Legislator Case Law & Legislation
II CSKP 622/23 AI generated

II CSKP 622/23 · Sąd Najwyższy

Case Number II CSKP 622/23
Court / Authority
Jurisdiction Poland (PL)
Outcome postanowienie

Legislator summary

AI generated

Postanowieniem z 17 lipca 2019 r. Sąd Rejonowy Katowice - Wschód w Katowicach ustalił, że w skład majątku wspólnego wnioskodawczyni E.G. i uczestnika J.G. wchodzi 19 bliżej oznaczonych składników o bliżej oznaczonych wartościach, w tym prawo własności zabudowanej nieruchomości położonej w […] przy ul. […] o wartości 438.800 zł (dalej – „Nieruchomość […] M.”), kwota 27.812 zł stanowiąca równowartość działalności gospodarczej - przedsiębiorstwa pod firmą N. oraz kwota 352.000 zł na lokatach terminowych uczestnika w […] Banku S.A.

Legislator headnote

AI generated

art. 39813 § 1 k.p.c, art. 233 § 1 k.p.c, art. 227 k.p.c, art. 567 § 3 k.p.c, art. 13 § 2 k.p.c, art. 688 k.p.c; II CSKP 622/23 · Sąd Najwyższy: Apelacje złożyła wnioskodawczyni oraz uczestnik postępowania. Uczestnik zarzucał błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., art. 227 k.p.c. i 217 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 684 w związku z art. 567 § 3 k.p.c. Kwestionował przede wszystkim zaliczenie kwoty 352.000 zł zgromadzonej na lokatach terminowych uczestnika w skład majątku wspólnego uczestników, wskazując, że kwota ta pochodziła wyłącznie ze sprzedaży Nieruchomości […] B., która stanowiła majątek osobisty uczestnika, oraz zdolność wnioskodawczyni do wywiązania się z obowiązku dokonania spłat na rzecz uczestnika.

Keywords

AI generated
division of property common property action for exclusion from co-ownership jointly leased object joint family property transfer of property

Cited Legislation

AI generated
art. 39813 § 1 k.p.c
art. 233 § 1 k.p.c
Uczestnik zarzucał błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., art.
art. 227 k.p.c
233 § 1 k.p.c., art. 227 k.p.c.
art. 567 § 3 k.p.c
684 w związku z art. 567 § 3 k.p.c.
art. 13 § 2 k.p.c
285 § 1 oraz z art. 13 § 2 k.p.c.; art.
art. 688 k.p.c
567 § 3 i art. 688 k.p.c.
art. 380 k.p.c
‎Na podstawie art. 380 k.p.c.
art. 382 k.p.c
oddalającego wnioski dowodowe wnioskodawczyni o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów i na podstawie art. 382 k.p.c.

