II CZ 1/18 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CZ 1/18 POSTANOWIENIE Dnia 8 marca 2018 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Mirosław Bączyk‎SSN Bogumiła Ustjanicz w sprawie ze skargi R.P.‎o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w S. z dnia 17 września 2015 r., sygn. akt I ACa […]/15‎wydanym w sprawie z powództwa R.P.‎przeciwko Skarbowi Państwa - Naczelnikowi Urzędu Celnego w S.‎o zapłatę,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 marca 2018 r.,‎zażalenia skarżącego R.P. na postanowienie Sądu Apelacyjnego w S.‎z dnia 15 maja 2017 r., sygn. akt I ACa […]/16, 1) oddala zażalenie;

2) przyznaje radcy prawnemu J.K. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w S. kwotę 1.800 zł (jeden tysiąc osiemset) powiększoną o należny podatek od towarów i usług (VAT), tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu zażaleniowym.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 17 maja 2017 r. Sąd Apelacyjny w S. odrzucił skargę powoda R.P. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w S. z dnia 17 września 2015 r., w sprawie przeciwko Skarbowi Państwa – Naczelnikowi Urzędu Celno-Skarbowego w S., o zapłatę. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik procesowy powoda zaskarżył je w części, wniósł o jego uchylenie w tym zakresie i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 410 § 1 k.p.c., skarga o wznowienie postępowania nieoparta na ustawowej podstawie ulega odrzuceniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

W ramach przewidzianej w tym przepisie kontroli wstępnej sąd bada, czy skarga została oparta na ustawowych podstawach wznowienia wskazanych w art. 401, art. 4011 i art. 403 k.p.c. oraz czy powołana w skardze podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje. W wyniku przeprowadzonej kontroli wstępnej skarga ulega odrzuceniu nie tylko wtedy, gdy powołana w niej podstawa wznowienia została sformułowana w sposób nieodpowiadający ustawie, lecz także wtedy, gdy przytoczone w niej okoliczności dają się wprawdzie podciągnąć pod przewidzianą w ustawie podstawę wznowienia, jednak w rzeczywistości podstawa ta nie występuje (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2007 r., V CZ 119/06, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2007 r., III CZ 1/07, niepubl, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2006 r., I CZ 103/06, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2005 r., III CZ 82/05, niepubl.).

Na podstawie art. 401 pkt 2 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności jeżeli strona wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania. W obowiązującym stanie prawnym zachowuje aktualność uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 1960 r. (I CO 25/60, OSNCK 1961, nr 2, poz. 32), w której wskazano, że Sąd ma obowiązek uznania udziału w sprawie prokuratora za potrzebny i zawiadomienia go o sprawie (obecnie art. 59 k.p.c.), gdy strona znajduje się w stanie wyłączającym świadome i swobodne powzięcie decyzji.

Brak zawiadomienia wówczas o sprawie prokuratora, jeżeli strona nie maja ustanowionego pełnomocnika procesowego, będzie oznaczać pozbawienie możności obrony swoich praw, co powoduje nieważność postępowania (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2005 r., III CK 319/04, niepubl.). Jednak w sprawie objętej skargą o wznowienie, powód był reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika ustanowionego z urzędu. W materiale dowodowym brak jest informacji, że po zakończeniu sprawy zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie ubezwłasnowolnienia, również w niniejszym postępowaniu żalący zachował zdolność procesową.

Tak więc Sąd Apelacyjny trafnie przyjął, że w sprawie brak jest podstaw do wznowienia postępowania z uwagi na to, że wskutek naruszenia przepisów prawa strona była pozbawiona możności działania. Z powyższych względów orzeczono jak w postanowieniu. aj a.ł.