II CSK 587/12 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 587/12

POSTANOWIENIE

Dnia 9 kwietnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Hubert Wrzeszcz

w sprawie z wniosku S. G. i W. G.

przy uczestnictwie S. S. i in. ,

o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 kwietnia 2013 r.,

na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania M. S.

od postanowienia Sądu Okręgowego w P.

z dnia 24 maja 2012 r.,

odmawia

przyjęcia

skargi

kasacyjnej

do

rozpoznania

i zasądza od M. S. na rzecz wnioskodawców i Skarbu Państwa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa po 900 (dziewięćset) zł

kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 24 maja 2012 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację

uczestnika postępowania M. S. od postanowienia Sądu Rejonowego w T.

stwierdzającego nabycie w drodze zasiedzenia przez wnioskodawców, na prawach

ustawowej wspólności majątkowej, udziału w wysokości 29/32 części we własności

nieruchomości składającej się z oznaczonych działek. Zaskarżając postanowienie

w całości, pełnomocnik uczestnika postępowania wniosek o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania oparł na przesłankach przewidzianych w art. 398 9 § 1

pkt 2 i 4 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga

kasacyjna

jest

nadzwyczajnym

środkiem

zaskarżenia

funkcjonującym na rzecz państwa, a więc w interesie publicznym. Stoi ona

przede wszystkim na straży wykonywania prawa oraz jego jednolitej wykładni.

Interes prywatny uwzględnia zaś tylko na tyle, na ile może się on stać podłożem

zaspokojenia interesu ogólnego. Sąd Najwyższy już w okresie obowiązywania

kasacji, będącej zwyczajnym środkiem odwoławczym, podkreślał, że podstawowym

celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez

zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa

i jursprudencji (postanowienie z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000,

nr 7-8, poz. 147).

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących

rozbieżności

w

orzecznictwie

sądów,

zachodzi

nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania

przewidzianego w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie

przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację

publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd

Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej

ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą

być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne.

Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, nie jest trzecią instancją

sądową. Sąd kasacyjny nie sądzi sprawy, lecz rozpoznaje skargę kasacyjną

w interesie publicznym, wyjaśniając istotne zagadnienie prawne, dokonując

wykładni

przepisów

budzących

poważne

wątpliwości

lub

wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów bądź usuwając z obrotu prawnego orzeczenia

wydane w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwe.

Dlatego nie każda skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania.

Ograniczenia środków zaskarżenia są znane współcześnie w różnych

ustawodawstwach. Są one zgodne z zaleceniami Rady Europy, które zmierzają do

ograniczenia

liczby

instancji

oraz

zezwalają

na

wprowadzenie

środków

ograniczających dostęp do sądu najwyższego szczebla. W judykaturze Sądu

Najwyższego,

odwołującej

się

do

orzecznictwa

Europejskiego

Trybunału

Praw Człowieka, już w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone

stanowisko, iż ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest

sprzeczne ani z Konstytucją, ani z postanowieniami wiążących Polskę konwencji

międzynarodowych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia

1998 r., I PZ 54/97, OSNAPUS 1999, nr 3, poz. 92, postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 29 grudnia 1998 r., I PZ 67/98, OSNAPUS 2000, nr 2, poz. 65

oraz uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia

17 stycznia 2001 r. III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53). Takie stanowisko

wyraził również Trybunał Konstytucyjny (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego

z dnia 10 lipca 2000 r., SK 12/99, OTK Zbiór Urzędowy 2000, nr 5, poz. 14).

W niniejszej sprawie nie zachodzą przytoczone przesłanki przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania.

Nie występuje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Odwołanie się

do tej przesłani przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga – jak wyjaśnił

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02

(Lex nr 57 231) – wykazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne

wątpliwości, nie doczekał się wykładni bądź niejednolita wykładnia wywołuje

wyraźnie

wskazane

przez

skarżącego

rozbieżności

w

orzecznictwie.

Zawarte w uzasadnieniu wniosku argumenty nie pozwalają podzielić przekonania

skarżącego, że zachodzi w przedstawionym wyżej rozumieniu omawiana

przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarżący nie wskazał

przepisu prawa, którego wykładnia – jego zdaniem – budzi pozwane wątpliwości;

nie przytoczył też orzeczeń świadczących o rozbieżności w orzecznictwie sądów.

Nie zachodzi również wskazana we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania oczywista zasadność skargi kasacyjnej.

Powołanie się na tę

przesłankę wymaga - jak wyjaśniono w orzecznictwie – wykazania, że zaskarżony

wyrok zapadł z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub

podstawowych zasad prawa, widocznym prima facie, przy wykorzystaniu

podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy i dłuższych badań

lub dociekań. Chodzi więc o szczególne, kwalifikowane wypadki naruszenia prawa

przez sąd drugiej instancji (por. postanowienie z dnia 10 stycznia 2003 r.,

V CZ 197/02, OSNC 2004 r., nr 3, poz. 49). Przedstawione w celu uzasadnienia tej

przesłanki wywody nie zawierają – w konfrontacji z motywami rozstrzygnięcia –

przekonujących argumentów, że zaskarżone postanowienie zostało wydane

z naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad prawa, uzasadniającym

oczywistą zasadność skargi w wyżej przedstawionym rozumieniu.

Ponadto należy przypomnieć, że w orzecznictwie zostało wyjaśnione,

że jeżeli w związku z domniemanym naruszeniem przepisu występuje istotne

zagadnienie prawne albo powstaje potrzeba wykładni przepisów prawa budzących

poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, to nie

może być mowy o oczywistym (rażącym) naruszeniu tego przepisu, prowadzącym

do oczywistej zasadności skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c.

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2009 r., V CSK 358/08,

niepubl.).

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji

postanowienia (art. 3989 § 2 k.p.c. oraz art. 520 § 3 w związku z art. 39921 i art. 391

§ 1 k.p.c.).

jw