenia wniósł

o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Na gruncie przepisów kodeksu postępowania cywilnego - jak wyjaśnił Sąd

Najwyższy w postanowieniu z dnia 10 lipca 2003 r., III CZP 54/03 (Prok. i Pr.

2004/4/33) - nie można utożsamiać samego udzielenia umocowania procesowego

z pisemnym jego udokumentowaniem. W literaturze procesu cywilnego trafnie

bowiem podnosi się, że pojęcie "pełnomocnictwo" ma dwojakie znaczenie: z jednej

strony oznacza ono pochodzące od mocodawcy umocowanie pełnomocnika do

działania w imieniu mocodawcy, a z drugiej strony - dokument obejmujący

(stwierdzający) to umocowanie. Dlatego też, wychodząc z takiego założenia, należy

przyjąć, że udzielenie pełnomocnictwa (rozumianego jako umocowanie) może

nastąpić w dowolnej formie, w tym ustnej lub pisemnej.

Od udzielenia pełnomocnictwa należy jednak odróżnić jego wykazanie przed

sądem, stanowiące jeden z wymogów skuteczności tego aktu procesowego i tym

samym podejmowania czynności procesowych przez pełnomocnika w imieniu

mocodawcy. Zgodnie bowiem z art. 89 § 1 zd. 1 k.p.c., pełnomocnik obowiązany

jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo

(rozumiane jako dokument stwierdzający umocowanie) z podpisem mocodawcy lub

wierzytelny

odpis

pełnomocnictwa.

Dokument

pełnomocnictwa

(albo

jego

wierzytelny odpis) jest w tym wypadku jedynie dowodem potwierdzającym wobec

sądu istnienie umocowania pełnomocnika do działania w imieniu strony. Prowadzi

to do wniosku, że przez pojęcie formy pełnomocnictwa procesowego należy

rozumieć jedynie, aczkolwiek istotne i zazwyczaj konieczne, a poza tym zagrożone

sankcją

zwrotu

lub

odrzucenia

złożonego

pisma,

wymaganie

dotyczące

potwierdzenia (ucieleśnienia) oświadczenia woli mocodawcy. Oznacza to, że

dokument pełnomocnictwa nie ma znaczenia konstytutywnego. Takiego charakteru

nie ma też wydanie tego dokumentu, skoro nie stanowi ono udzielenia

pełnomocnictwa. Konstytutywne znaczenie ma zatem samo udzielenie umocowania

procesowego.

W świetle powyższego stwierdzona przez Sąd różnica między kopią

dokumentu

potwierdzającą

udzielenie

pełnomocnictwa

a

oryginałem

tego

dokumentu nie daje podstaw do wniosku, że pełnomocnik powoda, składając

w dniu 21 czerwca 2005 r. kopię dokumentu pełnomocnictwa nie wykazał właściwie

swojego umocowania. Z obu dokumentów pełnomocnictwa wynika bowiem

zgodnie, że pełnomocnik został umocowany do działania w sprawie w imieniu

powoda. Różnica miedzy tymi dokumentami, nie mająca jednak znaczenia

w sprawie, polega natomiast na tym, że z oryginału dokumentu stwierdzającego

udzielenie pełnomocnictwa wynika nadto, iż pełnomocnik został umocowany do

działania w każdej innej sprawie z udziałem powoda, chyba że wymagałaby ona

pełnomocnictwa szczególnego.

Nie zachodzi zatem - co trafnie zarzucił skarżący - wskazana przez Sąd

przyczyna odrzucenia apelacji. Zaskarżone postanowienie podlega więc uchyleniu

(art. 39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.).