Cited Case Law

AI generated
I CSK 735/13
2 Pozwem z 1 kwietnia 2010 r.
IV CSK 149/15
Zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego w G., którym zostało oddalone jego powództwo o zapłatę kwoty 750.000 zł z tytułu pożyczki.
I CSK 1028/14
Postanowieniem z dnia 9 maja 2012 r.
I CSK 278/15
Wyrokiem z dnia 22 lipca 2013 r.
I CSK 93/17
Sygn. akt I CSK 93/17 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 kwietnia 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący)‎SSN Paweł Grzegorczyk (sprawozdawca)‎SSN Zbigniew Kwaśniewski w sprawie z powództwa H. S.‎przeciwko (…) Centrum (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K.‎o zapłatę,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 kwietnia 2017 r.,‎skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w W.‎z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt V Ca (…), uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
I CSK 608/17
Powódka M. M. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą PHU „M." domagała się od pozwanej (…) Zakładu Ubezpieczeń S.A. zapłaty kwoty 48 982,40 euro z odsetkami, tytułem naprawienia szkody objętej ochroną ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.Sąd pierwszej instancji - Sąd Okręgowy w W. ustalił, że powódka w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą nawiązała stałą współpracę z Z. S.A. z siedzibą w W. (Z.) organizując transport towarów z częstotliwością dwa do pięciu razy tygodniowo. Powódka i zleceniodawca nie byli związani umową na piśmie, a każdorazowe zlecenie składano telefonicznie bądź pocztą elektroniczną.
AI generated
III Ca 940/15
w podpunkcie I.45 o tyle, że ustalić wartość wierzytelności na kwotę 2.472,55 zł (dwa tysiące czterysta siedemdziesiąt dwa złote i pięćdziesiąt pięć groszy); w podpunkcie I.46 w ten sposób, że ustalić, że w skład majątku wspólnego wchodzi kwota 116.977,42 zł (sto szesnaście tysięcy dziewięćset siedemdziesiąt siedem złotych i czterdzieści dwa grosze);
II Ca 1200/15
Wnioskodawca S. R. (1) złożył wniosek o podział majątku wspólnego jego oraz żony M. R. (2), a to wobec rozwiązania małżeństwa przez rozwód. Uczestniczka M. R. (2) nie sprzeciwiła się wnioskowi kwestionując przynależność niektórych ze wskazanych we wniosku ruchomości do majątku wspólnego, a nadto wniosła o rozliczenia nakładów poczynionych przez nią na majątek wspólny po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej.
II Ca 700/13
Postanowieniem z dnia 28 lutego 2013 r.
I Ca 198/22
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Rejonowy w Zduńskiej Woli w sprawie z wniosku A.
I CNP 64/25
Wnioskodawczyni U. M. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w Lublinie z 26 października 2023 r., II Ca 1245/22 w części, w której Sąd ten oddalił jej apelację od rozstrzygnięcia w przedmiocie rozliczenia jej nakładu z majątku osobistego na majątek wspólny co do kwoty 91.350 zł, zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego Lublin - Zachód w Lublinie z 28 czerwca 2022 r., I Ns 98/18, wydanego w sprawie z udziałem T. M. o podział majątku wspólnego. Skarżąca zarzuciła, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, tj.: 45 § 1 k.r.o., jak również z naruszeniem prawa procesowego, tj.: art. 567 § 1 k.p.c. oraz art. 383 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i jest ono niezgodne z art. 45 § 1 k.r.o., a przy tym spowodowało powstanie w jej majątku szkody w konsekwencji wadliwego rozliczenia nakładu wnioskodawczyni na majątek wspólny w postaci własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego i uwzględnienie w tym rozliczeniu tylko środków pochodzących z likwidacji książeczki mieszkaniowej w kwocie 18,50 zł, a nieuwzględnienie nakładu w postaci zwaloryzowanego wkładu lokatorskiego w kwocie 34.759,50 zł, obecnie wartego 91.350 zł.

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

II CSKP 622/23 POSTANOWIENIE 8 sierpnia 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Roman Trzaskowski (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Monika Koba‎SSN Dariusz ZawistowskiProtokolant Tomasz Kawczyński po rozpoznaniu na rozprawie 8 sierpnia 2025 r. w Warszawie‎skargi kasacyjnej E.G.‎od postanowienia Sądu Okręgowego w Katowicach‎z 22 grudnia 2021 r., III Ca 92/20,‎w sprawie z wniosku E.G.‎z udziałem J.G.‎o podział majątku wspólnego, 1) odrzuca skargę kasacyjną w części skierowanej przeciwko oddaleniu żądania uczestnika zasądzenia od wnioskodawczyni dalszego wynagrodzenia, z tytułu posiadania nieruchomości wspólnej (pkt 3 zaskarżonego postanowienia);

2) uchyla zaskarżone postanowienie w pozostałej części ‎i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu ‎w Katowicach do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia ‎o kosztach postępowania kasacyjnego. Monika Koba Roman Trzaskowski Dariusz Zawistowski (K.L.)

