Supreme Court quashes appeal ruling on tenant's ownership transfer claim under Housing Cooperative Act Art. 48.1 due to Constitutional Court interpretation changes.

Sygn. akt II CSK 578/10

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 czerwca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marta Romańska (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Dariusz Dończyk

SSN Maria Szulc

w sprawie z powództwa T. L.

przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej "Ś." w S.

o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 21 czerwca 2012 r.,

skargi kasacyjnej powoda

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 24 marca 2010 r.,

uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu

Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Powód – T. L. pozwem z 8 kwietnia 2009 r. wniósł o zobowiązanie pozwanej

Spółdzielni Mieszkaniowej „Ś.” w S. do wyodrębnienia i złożenia oświadczenia woli

o przeniesieniu na jego rzecz własności lokalu mieszkalnego nr 7 przy ul. S. […] w

S. wraz z udziałem we własności gruntu, na którym posadowiony jest budynek.

Jako podstawę roszczenia wskazał art. 48 ust. 1 ustawy z 15 grudnia 2000 r.

o spółdzielniach mieszkaniowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116

ze zm.; dalej – „u.s.m.”).

Pozwana - Spółdzielnia Mieszkaniowa „Ś.” w S. wniosła o oddalenie

powództwa

Wyrokiem z 19 listopada 2009 r. Sąd Okręgowy zobowiązał pozwaną do

złożenia oświadczenia woli o ustanowieniu odrębnej własności lokalu mieszkalnego

oznaczonego numerem 7, w klatce schodowej numer la na pierwszym piętrze

budynku przy ulicy S. […] w S., o powierzchni użytkowej 86,12m2, składającego się

z trzech pokoi, przedpokoju, łazienki, toalety i kuchni oraz o przeniesieniu na rzecz

powoda prawa własności tego lokalu mieszkalnego ze związanym z nim udziałem

0.04129 w częściach i urządzeniach wspólnych budynku i w prawie własności

działek nr 11, obr. 1028 o pow. 595,00 m2 i nr 12/2 obr.1028 o pow. 219m2, dla

których Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą nr […].

Rozstrzygnięcie to zapadło po ustaleniu, że 8 czerwca 1998 r. powód zawarł

z pozwaną umowę najmu lokalu, którego dotyczy żądanie pozwu. Przed objęciem

mieszkania

w

używanie

zobowiązał

się

wpłacić

na

konto

pozwanej

kaucję w kwocie 5.000 zł. Poprzednio lokal ten wynajmowali rodzice powoda: E.

i R. L., którzy prawo do tego lokalu uzyskali poprzez zamianę mieszkań.

Pozwana uzyskała nieodpłatnie 27 lipca 1998 r. od „Zespołu Elektrowni […]"

SA w N. wieczyste użytkowanie działek oraz prawo własności położonego na nich

budynku nr […] przy ul. S.

Powód, jako członek spółdzielni, 2 sierpnia 2007 r. wystąpił do pozwanej

o wyodrębnienie i przeniesienie na jego rzecz prawa własności wynajmowanego

mu lokalu mieszkalnego. Pozwana poinformowała go, że warunkiem zrealizowania

roszczenia jest uzupełnienie wkładu i rozliczenie zaległości w świadczeniach

z umowy najmu (zapłata łącznie kwoty 890,26 zł). Pozwana deklarowała,

że w 2008 r. gotowa jest zawrzeć z powodem umowę przeniesienia własności

lokalu, w związku z czym powód zapłacił żądaną kwotę. Pismem z 19 grudnia

2008 r. pozwana poinformowała powoda, że zarząd nie wyraził zgody na

wyodrębnienie

i przeniesienie

na

jego

rzecz

własności

wynajmowanego

mieszkania, bowiem w chwili zawarcia umowy najmu budynek, w którym znajduje

się lokal, stanowił jej własność, zaś zgodnie z art. 48 u.s.m. prawo żądania

przeniesienia własności przysługuje jedynie najemcom mieszkań zakładowych,

a takiego statusu lokal powoda już nie posiada.

