II CSK 736/15 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 736/15 POSTANOWIENIE Dnia 19 maja 2016 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk w sprawie z wniosku Banku Spółki Akcyjnej w W. obecnie Bank Spółka Akcyjna w W.(Dz. Kw 5380/12 i Dz. Kw 5363/12)‎przy uczestnictwie M. z siedzibą w S. (Księstwo Liechtenstein) i A. M.‎o wykreślenie hipoteki przymusowej łącznej kaucyjnej w kwocie 27.958.907,50 zł z księgi wieczystej […] [macierzystej] oraz z 77 ksiąg wieczystych nieruchomości współobciążonych [lokalowych], w tym z księgi wieczystej […],‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 maja 2016 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania – A. M. od postanowienia Sądu Okręgowego w Koszalinie‎z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt VII Ca 527/14, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2) stwierdza, że każdy z uczestników postępowania ponosi koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

UZASADNIENIE

Określone w art. 3984 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. wymaganie uzasadnienia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania zostaje spełnione, jeśli skarżący wykaże, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które – zgodnie z art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. - będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania.

Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Uczestniczka postępowania A. M. we wniesionej skardze kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 9 października 2014 r. wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej oparła na przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., tj. na oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zachodzi wtedy, gdy zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej.

Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzuconych w skardze kasacyjnej sądowi drugiej instancji, o charakterze elementarnym polegających w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym. Tych elementów nie można przypisać przedstawionemu przez skarżących uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w którym wskazano, że niedostateczne zapoznanie się przez Sąd drugiej instancji z uzasadnieniem postanowienia Sądu Najwyższego uchylającego poprzednie postanowienie tego Sądu, i błędne przyjęcie, że taka wykładnia prawa została dokonana przez Sąd Najwyższy w tej sprawie, a w konsekwencji przyjęcia, że jest ona wiążąca i stanowi wskazówkę do wydania zaskarżonego orzeczenia, doprowadziła Sąd Okręgowy do mylnego przyjęcia, że akt notarialny nie może być podstawę wpisu czy wykreślenia z księgi wieczystej nieruchomości.

Natomiast prawidłowa analiza materiału zgromadzonego w sprawie – jak konstatuje skarżący – powinna doprowadzić Sąd drugiej instancji do zajęcia dokładnie odmiennego stanowiska od tego, które zostało wyartykułowane w zaskarżonym postanowieniu. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania poza polemiką z ostatecznym rozstrzygnięciem kwestionowanym w skardze kasacyjnej, nie ma jakiegokolwiek wywodu prawnego uwzględniającego treść zarzutów wypełniających podstawy skargi kasacyjnej wykazującego, że doszło i z jakich przyczyn do oczywistego naruszenia przez Sąd drugiej instancji przepisów prawa materialnego lub procesowego.

Nie jest wystarczające odwołanie się do uzasadnienia podstaw skargi kasacyjnej.Podkreślić także należy, iż przedmiotem rozpoznania Sądów w postępowaniu wieczystoksięgowym nie był wniosek o wpis hipoteki, lecz wniosek – zawarty w umowie sprzedaży upadłego przedsiębiorstwa z dnia 13 kwietnia 2012 r. - o wykreślenie hipoteki już wcześniej wpisanej w dziale IV księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości lokalowej. Zakres rozpoznania sprawy, zgodnie z art. 6268 § 1 i 2 k.p.c., w granicach wniosku ograniczał się do zbadania treści wniosku, dołączonych do niego dokumentów oraz treści księgi wieczystej.

Nie mogły więc być przedmiotem oceny w tym postępowaniu okoliczności, które nastąpiły już po złożeniu wniosku o wykreślenie hipoteki i niewynikające z treści załączonych do wniosku dokumentów (zaspokojenie wierzyciela w postępowaniu upadłościowym, utrata bytu prawnego przez dłużnika wierzyciela na skutek wykreślenia go z rejestru sądowego po umorzeniu postępowania upadłościowego). Ponadto w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. postanowienie z dnia 4 grudnia 2009 r., III CZP 101/09, nie publ.) wyrażono stanowisko, że jeżeli hipoteka łączna istnieje, losy hipotek współobciążających poszczególne nieruchomości mogą kształtować się różnie, a przyjęcie konstrukcji zakładającej istnienie tylu hipotek, ile jest obciążonych nią nieruchomości, powoduje, że nawet wygaśnięcie hipotek na niektórych nieruchomościach nie pociąga za sobą wygaśnięcia pozostałych.

W tej sytuacji, skargi kasacyjnej, nie można uznać za oczywiście uzasadnionej. Wskazać należy, że nie zachodzi również nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę – w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.).Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 520 § 1 w zw. z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 13 § 2 k.p.c. db