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 17 lipca 2019 r. Sąd Rejonowy Katowice - Wschód w Katowicach ustalił, że w skład majątku wspólnego wnioskodawczyni E.G. i uczestnika J.G. wchodzi 19 bliżej oznaczonych składników o bliżej oznaczonych wartościach, w tym prawo własności zabudowanej nieruchomości położonej w […] przy ul. […] o wartości 438.800 zł (dalej – „Nieruchomość […] M.”), kwota 27.812 zł stanowiąca równowartość działalności gospodarczej - przedsiębiorstwa pod firmą N. oraz kwota 352.000 zł na lokatach terminowych uczestnika w […] Banku S.A.

Ponadto ustalił, że z majątku wspólnego stron na majątek osobisty uczestnika poczyniono nakład w kwocie 27.081,64 zł; wnioskodawczyni z tytułu wydzierżawienia powierzchni wspólnej nieruchomości pod reklamę uzyskała pożytki w łącznej kwocie 11.340 zł; należne uczestnikowi wynagrodzenie za wyłączne korzystanie przez wnioskodawczynię z Nieruchomości […] M. wynosi łącznie 136.709,40 zł oraz uczestnik poniósł z majątku osobistego na majątek wspólny wydatek w kwocie 7.662,57 zł.Sąd Rejonowy dokonał podziału majątku wspólnego, przyznając wnioskodawczyni bliżej oznaczone składniki majątkowe o łącznej wartości 479.398,71 zł, a uczestnikowi bliżej oznaczone składniki o łącznej wartości 363.650,92 zł oraz zasądził od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika z tytułu dopłaty oraz wzajemnych rozliczeń łączną kwotę 190.543,76 zł płatną w terminie dwunastu miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

Pozostałe wnioski Sąd oddalił i orzekł o kosztach. Postanowieniem z 22 grudnia 2021 r., po rozpoznaniu sprawy w następstwie apelacji wnioskodawczyni i uczestnika, Sąd Okręgowy w Katowicach zmienił postanowienie Sądu pierwszej instancji, eliminując ze składu majątku wspólnego kwotę 352.000 zł na lokatach terminowych uczestnika, obniżając łączną wartość składników majątkowych przyznanych uczestnikowi do kwoty 11.151,11 zł, podwyższając kwotę zasądzoną od wnioskodawczyni na rzecz uczestnika tytułem dopłaty i wzajemnych rozliczeń do kwoty 361.793,76 zł i ustanawiając tytułem zabezpieczenia dopłaty w wysokości 228.723,30 zł hipotekę przymusową na Nieruchomości […] M. do kwoty 228.723,30 zł.

W pozostałym zakresie Sąd odwoławczy oddalił apelację uczestnika, jak również jego żądanie zasądzenia dalszego wynagrodzenia z tytułu posiadania nieruchomości wspólnej oraz oddalił apelację wnioskodawczyni w całości i rozstrzygnął o kosztach.Okoliczności sprawy istotne na obecnym etapie postępowania - z uwzględnieniem podstaw kasacyjnych (art. 39813 § 1 k.p.c.) - ustalone przez Sąd Rejonowy i co do zasady zaaprobowane przez Sąd Okręgowy przedstawiały się następująco: Wnioskodawczyni i uczestnik zawarli związek małżeński […] 1980 r.

W czasie jego trwania nie zawierali umów majątkowych małżeńskich, nie nastąpiło też sądowe zniesienie wspólności majątkowej. Związek ten został rozwiązany przez rozwód wyrokiem Sądu Okręgowego w Katowicach z 3 kwietnia 2012 r. W skład ich majątku wspólnego wchodziły bliżej oznaczone składniki majątkowe o bliżej oznaczonych wartościach, ustalanych - w przypadku Nieruchomości […] M., równowartości przedsiębiorstwa pod firmą N., udziałów w spółce S. Sp. z o.o. oraz niektórych ruchomości - na podstawie opinii biegłych sądowych.

