II CZ 106/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 106/12

POSTANOWIENIE

Dnia 14 listopada 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Wojciech Katner

SSA Władysław Pawlak

w sprawie ze skargi G. S.

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku

Sądu Okręgowego z dnia 19 stycznia 2012 r.,

wydanego w sprawie z powództwa J. W.

przeciwko G. S.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 14 listopada 2012 r.,

zażalenia pozwanej - skarżącej

na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 5 marca 2012 r.,

oddala zażalenie

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 5 marca 2012 r. odrzucił skargę J. W.

o stwierdzenie niezgodności z prawem wyroku Sądu Okręgowego z dnia 19

stycznia 2012 r. z uwagi na niezachowanie warunków przymusu adwokacko –

radcowskiego obowiązującego w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

Postanowienie

Sądu

Okręgowego

pełnomocnik

skarżącej

zaskarżył

zażaleniem, w którym zarzucił naruszenie art. 424 6 § 3 w zw. z art. 327 § 1 k.p.c.

oraz art. 5 k.p.c. przez odrzucenie skargi, mimo że przy ogłoszeniu wyroku

pozwana zastępowana przez swojego męża, który nie jest profesjonalnym

pełnomocnikiem nie została przez sąd pouczona o możliwości, sposobie i terminie

złożenia skargi oraz obowiązującym przed Sądem Najwyższym przymusie

adwokacko – radcowskim.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

nie jest środkiem prawnym służącym wzruszeniu, zmianie lub usunięciu z obrotu

prawnego

orzeczenia

że orzeczenie

zaskarżonego

skargą.

Nawet

po

stwierdzeniu,

zostało wydane niezgodnie z prawem, korzysta ono nadal

z przymiotu prawomocności i pozostaje w obrocie cywilnoprawnym. Skarga nie

jest

więc

środkiem

zaskarżenia,

lecz

szczególnym

środkiem

prawnym

o nadzwyczajnym charakterze.

Termin do wniesienia skargi wynosi dwa lata od

dnia uprawomocnienia

się orzeczenia (art. 424 § 1 k.p.c.). Jest to termin zawity prawa materialnego,

nie zaś prawa

procesowego;

strona

przez

wniesienie

skargi

realizuje

bowiem przysługujące jej uprawnienie (żądanie) do stwierdzenia niezgodności

z prawem prawomocnego orzeczenia, które ukształtowało jej prawa podmiotowe.

Wydanie przez sąd orzeczenia, które może być ocenione jako niezgodne

z prawem

nie

stanowi

ponadto

samoistnej

przesłanki

do

takiego

stwierdzenia przez Sąd Najwyższy. Jedną z przesłanek dopuszczalności skargi

o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest istnienie

szkody w chwili wnoszenia skargi, nie zaś możliwość wystąpienia szkody

w przyszłości (postanowienie SN z 11 stycznia 2006 r., II CNP 13/05, OSNC 2006,

nr 6, poz. 110). Skarga nie służy zapobieganiu wyrządzenia szkody mogącej

powstać na skutek wydania orzeczenia sądowego (postanowienie SN z 27

października 2005 r., V CNP 28/05, LexPolonica nr 2105002).

Skoro skarga przewidziana w art.4241 k.p.c. nie jest typowym środkiem

zaskarżenia, a termin do jej wniesienia nie jest terminem procesowym, Sąd drugiej

instancji

nie

ma

obowiązku

udzielania

pouczeń

odnośnie

do

sposobu

(m.in. zachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego) oraz terminu do jej

wniesienia. Udzielając takich pouczeń sąd w istocie instruowałby stronę

o przysługującym jej prawie podmiotowym do zgłoszenia żądania, które nie

wiadomo, czy stronie w ogóle przysługuje. Wobec tego, że tego rodzaju pouczenie

nie mieści się – zważywszy na charakter skargi i wskazane uwarunkowania przy jej

wnoszeniu – w zakresie „pouczenia co do czynności procesowych”, podniesiony

w zażaleniu zarzut naruszenia 4246 § 3 w zw. z art. 327 § 1 k.p.c. oraz art. 5 k.p.c.

ocenić należało, jako bezzasadny.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.