II CSK 684/18 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 684/18 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada w sprawie z wniosku K. K.‎o uchylenie postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 czerwca 2019 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w P.‎z dnia 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt II Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) przyznaje radcy prawnemu T. S. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w P. kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Wnioskodawczyni K.K. zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu Sądu Okręgowego z dnia 19 kwietnia 2018 r. naruszenie art. 5, 13 § 2, art. 130 § 1 zd. 2, art. 212 § 2, art. 378 § 1 i art. 386 § 2 i 4 k.p.c. – w różnych konfiguracjach - oraz art. 65 k.c. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wnioskodawczyni uzasadniła wystąpieniem przesłanek, o których mowa w art. 3989 § 1 pkt 3 i 4 k.p.c. Wskazała, że Sąd Okręgowy pozbawił ją możności obrony swych praw, mimo iż jej zachowanie uzasadniało co najmniej pouczenie jej o możliwości ubiegania się o pełnomocnika z urzędu.

W ocenie wnioskodawczyni, skarga kasacyjna jest także oczywiście uzasadniona, ponieważ sąd odwoławczy „zaniechał dokonania ustalenia rzeczywistej woli wnioskodawczyni, co ab initio dyskwalifikuje zaskarżone orzeczenie”.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Pozbawienie strony możności obrony swych praw polega na tym, że strona na skutek wadliwości procesowych sądu lub przeciwnika w sporze nie brała udziału w całym postępowaniu lub jego znacznej części. Ocena w tym względzie musi uwzględniać całokształt okoliczności sprawy.

Nie dochodzi do nieważności postępowania, gdy strona podjęła czynności w postępowaniu (tak np. Sąd Najwyższy w wyroku z 1 marca 2017 r., IV CSK 350/16). W art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., dotyczącym przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, chodzi o łatwo dostrzegalne, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy uchybienia przepisom prawa. Według utrwalonej linii orzecznictwa Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 §1 pkt 4 k.p.c. tylko wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa albo wydane zostało w wyniku dostrzegalnej w sposób pewny i niewątpliwy bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2011 r., I PK 237/10, 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, 24 lutego 2012 r., V CSK 225/11, 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15).

Przytoczone okoliczności powinny jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2005 r., II CZ 89/2005, z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 2004/06, i z dnia 24 lutego 2006 r., IV CSK 8/06).W sprawie tak rozumiane przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej nie wystąpiły. Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni z urzędu w postępowaniu kasacyjnym stanowił art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U.2018.2115) oraz § 4 ‎ust. 1 i 3, § 12 pkt 2 i § 16 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U.2019.68). awaj