Wnioskodawczyni i uczestnik poczynili nakład z majątku wspólnego na majątek osobisty uczestnika, tj. nieruchomość w […] przy ul. […] („Nieruchomość […] B.”) w kwocie 27.081,64 zł odpowiadającej zwaloryzowanej spłacie kredytu dokonanej 24 października 1989 r. przez uczestnika na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej […].Z Nieruchomości […] M. […] wyłącznie korzystała wnioskodawczyni, prowadząc tam od 12 lipca 2007 r. działalność gospodarczą (gabinet kosmetyczny) pod nazwą N. i mieszkając od jesieni 2010 r., kiedy to, w następstwie konfliktowej sytuacji między stronami, wyprowadziła się z Nieruchomości […] B.

W związku z tym, że uczestnik był pozbawiony możliwości korzystania z Nieruchomości […] M., zażądał za jej wyłączne użytkowanie przez wnioskodawczynię kwoty 2.000 zł miesięcznie pod rygorem, że zajmie połowę tej Nieruchomości. Wnioskodawczyni uiszczała tę kwotę do listopada 2012 r. Od grudnia 2012 r. uczestnik był pozbawiony możliwości korzystania z Nieruchomości i nie otrzymywał już żadnych kwot. Potencjalna wartość czynszu możliwego do uzyskania z Nieruchomości od grudnia 2012 r. do czasu orzekania przez Sąd pierwszej instancji wyniosła 273.418,81 zł.W kwestii nakładu z majątku wspólnego na Nieruchomość […] B. (oraz co do przynależności tej Nieruchomości do majątku wspólnego) Sąd Rejonowy stwierdził, że mimo nałożonego zobowiązania uczestniczka nigdy nie wskazała ani nie wykazała nakładów poczynionych z majątku wspólnego.

Wprawdzie podjęła próbę dowodzenia swoich racji na podstawie materiału dowodowego z akt sprawy Sądu Rejonowego w Katowicach o dział spadku po C.G. (II Ns 2738/96), jednakże ze względu na zasadę bezpośredniości przeprowadzenia dowodów materiał dowodowy zgromadzony w innej sprawie (poza końcowym rozstrzygnięciem, niewątpliwymi dokumentami) nie mógł co do zasady stanowić podstaw do poczynienia ustaleń w niniejszej sprawie. Uczestnik zaś zaprzeczył, aby z majątku wspólnego czynione były jakiekolwiek nakłady na tę Nieruchomość, podnosząc, że nakłady (spłaty kredytu) były dokonywane z jego majątku osobistego, tj. z darowizn otrzymanych od nieżyjącego ojca C.G., dokonywanych zarówno w formie pieniężnej (10.000 marek niemieckich), jak i rzeczowej (np. samochody, inne przedmioty).

Odwołując się do zeznań świadków, Sąd Rejonowy uznał za wykazane twierdzenia uczestnika co do nakładów z majątku osobistego czynionych na Nieruchomość […] B., z wyjątkiem końcowej spłaty kredytu w 1989 r. Sąd bowiem ustalił, że ojciec uczestnika C.G. otrzymał w Spółdzielni Mieszkaniowej […] przydział lokalu mieszkalnego (domku jednorodzinnego) w […]. Po nagłej śmierci C.G. 2 czerwca 1987 r., w wyniku podziału majątku dorobkowego rodziców uczestnika, działu spadku po jego ojcu i zniesienia współwłasności, dokonanych postanowieniem z 23 lipca 1999 r., spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego nr […] typu własnościowego […] wraz z prawem użytkowania gruntu, na którym wzniesiono obiekt oraz wkładem budowalnym, przypadło uczestnikowi.

