II CZ 104/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 104/10

POSTANOWIENIE

Dnia 11 marca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Bogumiła Ustjanicz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Hubert Wrzeszcz

SSN Kazimierz Zawada

w sprawie z powództwa "T. – I." Spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością w

O. przeciwko M. S. oraz Skarbowi Państwa - Sądowi

Okręgowemu w K.

z udziałem interwenienta ubocznego Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń

Spółki Akcyjnej w W.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 11 marca 2011 r.,

zażalenia strony powodowej

na postanowienie Sądu Apelacyjnego

z dnia 10 czerwca 2010 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny zasądził od powódki „T.-I.”

Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w O. na rzecz interwenienta ubocznego

Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń Spółki Akcyjnej w W. kwotę 51268 zł tytułem

zwrotu kosztów procesu za obie instancje, kwotę 21523 zł zwrotu kosztów

postępowania apelacyjnego i kwotę 4328 zł tytułem kosztów postępowania

zażaleniowego przed Sądem Najwyższym oraz nie obciążył powódki obowiązkiem

zwrotu kosztów procesu na rzecz pozwanego M. S.

Orzeczenie to oparte zostało na następujących ustaleniach i wnioskach:

Zawartymi w wyroku z dnia 17 listopada 2009 r. postanowieniami (pkt I ppkt 2

i pkt 2) Sąd Apelacyjny nie obciążył Spółki T. I. obowiązkiem zwrotu kosztów

procesu na rzecz pozwanego i interwenienta ubocznego oraz nie obciążył powódki

obowiązkiem zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.

Po rozpoznaniu zażalenia interwenienta ubocznego Sąd Najwyższy uchylił

obydwa

postanowienia

i

sprawę

przekazał

do

ponownego

rozpoznania

i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego.

Sąd Apelacyjny stwierdził, że w toku postępowania przed Sądami

obu instancji powódka nie wskazała żadnych okoliczności uzasadniających

zastosowanie art. 102 k.p.c., nie składała nawet wniosku o przyjęcie tej

podstawy w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Nie było zatem

prowadzone żadne postępowanie w kierunku wyjaśnienia istnienia szczególnego

wypadku, o jakim mowa w tym przepisie. Z uwagi na to, że powództwo zostało

oddalone,

orzeczenie

o

kosztach

procesu

oparte

zostało

na

zasadzie

odpowiedzialności za wynik sporu, przewidzianej art. 98 § 1 k.p.c. Zgodnie z nią,

zasądzeniu podlegały poniesione przez interwenienta koszty celowej obrony

w odniesieniu do całego postępowania, również związanego z ponownym

rozpoznaniem zażalenia. Na koszty te składały się poniesione opłaty sądowe

i wynagrodzenie pełnomocników w osobach radców prawnych.

Powódka w zażaleniu zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu niewyjaśnienie

wszystkich okoliczności faktycznych koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy,

związanych z istnieniem „szczególnego wypadku” i naruszenie art. 102 k.p.c.

Domagała się zmiany postanowienia i oddalenia wniosku o zasądzenie zwrotu

kosztów procesu, ewentualnie uchylenia go i przekazania sprawy do ponownego

rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Ostateczny wynik sprawy decyduje o obowiązku zwrotu kosztów procesu.

Wskazuje on na to, że w zasadzie – (art. 98 § 1 k.p.c.) - strona przegrywająca

sprawę ma obowiązek zwrócenia wygrywającemu przeciwnikowi poniesionych

przez niego kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw lub celowej

obrony. Uprawnienie interwenienta ubocznego do żądania zwrotu poniesionych

kosztów interwencji, uzależnione jest od tego, czy wynik sporu wskazuje

na obowiązek poniesienia kosztów procesu przez przeciwnika strony, do której

interwenient przystąpił (art. 107 zdanie ostatnie k.p.c.), co miało miejsce

w rozpoznawanej sprawie.

Urzeczywistniający zasadę słuszności art. 102 k.p.c. stanowi wyjątek

od zasady odpowiedzialności za wynik sporu, a zatem nie podlega wykładni

rozszerzającej i związany jest z obowiązkiem strony podania okoliczności

zezwalających na przyjęcie, że zachodzi „szczególnie uzasadniony wypadek”.

Wbrew zarzutowi żalącej się wskazanie przez Sąd Apelacyjny na to, że nie

przeprowadzono żadnego postępowania w kierunku

wyjaśniającym, czy wypadek

taki zaistniał, oznacza, że nie powołała ona ani faktów ani dowodów na

ich poparcie, które mogłyby stanowić o zastosowaniu tego szczególnego

uregulowania. Za oczywiście pozbawione racji uznać należy oczekiwanie na

prowadzenie postępowania wyjaśniającego, którego nie inicjowała, po zamknięciu

rozprawy. W tej sytuacji nie mógł odnieść zamierzonego rezultatu, pozbawiony

usprawiedliwionych podstaw, zarzut naruszenia art. 102 k.p.c.

Z powyższych względów zażalenie jako bezzasadne podlegało oddaleniu

w oparciu o art. 3941 § 3 w związku z art. 39814 k.p.c.