II CSK 77/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 77/08

POSTANOWIENIE

Dnia 9 kwietnia 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Zbigniew Kwaśniewski

w sprawie z powództwa W. S.

przeciwko „D.(...)” - Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w K.

o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 kwietnia 2008 r.,

na skutek skargi kasacyjnej powoda

od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 11 lipca 2007 r., sygn. akt I ACa (…),

odrzuca skargę kasacyjną i zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę

3600 zł (słownie: trzy tysiące sześćset złotych) tytułem kosztów postępowania

kasacyjnego.

Uzasadnienie

Zaskarżony skargą kasacyjną wyrok wydany został w dniu 11 lipca 2007 r.,

a zatem wniesiona od niego skarga kasacyjna spełniać powinna wszelkie wymogi

formalne, wynikające z treści przepisów art. 3984 § 1 i § 2 k.p.c.

W paragrafie pierwszym art. 3984 k.p.c. ustawodawca skatalogował odrębnie w

czterech punktach konstrukcyjne elementy każdej skargi kasacyjnej, a więc cechy

istotne (kreatywne) tego tylko szczególnego środka odwoławczego, podkreślając

zarazem w ten sposób rangę tychże elementów. Natomiast w zdaniu pierwszym § 2 art.

3984 k.p.c. wskazano na pozostałe wymagania tej skargi, które stawiane są każdemu

pismu procesowemu (art. 126 k.p.c. – 128 k.p.c.) z rygorem przewidzianym w art. 130

k.p.c.

Obowiązek przedstawienia przez skarżącego m.in. uzasadnienia wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, a wynikający z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.,

wiąże się z instytucją tzw. „przedsądu”, polegającego m.in. na możliwości Sądu

Najwyższego odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398 9 § 2 k.p.c.).

Ten możliwy sposób zakończenia postępowania kasacyjnego, a kolidujący niewątpliwie

z intencją strony wnoszącej skargę kasacyjną dowodzi zrównania rangą obowiązku

przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c.) z

obowiązkiem odrębnego przedstawienia oraz uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania (art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.). Odrębne wyartykułowanie przez

ustawodawcę obu kategorii obowiązków dowodzi tego, że nie są one tożsame.

W konsekwencji za spełnienie wymogu z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. nie można uznać

jedynie odwołania się przez skarżącego do uzasadnienia podstaw kasacyjnych

i sformułowanych w ich ramach zarzutów, z pominięciem wyraźnego, odrębnego i

ścisłego przytoczenia co najmniej jednej spośród okoliczności wymienionych w art. 3989

§ 1 k.p.c., wraz z jej stosownym uzasadnieniem przy pomocy argumentów jurydycznych

(por. postanowienie SN z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, z. 10, poz.

156; postanowienie SN z dnia 5 czerwca 2001 r., IV CZ 45/01, OSNC 2001 r., z. 10,

poz. 157). W odniesieniu do skargi kasacyjnej zachowuje aktualność utrwalone

orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym wymagania z art. 3984 § 1 k.p.c.

mają samodzielny byt i nie mogą być traktowane zamiennie (postanowienie SN z dnia

29 czerwca 2005 r. V CSK 5/05, niepubl.; postanowienie SN z dnia 14 lipca 2005 r. III

CZ 61/05 niepubl.; postanowienie SN z dnia 21 lipca 2005 r., V CSK 18/05, niepubl.).

Spełniając formalny wymóg skargi kasacyjnej, określony w art. 398 4 § 1 pkt 3

k.p.c., skarżący powinien zawrzeć w niej wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i

wniosek ten uzasadnić wskazując na występowanie w sprawie przynajmniej jednej z

okoliczności stanowiących przesłanki tzw. przedsądu, określone w art. 398 9 § 1 k.p.c. i

przedstawić odpowiednie argumenty prawne, uzasadniające występowanie ściśle

określonej w ustawie przesłanki. Potrzeba przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

powinna być zatem uzasadniona przez skarżącego przy pomocy argumentów

jurydycznych uzasadniających wystąpienie którejkolwiek z przesłanek precyzyjnie

określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. (por. postanowienie SN z dnia 21 lipca 2005 r. sygn.

akt V CSK 18/05). Ponieważ skarga kasacyjna powoda pozbawiona jest właściwie

rozumianego sformułowania i uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania przeto podlega ona odrzuceniu (por. postanowienie SN z dnia 22 września

2005 r. sygn. akt II CSK 7/05).

Uwzględniając więc odrębność obu przedmiotów regulacji w pkt 2 i 3 art. 398 4 § 1

k.p.c. stwierdzić należy, że choć argumentacja skarżącego może się niekiedy w obu

tych kwestiach nawet częściowo pokrywać, to jednak orzeczenie w przedmiocie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zapada tylko po uprzednim dokonaniu oceny

przyczyn kwalifikowanych przez ustawodawcę, a określonych w art. 3989 § 1 k.p.c.,

gdyż tylko one i ich uzasadnienie mogą być przedmiotem tzw. „przedsądu” i decydują o

jego wyniku.

Skoro

więc

skarga

kasacyjna

powoda

pozbawiona

jest

adekwatnego

sformułowania i uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, a więc tego

niezbędnego

elementu

konstrukcyjnego

współkreującego

istotę

tego

środka

zaskarżenia, to Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia, działając na

podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3986 § 2 k.p.c. i art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i § 3

k.p.c. oraz na podstawie § 6 pkt 7 i § 13 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej

z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).