Obiekt ten był realizowany w systemie kredytowym w ramach kredytu zaciągniętego przez Spółdzielnię, z tym że do rozliczenia kredytu i jego spłaty doszło już po śmierci C.G. Sąd Rejonowy uznał, że uczestnik nie wykazał, aby w dacie ostatecznej spłaty kredytu, tj. 24 października 1989 r., dysponował pochodzącymi z jego majątku osobistego środkami na tę spłatę i ustalił, iż środki te pochodziły z majątku wspólnego. Odmiennie ocenił nakłady poczynione po tej dacie, wskazując - z odwołaniem do zeznań świadków i dokumentów - że w wyniku spadkobrania po ojcu uczestnik otrzymał 10.170,64 dolarów amerykańskich, a tym samym wykazał w dostateczny sposób, że dysponował pochodzącymi z jego majątku osobistego znacznymi środkami na czynienie nakładów na będącą już jego własnością odrębną Nieruchomość budynkową […] B.W kwestii nakładów wnioskodawczyni z majątku osobistego (pochodzącego z darowizn od jej rodziców) na rzecz majątku wspólnego (Nieruchomości […] M. oraz na prowadzoną działalność gospodarczą) Sąd Rejonowy przyjął, że wnioskodawczyni nie sprecyzowała nakładów, a ponadto - że to ona sama dokonała przesunięcia środków z darowizny od rodziców na rzecz majątku wspólnego (rozbudowanie zakładu pracy, który utrzymywał rodzinę).Sąd Rejonowy nie sformułował szerszych rozważań prawnych co do zasądzonego na rzecz uczestnika wynagrodzenia z tytułu wyłącznego korzystania z Nieruchomości […] M. przez wnioskodawczynię za okres od grudnia 2012 r. do dnia orzekania, poprzestając na poczynieniu ustaleń faktycznych - opartych na zeznaniach świadka P.G. - co do wyłącznego korzystania z tej Nieruchomości przez wnioskodawczynię i wysokości wynagrodzenia.

Apelacje złożyła wnioskodawczyni oraz uczestnik postępowania. Uczestnik zarzucał błędy w ustaleniach faktycznych, naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., art. 227 k.p.c. i 217 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 684 w związku z art. 567 § 3 k.p.c. Kwestionował przede wszystkim zaliczenie kwoty 352.000 zł zgromadzonej na lokatach terminowych uczestnika w skład majątku wspólnego uczestników, wskazując, że kwota ta pochodziła wyłącznie ze sprzedaży Nieruchomości […] B., która stanowiła majątek osobisty uczestnika, oraz zdolność wnioskodawczyni do wywiązania się z obowiązku dokonania spłat na rzecz uczestnika.

Natomiast wnioskodawczyni w apelacji postawiła zarzuty naruszenia ‎art. 328 § 2, art. 233 § 1 w związku z art. 285 § 1 oraz z art. 13 § 2 k.p.c.; art. 233, art. 229, art. 328 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.; art. 217 § 2 w związku ‎z art. 227 w powiązaniu z art. 13 § 2 k.p.c., art. 567 § 3 k.p.c. oraz ‎art. 567 § 3 k.p.c. to ostatnie jako skutkujące naruszeniem art. 45 § 1 k.r.o; ‎art. 684 w zw. z art. 567 § 3 i art. 688 k.p.c. oraz art. 233 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Kwestionowała m.in. ustalenia co do wysokości nakładów z majątku wspólnego stron na majątek osobisty uczestnika (Nieruchomość […] B.), jak również - co do zasady i wysokości - ustalenie należnego od niej na rzecz uczestnika wynagrodzenia za wyłączne korzystanie przez nią z Nieruchomości ‎[…] M., a ponadto zapatrywanie o braku nakładów z jej ‎majątku osobistego na majątek wspólny (Nieruchomość […] M.).

‎Na podstawie art. 380 k.p.c. wniosła o rozpoznanie przez Sąd drugiej ‎instancji postanowień Sądu pierwszej instancji z 17 października 2018 r. ‎oraz 3 lipca 2019 r. oddalającego wnioski dowodowe wnioskodawczyni o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów i na podstawie art. 382 k.p.c. wniosła o przeprowadzenie Sąd drugiej instancji tych dowodów.W swych rozważaniach prawnych Sąd odwoławczy uznał za zasadne stanowisko uczestnika co do braku podstaw do zaliczenia kwoty 352.000 zł zgromadzonej na lokatach terminowych uczestnika w skład majątku wspólnego stron.

