II CZ 107/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 107/07

POSTANOWIENIE

Dnia 20 lutego 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Grzegorz Misiurek

SSN Barbara Myszka

w sprawie z powództwa Gminy Ł. - Zarządu Dróg i Transportu w Ł.

przeciwko J. S.

o zapłatę

oraz z powództwa wzajemnego J. S.

przeciwko Gminie Ł. - Zarządowi Dróg i Transportu w Ł.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 lutego 2008 r.,

zażalenia pozwanego - powoda wzajemnego

na postanowienie Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt X Ga

(…),

uchyla zaskarżone postanowienie w części odnoszącej się do powództwa

głównego, w pozostałej części oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w Ł. postanowieniem z dnia 10 października 2007 r. odrzucił skargę

kasacyjną pozwanego – powoda wzajemnego J. S. od wyroku tegoż Sądu Okręgowego z

dnia 29 czerwca 2007 r.

W skardze kasacyjnej jako wartość przedmiotu zaskarżenia wskazano kwotę

119 802,92 zł, co odpowiada sumie wartości przedmiotu sporu z pozwu głównego oraz

wartości przedmiotu sporu z pozwu wzajemnego. W przekonaniu Sądu Okręgowego taki

sposób określenia wartości przedmiotu zaskarżenia jest wadliwy. W myśl art. 21 k.p.c. dla

ustalenia wartości przedmiotu sporu zlicza się wartość kilku roszczeń dochodzonych

jednym pozwem tylko wówczas, gdy dochodzi ich ta sama osoba. Te regułę należy także

stosować dla ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym, co

oznacza, że brak jest podstaw dla sumowania wartości przedmiotu zaskarżenia z pozwu

głównego i z pozwu wzajemnego. W okolicznościach sporu pozwany z powództwa

głównego dochodził pozwem wzajemnym roszczenia pieniężnego w kwocie 20 721,18

zł. Na taką też kwotę oznaczona została wartość przedmiotu zaskarżenia w zakresie

pozwu wzajemnego w postępowaniu apelacyjnym. W myśl art. 398 2 § 1 k.p.c. skarga

kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach gospodarczych o prawa majątkowe, w których

wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 75 000 zł. Zdaniem Sądu Okręgowego

skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w części dotyczącej pozwu wzajemnego.

Nadto w ocenie Sądu Okręgowego skarga kasacyjna pozwanego - powoda

wzajemnego nie zawiera wymaganego przez art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. wniosku o przyjęcie

do rozpoznania i jego uzasadnienia, ograniczając się jedynie do wskazania w pkt IV

przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i powtórzenia treści przepisu art.

3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

W zażaleniu na postanowienie Sądu Okręgowego pozwany - powód wzajemny

zarzucił naruszenie przepisów postępowania: art. 25 k.p.c., art. 26 k.p.c. w zw. z art. 368

§ 2 k.p.c. i art. 39821 k.p.c. przez badanie i ustalenie wartości przedmiotu sporu w

postępowaniu kasacyjnym w innej kwocie niż w postępowaniu apelacyjnym mimo

tożsamości zakresu rozstrzygnięcia kwestionowanego w apelacji i skardze kasacyjnej, a

także mimo braku zarzutu pozwanego w kwestii wartości przedmiotu sporu;

naruszenie art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. przez mylne

uznanie, że skarga kasacyjna nie zawiera wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, a

nadto, że wniosek nie został uzasadniony.

W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie częściowo zasługuje na uwzględnienie. Pozwany - powód wzajemny w

skardze kasacyjnej wyraźnie wskazał jako przesłankę przyjęcia jej do rozpoznania

okoliczność, że jest ona oczywiście uzasadniona. Zacytował pogląd wyrażony w

piśmiennictwie co do tego jakiego rodzaju uchybienia sądu powodują oczywistą

zasadność skargi kasacyjnej i stwierdził, że jego zdaniem uchybienie Sądu Okręgowego

polegające na zakwalifikowaniu świadczenia pieniężnego jako niepieniężnego i

zastosowanie do niego przepisów o karze umownej należy do uchybień powodujących

oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. Zatem, wbrew stanowisku Sądu Okręgowego

skarga kasacyjna spełnia wymóg określony w art. 398 4 § 1 pkt 3 k.p.c. i nie było

podstawy do jej odrzucenia z przyczyny nie spełnienia tego wymogu. Zapewne, Sąd

Okręgowy uznał, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

nie jest wystarczająco przekonywujące, ale nie jest to kwestia braku skutkującego

odrzucenie skargi, lecz oceny dokonywanej w ramach przedsądu (art. 398 9 § 2 k.p.c.)

przez Sąd Najwyższy.

Nie jest natomiast zasadny zarzut zażalenia dotyczący badania i ustalenia przez

Sąd drugiej instancji wartości przedmiotu sporu w postępowaniu kasacyjnym w innej

kwocie niż w postępowaniu apelacyjnym. Przedmiotem rozważań Sądu Okręgowego

była inna kwestia, mianowicie czy przy oznaczaniu wartości przedmiotu zaskarżenia

można sumować wartość przedmiotu sporu z powództwa głównego i z powództwa

wzajemnego. Stanowisko Sądu Okręgowego odnośnie tego zagadnienia uznać należy za

prawidłowe. W wypadku wytoczenia powództwa wzajemnego (art. 204 k.p.c.) w istocie

rzeczy następuje połączenie dwóch samodzielnych odrębnych procesów, dlatego przy

oznaczaniu wartości przedmiotu zaskarżenia skargą kasacyjną nie sumuje się należności

dochodzonych pozwem głównym i wzajemnym. W tej sprawie z powództwa

wzajemnego dochodzona była kwota 20.721,18 zł. Zatem; oczywiste jest, że w sprawie

z powództwa wzajemnego skarga kasacyjna była niedopuszczalna ze względu na

wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 3982 § 1 k.p.c.) i w tym zakresie odrzucenie skargi

ocenić należy jako zgodne z art. 3986 § 2 k.p.c.

Z powyższych względów na mocy art. 3941 § 1 i 3 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł

jak w sentencji postanowienia.