II CSK 65/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 65/06

POSTANOWIENIE

Dnia 11 kwietnia 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz

w sprawie z powództwa M.C.

przeciwko J.K. i S.K.

o ustalenie,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 11 kwietnia 2006 r.,

na skutek skargi kasacyjnej powoda

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 29 czerwca 2005 r., sygn. akt [...],

odrzuca skargę kasacyjną i zasądza od powoda na rzecz

pozwanych 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych tytułem zwrotu

kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

W skardze kasacyjnej, wniesionej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 29

czerwca 2005 r., powód, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do

rozpoznania, przedstawił kilka pytań odnoszących się do stanu faktycznego

sprawy, których rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy jest jego zdaniem konieczne.

Dla wyjaśnienia czy taki sposób sformułowania i uzasadnienia wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, Sąd Najwyższy zważył, co

następuje:

W poprzednim stanie prawnym, przed

zmianą kodeksu postępowania

cywilnego ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy kodeks postępowania

cywilnego... (Dz.U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) określony w art. 393 3 § 1 pkt 3 k.p.c.

wymóg kasacji dotyczył przedstawienia okoliczności uzasadniających przyjęcie

kasacji do rozpoznania. Jak jednolicie przyjmowało się w judykaturze, stanowiły je

okoliczności nawiązujące wprost do treści ówczesnego art. 393 k.p.c., zgodnie

z którym Sąd Najwyższy z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w § 2 mógł

odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania, jeżeli w sprawie nie występuje istotne

zagadnienie prawne, nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, albo

gdy kasacja jest oczywiście bezzasadna.

Obecnie obowiązujący przepis art. 3984 § 1 w jego punkcie 3 ustanawia

wymóg zawarcia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania

i jego uzasadnienia. Odmienną treść w porównaniu z poprzednio obowiązującym

przepisem art. 393 § 1 k.p.c. zawiera też obecny art. 398 9 § 1, który sformułowany

został jako przepis pozytywny określający przesłanki przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli

w sprawie występują istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni

przepisów

prawnych

budzących

poważne

wątpliwości

lub

wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Na tle omówionych zmian ustawowych powstaje wątpliwość czy dla

spełnienia obowiązku określonego w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. wystarczające jest

powołanie się przez skarżącego na jakiekolwiek względy, które w jego ocenie

uzasadniają przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, czy też argumentacja

uzasadniająca wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania musi

nawiązywać do wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu.

Podkreślenia wymaga przy tym, że nie chodzi tu o uzasadnienie wniesienia

(złożenia) skargi kasacyjnej, funkcję tę bowiem spełnia uzasadnienie jej podstaw,

lecz o wskazanie argumentacji przekonującej o potrzebie przyjęcia jej do

rozpoznania przez Sąd Najwyższy. Dlatego nie spełnia obowiązku określonego

w art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c. odwołanie się przez skarżącego do uzasadnienia

podstaw kasacyjnych, stanowiącego odrębny element konstrukcyjny skargi

kasacyjnej.

Zawarty uprzednio w art. 3933 § 1 pkt 3 k.p.c. wymóg przedstawienia

okoliczności uzasadniających przyjęcie kasacji do rozpoznania wprowadzony został

w związku z instytucją przesądu. Jego stworzenie umożliwiać miało stronie

wnoszącej kasację przekonanie Sądu Najwyższego o istnieniu przesłanek, na

których opiera się wstępne badanie kasacji pod kątem dopuszczenia jej do

rozpoznania. Jak wskazywano w orzecznictwie (postanowienie SN z dnia 9 lipca

2000 r., II CKN 1385, OSNC z 2001 r., nr 3, poz. 51) bez tej argumentacji

nawiązującej wprost do treści art. 393 k.p.c. kasacja byłaby środkiem odwoławczym

niezupełnym, a selekcja wnoszonych kasacji, dokonywana przez Sąd Najwyższy

w ramach przedsądu - nazbyt dowolna. Analogiczną funkcję spełnia w obecnym

stanie prawnym przepis art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.

Uznanie

-

w

oparciu

jedynie

o

argumenty

wykładni

językowej,

a z pominięciem funkcji tego przepisu - że określony w nim obowiązek zostaje

spełniony

przez wskazanie dowolnych okoliczności, uzasadniających w ocenie

skarżącego wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznanie przez Sąd

Najwyższy (np. wyrok jest krzywdzący dla strony), pozbawia wymóg ten istotnego

znaczenia dla realizacji celu, dla którego został ustanowiony, czyniąc go z tego

punktu widzenia zbędnym. Sąd Najwyższy badając skargę kasacyjną pod kątem

jej przyjęcia do rozpoznania może bowiem podjętą w jego wyniku ocenę oprzeć

jedynie na przesłankach

wymienionych w art. 398 9 k.p.c. Z punktu widzenia

dokonującego tej oceny byłby to więc stan rzeczy dający się przyrównać do

sytuacji, gdy skarga kasacyjna nie zawiera w ogóle wniosku o przyjęcie jej do

rozpoznania lub nie zawiera jego uzasadnienia, co jednak musiałoby prowadzić do

jej odrzucenia.

Wymóg zawarcia w skardze kasacyjnej wniosku o przyjęcie skargi do

rozpoznania oraz jego uzasadnienia stanowi element konstrukcyjny skargi, którego

niedochowanie powoduje, że skarga dotknięta jest brakiem nieusuwalnym

i

w związku z tym podlega odrzuceniu a limine. Z uwagi na tak daleko idące

skutki powinien on być określony w sposób na tyle jasny i jednoznaczny, by

skarżący mógł przy sporządzaniu skargi kasacyjnej wyrobić sobie przekonanie

w jaki sposób może go wypełnić, a równocześnie by ocena jego spełnienia oparta

była na jednakowych w każdym przypadku kryteriach. Przyjęta wykładnia art. 398 4

§ 1 pkt 3 pozwala spełnić te postulaty.

Pytania, które skarżący sformułował jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania, powyższym wymogom nie odpowiadają, skoro

w żaden sposób nie odnoszą się do przesłanek określonych w art. 398 9 k.p.c.

Z tych względów należało orzec jak w sentencji (art. 3986 § 3 k.p.c.).