W tym kontekście przychylił się do stanowiska, że prawo własności Nieruchomości […] B. przysługiwało wyłącznie uczestnikowi i należało do jego majątku osobistego, środki zaś na lokatach terminowych pochodziły ze sprzedaży tej nieruchomości i zgodnie z zasadą surogacji weszły do majątku osobistego uczestnika. Sąd Okręgowy wyjaśnił też, dlaczego nie uznał za zasadne żądania uczestnika zasądzenia na jego rzecz wynagrodzenia za dalsze (od sierpnia 2019 r. do daty zamknięcia rozprawy), wyłączne korzystanie przez wnioskodawczynię z Nieruchomości […] M., wskazując, że żądanie to jest wprawdzie usprawiedliwione co do zasady, lecz niewykazane co do wysokości.

Uzasadnił ponadto uwzględnienie zabezpieczenia wierzytelności uczestnika z tytułu dopłaty poprzez ustanowienie hipoteki przymusowej na przyznanej wnioskodawczyni nieruchomości.W konsekwencji zmodyfikował orzeczenie Sądu pierwszej instancji, w szczególności co do wysokości dopłaty należnej uczestnikowi od wnioskodawczyni i zasądził od niej na rzecz uczestnika tytułem dopłaty i rozliczeń kwotę 361.793,76 zł.Skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego wniosła wnioskodawczyni, zaskarżając je w całości. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 45 § 1 k.c. w związku z art. 684 i z art. 567 § 3 k.p.c. ‎oraz art. 206 w związku z art. 224 § 2 i z art. 225 k.c., jak również naruszenie przepisów postępowania, tj. art 328 § 2 w związku art. 391 § 2 i z art. 13 § 2 k.p.c., art. 382 w związku z art. 378 § 1, z art. 244 § 1, z art. 252, z art. 391 § 1 ‎i z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 235 k.p.c., art. 382 w związku z art. 378 § 1, ‎z art. 391 § 1 i z art. 13 § 2 k.p.c., art. 227 w związku z art. 385, z art. 278 § 1 ‎i z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 227 w związku z art. 385, z art. 299 i z art. 13 § 2 k.p.c. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Katowicach do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna wnioskodawczyni podlegała odrzuceniu w części oddalającej żądanie uczestnika zasądzenia od niej dalszego wynagrodzenia z tytułu posiadania nieruchomości wspólnej (pkt 3 zaskarżonego postanowienia).

Zgodnie bowiem z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego jedną z przesłanek dopuszczalności środka zaskarżenia jest interes prawny w zaskarżeniu, dla którego powstania konieczne jest istnienie stanu pokrzywdzenia orzeczeniem (gravamen), występującego, gdy zaskarżone orzeczenie narusza interesy skarżącego. Stan taki nie zachodzi, gdy rozstrzygnięcie jest korzystne dla strony skarżącej, a taki walor ma zaskarżone postanowienie w zakresie oddalającym żądanie uczestnika.Podstawowe znaczenie dla powodzenia skargi kasacyjnej w pozostałym zakresie miał zarzut naruszenia art. 328 § 2 w związku art. 391 § 2 ‎i z art. 13 § 2 k.p.c. przez wadliwe, pozbawione odniesienia do zarzutów apelacyjnych wnioskodawczyni i uniemożliwiające przeprowadzenie prawidłowej kontroli kasacyjnej sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, w tym w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia co do nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty uczestnika (Nieruchomość […] B.) oraz co do wyłącznego korzystania przez wnioskodawczynię z Nieruchomości […] M.Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego zarzut naruszenia - znajdującego w sprawie zastosowanie - art. 328 § 2 k.p.c. w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. poz. 1469 ze zm.) może być uwzględniony jedynie wyjątkowo, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób wykluczający przeprowadzenie efektywnej kontroli kasacyjnej (zob. wyroki Sądu Najwyższego z 28 listopada 2014 r., ‎I CSK 735/13, niepubl.; z 16 grudnia 2015 r., IV CSK 149/15, niepubl.; z 17 grudnia 2015 r., I CSK 1028/14, niepubl.; z 15 kwietnia 2016 r., I CSK 278/15, niepubl.; ‎z 13 kwietnia 2017 r., I CSK 93/17, niepubl.; z 5 października 2018 r., ‎I CSK 608/17, niepubl.; z 27 lutego 2019 r., II CSK 16/18, niepubl. i z 11 września 2020 r., III CSK 29/18 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 29 lipca 2021 r., ‎II CSKP 75/21, niepubl. i przywołane tam dalsze orzecznictwo).

