II CSK 692/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 692/08

POSTANOWIENIE

Dnia 15 maja 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Helena Ciepła (przewodniczący)

SSN Barbara Myszka (sprawozdawca)

SSN Hubert Wrzeszcz

w sprawie z wniosku A.K.

przy uczestnictwie M.K. oraz Gminy Ł.

o podział majątku wspólnego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 15 maja 2009 r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawcy

od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł.

z dnia 22 kwietnia 2008 r., sygn. akt [...],

odrzuca skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2008 r. Sąd Rejonowy w Ł. ustalił, że w

skład majątku wspólnego wnioskodawcy A.K. i uczestniczki M.K. wchodzi

spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego przy ul. M. w

Ł. o wartości 100 000 zł, kwota 4 383,02 zł, ruchomości o łącznej wartości 7 775 zł

i kwota 78 575,26 zł oraz że nakłady uczestniczki z jej majątku osobistego na

majątek wspólny wynoszą 21 656 zł, a nakłady wnioskodawcy z jego majątku

osobistego – 15 150 zł, oddalił wnioski uczestników o ustalenie nierównych

udziałów w majątku wspólnym, dokonał podziału majątku wspólnego w ten sposób,

że uczestniczce przyznał spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu wraz

z wkładem budowlanym, kwotę 4 383,02 zł i ruchomości wymienione w punkcie IV

sentencji, a wnioskodawcy – samochód osobowy marki Skoda o wartości 4 500 zł

i kwotę 78 575,26 zł, zasądził od uczestniczki na rzecz wnioskodawcy kwotę

5 785,38 zł tytułem wyrównania wartości udziałów, nakazał eksmisję wnioskodawcy

z lokalu mieszkalnego przy ul. M. i orzekł, że wnioskodawcy nie przysługuje prawo

do lokalu socjalnego.

Apelacja wnioskodawcy od powyższego postanowienia została przez Sąd

Okręgowy w Ł. oddalona postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2008 r. Sąd Okręgowy

zaaprobował zarówno ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji, jak i ich ocenę

prawną. Podkreślił, że Sąd ten prawidłowo zaliczył do majątku wspólnego kwotę 76

129,49 zł, którą wnioskodawca podjął z rachunku bankowego, gdyż zgodnie z

uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1967 r., III CZP 73/67 (OSNCP

1968, nr 7, poz. 116), w skład majątku wspólnego wchodzi równowartość rzeczy w

sposób rozmyślny, ze szkodą dla drugiego małżonka, zbytych lub roztrwonionych w

czasie trwania wspólności. Za nieuzasadniony uznał również zarzut wnioskodawcy

dotyczący wyceny spółdzielczego prawa do lokalu, podkreślając, że w toku

postępowania przed Sądem pierwszej instancji uczestnicy zgodnie określili wartość

tego składnika majątku wspólnego na kwotę 100 000 zł.

W skardze kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego wnioskodawca,

powołując się na podstawę określoną w art. 398 3 § 1 pkt 2 k.p.c., wnosił o jego

uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wskazał na

naruszenie art. 229, 378 § 1 i 381 k.p.c. i zarzucił, że Sąd Okręgowy

bezpodstawnie zaliczył do majątku wspólnego kwotę 76 129,49 zł, ponieważ

w chwili uprawomocnienia się wyroku rozwodowego na rachunkach i lokatach

posiadał jedynie 16 000 zł. Podniósł też, że Sąd Okręgowy z obrazą art. 381 k.p.c.

nie uwzględnił wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia

rzeczywistej wartości spółdzielczego prawa do lokalu, którą szacunkowo określa na

kwotę 216 720 zł.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3984 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c., uczestnik

postępowania o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej

między małżonkami, wnosząc skargę kasacyjną, powinien wskazać w niej wartość

przedmiotu zaskarżenia. Wskazana wartość nie jest jednak dla sądu drugiej

instancji, ani dla Sądu Najwyższego wiążąca. Mogą one poddać ją weryfikacji na

podstawie akt sprawy z pominięciem zasad określonych w art. 25 i 26 k.p.c.

(zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 21 listopada 2001 r., I CZ 152/01,

nie publ., z dnia 6 marca 2002 r., V CKN 858/00, nie publ., z dnia 18 maja 2006 r.,

IV CZ 34/06, nie publ., z dnia 16 listopada 2007 r., II CSK 423/07, nie publ., z dnia

20 lutego 2008 r., II CZ 113/07, nie publ. i z dnia 18 grudnia 2008 r., IV CSK

352/08, nie publ.).

Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 6 listopada 2002 r.,

III CZ 98/02, wartością przedmiotu zaskarżenia w sprawie o podział majątku

wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami jest wartość

poszczególnych rzeczy i praw, których objęcie lub nieobjęcie podziałem

kwestionuje skarżący, a także wartość roszczeń dochodzonych w tej sprawie,

będących przedmiotem zaskarżenia (zob. OSNC 2004, nr 1, poz. 11). Z reguły

wartość ta nie przekracza wartości udziału należącego do uczestnika wnoszącego

skargę kasacyjną. Tylko wyjątkowo może być wyższa, np. wtedy, gdy uczestnik

podważa samą zasadę podziału lub dochodzi roszczeń z tytułu nakładów

(zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 21 stycznia 2003 r., III CZ 153/02,

OSNC 2004, nr 4, poz. 60), z dnia 18 maja 2006 r., IV CZ 34/06, nie publ., z dnia

11 czerwca 2008 r., V CZ 29/08, nie publ. i z dnia 11 sierpnia 2008 r., V CSK

136/08, nie publ.).

W

skardze

kasacyjnej

wnioskodawca

oznaczył

wartość

przedmiotu

zaskarżenia kwotą 173 009,68 zł, w skład której zaliczył różnicę wartości

spółdzielczego prawa do lokalu i kwot wypłaconych z rachunku bankowego.

Analiza zarzutów zawartych w skardze kasacyjnej prowadzić musi do

wniosku, że prawidłowo oznaczona wartość zaskarżenia kasacyjnego wyraża się

kwotą 88 424,75 zł, wartość konkretnego interesu skarżącego nie wykracza

bowiem poza wartość przypadającego mu udziału w składnikach majątkowych,

których dotyczy skarga kasacyjna. Dotyczy ona natomiast różnicy wartości

spółdzielczego prawa do lokalu ( 216 720 zł – 100 000 zł = 116 720 zł : 2 = 58 360

zł) oraz różnicy kwot wypłaconych z rachunku bankowego ( 76 129,49 zł – 16 000

zł = 60 129,49 zł : 2 = 30 064,75 zł).

Zgodnie z art. 5191 § 4 pkt 4 k.p.c., skarga kasacyjna nie przysługuje

w sprawach dotyczących zniesienia współwłasności i działu spadku, a tym samym

w sprawach o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej

między małżonkami (art. 567 § 3 k.p.c.), jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest

niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 6 § 3

w związku z art. 13 § 2 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy, jako

niedopuszczalną.