II CSK 599/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 599/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 9 maja 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Barbara Myszka (przewodniczący)

SSN Marian Kocon (sprawozdawca)

SSN Kazimierz Zawada

w sprawie z powództwa M. G. i Gminy O.

przeciwko Z. K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 9 maja 2013 r.,

skargi kasacyjnej powódki M. G.

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 16 maja 2012 r.,

uchyla zaskarżony wyrok w części oddalającej apelację

powódki M. G. (pkt 1) i orzekającej o kosztach procesu w

odniesieniu do tej powódki (pkt 2,3) i w tym zakresie przekazuje

sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania oraz

orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 16 maja 2012 r. oddalił apelację powodów

M.G. i Gminy O. od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 24 marca 2005r.

oddalającego żądanie powodów zasądzenia od pozwanego Komornika Sądowego

Rewiru […] przy Sądzie Rejonowym Z. K. kwoty 130 706,53 zł, tytułem

odszkodowania za szkodę wywołaną nieprawidłowym prowadzeniem egzekucji.

Sąd stwierdził, że pozwany komornik stał się niewłaściwy do prowadzenia egzekucji

z mocy art. 7731 k.p.c. w brzmieniu wówczas obowiązującym, i z naruszeniem tego

przepisu zaniechał przekazania sprawy komornikowi właściwemu. Było to w ocenie

Sądu działanie bezprawne, które doprowadziło do tego, że nie sporządzono planu

podziału sumy uzyskanej z egzekucji, przez co powodowie nie zostali zaspokojeni,

co stanowi ich szkodę. Sąd uznał, że powodowie nie udowodnili jej wysokości,

wobec czego ich żądanie nie podlegało uwzględnieniu, a tym samym apelacja.

Skarga kasacyjna powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego - oparta na obu

podstawach z art. 3983 k.p.c. - zawiera zarzut naruszenia art. 232 k.p.c., art. 6

w zw. z art. 363 k.p.c. i zmierza do uchylenia tego w zaskarżonym zakresie oraz

przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W sprawie strona powodowa żądała odszkodowania za szkodę jaką poniosła

na skutek bezprawnego działania pozwanego komornika. Twierdziła, że wysokość

tej szkody odpowiada kwocie jaką uzyskałaby w wyniku prowadzonego zgodnie

z przepisami kodeksu postępowania cywilnego postępowania egzekucyjnego,

tj. 33% kwoty na jaką opiewał tytuł wykonawczy.

Sąd Apelacyjny uznał - po dokonaniu stosownych ustaleń - że pozwany

komornik naruszył obowiązujące przepisy procesowe (w tym art. 773 1 k.p.c.

w ówczesnym brzmieniu) i w wyniku tego naruszenia wyrządził stronie powodowej

szkodę. Inaczej mówiąc uznał, że ta szkoda pozostaje w normalnym związku

przyczynowym z sprzecznymi z prawem działaniami pozwanego komornika

(art. 361 § 1 k.c.), przy czym strona powodowa nie udowodniła wysokości tej

szkody, co w jego ocenie uzasadniało oddalenie powództwa.

Rację ma Sąd Apelacyjny, że nie tylko ciężar dowodu istnienia szkody ale

i jej rozmiaru spoczywa na poszkodowanym (art. 6 k.c. i art. 232 zdanie

pierwsze k.p.c.). Zaniechania w udowodnieniu rozmiaru szkody, uzasadniającego

oddalenie powództwa, upatrywał Sąd Apelacyjny w braku przedstawienia

wyliczenia jej wysokości w sposób rachunkowy (obliczenia), które to wyliczenie

miałoby polegać na hipotetycznie sporządzonym planie podziału sumy uzyskanej

z egzekucji. Z tym stanowiskiem niepodobna się zgodzić. Z dotychczasowych

ustaleń Sądu Apelacyjnego bowiem wynika, że szkoda strony powodowej wynosi

tę sumę, którą by otrzymała w wyniku podziału sumy uzyskanej z egzekucji

sądowej. Według strony powodowej, to 33% kwoty na jaką opiewał tytuł

wykonawczy. Nie było procesowych przeszkód, aby zweryfikować to twierdzenie

i ustalić tę sumę na podstawie dołączonych do akt sprawy akt komorniczych.

Tym bardziej, że dla tej weryfikacji nie była potrzebna wiedza specjalna,

jak i że ciężar dowodu w postępowaniu cywilnym nie zawsze spoczywa na

powodzie, ponieważ osoba, która odmawia uczynienia zadość jego żądaniu,

obowiązana jest udowodnić fakty wskazujące, że uprawnienie żądającemu nie

przysługuje.

Skoro Sąd Apelacyjny wyszedł z odmiennego założenia to zaskarżony wyrok

nie mógł się ostać. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.

jw