Sąd Najwyższy wyjaśnił przy tym, że zakres odpowiedniego zastosowania art. 328 § 2 k.p.c. w postępowaniu przed sądem drugiej instancji (art. 391 k.p.c.) determinuje zarówno rodzaj wydanego rozstrzygnięcia, jak i przebieg samego postępowania apelacyjnego, w tym działania procesowe podjęte przez sąd odwoławczy, a dyktowane rodzajem zarzutów apelacyjnych i wnioskami apelacyjnymi, w każdym jednak wypadku poza przytoczeniem zarzutów apelacyjnych uzasadnienie rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji musi zawierać najistotniejszą z punktu widzenia konstrukcji uzasadnienia takiego orzeczenia ocenę tych zarzutów z przytoczeniem przepisów prawa materialnego i procesowego (zob. np. niepubl. wyroki Sądu Najwyższego z 24 marca 1999 r., I CKN 1208/98; z 19 grudnia 2003 r., III CK 194/02; wyrok z 29 maja 2008 r., II CSK 39/08).

Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie pozwala stwierdzić, że Sąd Okręgowy rozpatrzył zarzuty apelacyjne skarżącej. W ujawnionych bowiem w uzasadnieniu motywach Sąd Okręgowy nie odniósł się w ogóle do tych zarzutów ani nie przedstawił ich oceny. Doszło w ten sposób do naruszenia art. 328 § 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. w stopniu mającym wpływ na możliwość kasacyjnego skontrolowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.Wnioskodawczyni, kwestionując w apelacji m.in. ustalenia co do wysokości nakładów z majątku wspólnego stron na majątek osobisty uczestnika (Nieruchomość […] B.), jak również - co do zasady i wysokości - ustalenie należnego od niej na rzecz uczestnika wynagrodzenia za wyłączne korzystanie przez nią z Nieruchomości […] M., a ponadto zapatrywanie o braku nakładów z jej majątku osobistego na majątek wspólny (Nieruchomość […] M.). sformułowała szereg zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

Zarzucała m.in. wadliwe oszacowanie przez biegłego sądowego A.K. wartości czynszu Nieruchomości […] M. oraz pominięcie w ustalaniu stanu faktycznego opinii T.K. w tym zakresie; uznanie za wiarygodne zeznań uczestnika co do pozbawienia go możliwości korzystania z Nieruchomości […] M., choć wnioskodawczyni zaprzeczyła, aby kiedykolwiek zabroniła uczestnikowi korzystania z tej Nieruchomości, jak i pominięcie faktów przyznanych przez uczestnika, iż zarówno spółka stron S. sp. z o.o. i działalność gospodarcza uczestnika w okresie od 1 marca 2013 r. do 17 grudnia 2016 r. była zarejestrowana pod adresem tej Nieruchomości; kwestionując wysokość nakładów z majątku wspólnego na Nieruchomość […] B. zarzucała nieustalenie przez Sąd tych nakładów oraz zaniżenie ich wysokości, co doprowadziło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 45 k.r.o., oddalenie wniosku dowodowego wnioskodawczyni o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego szacowania wartości nieruchomości i nakładów, dowodu z akt sprawy II Ns 2738/96 w postaci protokołów zeznań świadków i uczestnika, na okoliczność dokonanych z majątku wspólnego nakładów na Nieruchomość […] B. oraz na okoliczność, że uczestnik nie miał w majątku osobistym środków, które mógłby przekazać na prace budowlane na tej Nieruchomości oraz zarzucając nieuwzględnienie nakładów z jej majątku osobistego na Nieruchomość […] M. - zarzucała pominięcie wskazanych dowodów, oddalenie wniosku dowodowego wnioskodawczyni o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci faktur VAT przedłożonych, jako dowód przez wnioskodawczynię, jako zbiór faktur w segregatorze.Na etapie postępowania apelacyjnego postępowanie dowodowe zostało uzupełnione przez Sąd Okręgowy o dowody z akt sprawy o dział spadku po C.G. (II Ns 2738/96), w tym protokołów przesłuchania świadków i uczestnika, które miały zdaniem skarżącej służyć wykazaniu poniesienia w szerszym zakresie nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty uczestnika (Nieruchomość […] B.), jak również o dowody mogące wskazywać, że korzystał on z Nieruchomości […] M. i miał do niej stały dostęp. Pomimo przeprowadzenia tych dowodów rozważania Sądu Okręgowego w części podstawy faktycznej rozstrzygnięcia podważanej przez skarżącą w apelacji zostały ograniczone do stwierdzenia, że Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego.

