II CZ 100/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 100/09

POSTANOWIENIE

Dnia 23 czerwca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący)

SSN Iwona Koper

SSN Kazimierz Zawada (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa „C. Project” – Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

przeciwko D. O. i R. O.

o zobowiązanie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 23 czerwca 2010 r.,

zażalenia strony powodowej

na postanowienie Sądu Apelacyjnego […]

z dnia 17 sierpnia 2009 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 9 lipca 2009 r. Sąd Apelacyjny uwzględniając apelację

pozwanych zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił powództwo oraz zasądził na

rzecz pozwanych kwotę 7 200 zł tytułem kosztów postępowania przed sądem

pierwszej instancji. Ponadto w punkcie II wyroku zasądził od strony powodowej na

rzecz pozwanych kwotę 5 400 zł tytułem kosztów procesu w postępowaniu

apelacyjnym. W uzasadnieniu wyroku zaznaczył, że wskutek omyłki nie zasądził

całych, żądanych przez pozwanych kosztów postępowania apelacyjnego: swoim

rozstrzygnięciem

nie

objął

opłaty od

apelacji

w wysokości

100 000

zł.

Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2009 r. Sąd Apelacyjny oddalił wniesiony przez

pełnomocnika pozwanych wniosek o uzupełnienie wyroku przez zasądzenia na

rzecz pozwanych zwrotu opłaty od apelacji w wysokości 100 000 zł. Jednocześnie

wydał postanowienie, którym, uznając za oczywiście uzasadnione zażalenie

pozwanych na zawarte w punkcie II wyroku postanowienie o kosztach procesu, na

podstawie art. 395 § 2 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. uchylił zaskarżone

postanowienie i zasądził od strony powodowej na rzecz pozwanych kwotę 105 400

zł tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu apelacyjnym.

Skarżąc postanowienie Sądu Apelacyjnego wydane na podstawie art. 395

§ 2 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. strona powodowa zarzuciła, że zażalenie

pozwanych na zawarte w punkcie II wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 9 lipca

2009 r. postanowienie o kosztach procesu nie zostało doręczone stronie

powodowej, a doręczenie go stronie powodowej było konieczne, ponieważ art. 395

§ 2 k.p.c. w sytuacjach nim objętych nie zwalnia od obowiązku doręczenia drugiej

stronie odpisu zażalenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 395 § 2 k.p.c., jeżeli zażalenie zarzuca nieważność

postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, sąd, który wydał zaskarżone

postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt sądowi drugiej

instancji, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać

na nowo; od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na

zasadach ogólnych. Jest oczywiste, że w okolicznościach sprawy pozwanym,

których apelacja została w całości uwzględniona, należał się zwrot kosztów

postępowania apelacyjnego obejmujących także opłatę od apelacji w wysokości

100 000 zł. Wymagana przez art. 395 § 2 k.p.c. – wystarczająca do jego

zastosowania – przesłanka oczywistości zażalenia została więc w sprawie

spełniona.

Nie można podzielić poglądu skarżącej, że art. 395 § 2 k.c. nie wprowadza,

obok przypadków objętych art. 394 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c., wyjątku od przewidzianego

w art. 395 § 1 k.p.c. obowiązku doręczenia zażalenia drugiej stronie. Celem

rozwiązania przyjętego w art. 395 § 2 k.c. jest przeciwdziałanie przewlekłości

postępowania (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 1987 r.,

IV CZ 158/87, OSP 1988, z. 4, poz. 97, i z dnia 11 stycznia 2002 r., IV CZ 209/01,

LEX nr 559982). Wymóg zaś doręczenia drugiej stronie oczywiście uzasadnionego

zażalenia

prowadziłby

do

odsunięcia

możliwości

skorzystania

przez

sąd

z rozwiązania przyjętego w art. 395 § 2 k.c. – nie tylko o czas potrzebny do

dokonania doręczenia, ale i o czas, jaki druga strona ma na wniesienie odpowiedzi

na zażalenie (art. 395 § 1 k.p.c.). Uwzględniając, że odpowiedź na zażalenie może

być wniesiona bezpośrednio do sądu wyższej instancji (art. 395 § 1 k.p.c.),

rozpoznanie oczywiście uzasadnionego zażalenia przez sąd, który je wydał,

mogłoby ulec przy wymaganiu jego doręczenia drugiej stronie dodatkowemu

jeszcze opóźnieniu o czas potrzebny na korespondencję i przesyłanie akt pomiędzy

tymi sądami, a może nawet w ogóle mogłoby do niego z tego powodu nie dojść.

Jednocześnie za doręczeniem drugiej stronie oczywiście uzasadnionego zażalenia

nie przemawiają żadne godne ochrony interesy tej strony. Zasadą według art. 395

§ 2 k.p.c. jest uchylenie zaskarżonego postanowienia, jeśli zaś sąd ze względu na

wystąpienie takiej potrzeby rozpozna ponadto sprawę na nowo, to wydane

ponownie postanowienie podlega zaskarżeniu na zasadach ogólnych, druga strona

ma więc w tej, istotnej z punktu widzenia jej interesów, sytuacji pełną możliwość

obrony swych praw. Oczywista niezgodność obowiązku doręczenia zażalenia

drugiej stronie z niewątpliwą ratio regulacji zawartej w art. 395 § 2 k.p.c. uzasadnia

zatem wniosek o uchyleniu tego obowiązku przez wskazaną regulację w zakresie

jej zastosowania.

Poza tym nawet w razie opowiedzenia się za odmienną wykładnią art. 395

§ 2 k.c. nie można by w okolicznościach niniejszej sprawy uznać niedoręczenia

pozwanym zażalenia na postanowienie zawarte w punkcie II wyroku Sądu

Apelacyjnego z dnia 9 lipca 2009 r. za uchybienie mogące mięć wpływ na wynik

rozstrzygnięcia. Jak wiadomo, jest oczywiste, że pozwanym, których apelacja

została w całości uwzględniona, należał się zwrot kosztów postępowania

apelacyjnego, obejmujących także opłatę od apelacji w wysokości 100 000 zł.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie (art. 398 14

w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

md