Sąd odwoławczy w istocie pominął dopuszczone przez siebie i przeprowadzone dowody z akt sprawy o dział spadku po C.G. ‎(II Ns 2738/96) i nie ustosunkował się do zarzutów skarżącej dotyczących poniesienia nakładów z majątku wspólnego na Nieruchomość […] B., w tym zarzutu apelacyjnego błędnego oddalenia wniosku dowodowego wnioskodawczyni o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność dokonanych z majątku wspólnego nakładów na Nieruchomość […] B.Sąd Okręgowy nie odniósł się również do zarzutów apelacyjnych wnioskodawczyni, że uczestnik korzystał z Nieruchomości […] M. i miał do niej stały dostęp. Pominął i nie odniósł się do twierdzeń wnioskodawczyni, że posiadanie przez uczestnika dowodów zgłoszonych przez niego w postępowaniu apelacyjnym, a przeprowadzonych przez Sąd Okręgowy i stanowiących ostatecznie podstawę rozważań tego Sądu dotyczących zasadności zabezpieczenia zasądzonej na rzecz uczestnika od wnioskodawczyni spłaty, dowodzi, że uczestnik miał dostęp do Nieruchomości […] M.

Pominął i nie odniósł się również do jej twierdzeń dotyczących przyznanych jej zdaniem przez uczestnika okoliczności (dotyczących siedziby działalności gospodarczej uczestnika), które również dowodzić miały zdaniem skarżącej swobodnego dostępu do przedmiotowej Nieruchomości. Nie odniósł się też do zarzutu apelacyjnego niewyjaśnienia przyczyn, dla których Sąd pierwszej instancji uznał za wiarygodne zeznania uczestnika postępowania, że został pozbawiony możliwości korzystania z Nieruchomości […] M. przy jednoczesnym pominięciu zeznań wnioskodawczyni w zakresie, w którym ta zaprzeczyła, aby kiedykolwiek zabroniła uczestnikowi korzystania z tej Nieruchomości, ani do zarzutu zmierzającego do wykazania poniesienia przez wnioskodawczynię nakładów z majątku osobistego na tę Nieruchomość, ani do zarzutu pominięcia i oddalenia wniosków dowodowych wnioskowanych po 2012 r., podczas gdy postępowanie sądowe w pierwszej instancji zakończyło się dopiero w lipcu 2019 r.

W konsekwencji nie można odeprzeć zarzutu naruszenia art. 45 § 1 k.c. w związku z art. 684 i z art. 567 § 3 k.p.c. przez nieustalenie przez Sąd nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty uczestnika (Nieruchomość […] B.) i zaniżenie ich wartości oraz zarzutu naruszenia art. 206 w związku z art. 224 § 2 i z art. 225 k.c., przez uznanie, że wnioskodawczyni pozbawiła uczestnika korzystania i w sposób wyłączny korzystała z Nieruchomości […] M. oraz zasądzenie w związku z tym na rzecz uczestnika wynagrodzenia w kwocie 136.709,40 zł.

Z tych względów, na podstawie art. 39814 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. [a.ł] Monika Koba Roman Trzaskowski Dariusz Zawistowski (K.L.)