Sąd Okręgowy uznał, iż powództwo oparte na treści art. 48 ust. 1 i 4 u.s.m.

w zw. z art. 64 k.c. i art. 1047 § 1 k.p.c. zasługuje na uwzględnienie. Sąd zwrócił

uwagę, że jeżeli spółdzielnia mieszkaniowa nieodpłatnie nabyła mieszkanie

zakładowe, o którym mowa w art. 48 u.s.m., to najemca tego mieszkania powinien

pokryć

koszty

dokonanych

przez

spółdzielnię

nakładów

koniecznych

przeznaczonych na utrzymanie budynku, w którym znajduje się lokal. Kaucje

mieszkaniowe, o których mowa w art. 7 ust. 3 w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy

z 12 października 1994 r. o zasadach przekazywania zakładowych budynków

mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe (Dz.U. Nr 119, poz. 567 ze zm.),

podlegają zaliczeniu na poczet wkładu budowlanego lub na poczet pokrycia

kosztów, o których mowa w art. 48 ust. 3 u.s.m. Wysokość kaucji mieszkaniowej

zaliczonej na poczet wkładu budowlanego waloryzuje się proporcjonalnie

do wartości

rynkowej

lokalu.

Roszczenie

przewidziane

w

art.

u.s.m.

dotyczy mieszkań stanowiących własność spółdzielni mieszkaniowych, które

przed przejęciem

ich

przez

spółdzielnie

mieszkaniowe

były

mieszkaniami

przedsiębiorstw państwowych, państwowych osób prawnych lub państwowych

jednostek organizacyjnych. Stosowanie art. 48 ust. 1 u.s.m. nie jest wyłączone

w stosunku do lokali położonych w budynkach, które mogły być ewentualnie

zakupione przez spółdzielnię za cenę rynkową od podmiotów wymienionych w tym

przepisie. W dacie zawarcia z powodem umowy najmu lokalu mieszkalnego,

którego dotyczy żądanie pozwu, pozwanej nie przysługiwało prawo własności

gruntu i budynku, które nabyła dopiero 27 lipca 1998 r. Nie pozbawia to jednak

powoda prawa nabycia własności lokalu. Istotne jest bowiem, że w chwili złożenia

przez powoda wniosku o przeniesienie na niego prawa własności spornego lokalu -

2 lutego 2007 r., pozwana była już właścicielem budynku, w którym znajduje się

lokal. Powód spełnił wszystkie przesłanki niezbędne do zwarcia z nim umowy

przeniesienia własności lokalu i może tego dochodzić na podstawie art. 48 u.s.m.

Wyrokiem z 24 marca 2010 r., wydanym w wyniku uwzględnienia apelacji

pozwanej od wyroku z 19 listopada 2009 r., Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu

Okręgowego w ten sposób, że oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz

pozwanej kwoty 3.617 zł i 12.700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania,

odpowiednio za pierwszą i drugą instancję.

Sąd Apelacyjny stwierdził, że z art. 48 ust. 1 u.s.m. wynika, iż uprawnienie

do przeniesienia własności spółdzielczego lokalu mieszkalnego przysługuje

osobom, które są jego najemcami, jeśli lokal przed przejęciem przez spółdzielnię

mieszkaniową był mieszkaniem przedsiębiorstw państwowych, państwowych osób

prawnych

lub

państwowych

jednostek

organizacyjnych.

Zdaniem

Sądu

Apelacyjnego, przepis ten kreuje prawo nabycia własności lokalu po stronie

każdego jego najemcy posiadającego określone cechy, niezależnie od tego, od

kiedy prawo najmu do tego lokalu mu przysługuje. Dokonując wykładni art. 48 ust. 1

u.s.m., Sąd Okręgowy pominął jednak skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego

z 15 lipca 2009 r., K 64/07 (Dz.U. N 117. poz. 988), w którym Trybunał uznał art.

48 ust. 3 u.s.m. za niezgodny z art. 64 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny nie

wzruszył wprawdzie także art. 48 ust. 1 u.s.m., z uwagi na związanie zakresem

wniosku o zbadanie konstytucyjności przepisu, ale w motywach swojego wyroku

odniósł się do tej regulacji i wyraźnie wywiedział się o niekonstytucyjności art. 48

ust. 1 u.s.m., o ile przepis ten miałby być podstawą wykreowania w istocie

nieodpłatnego obowiązku spółdzielni przeniesienia na najemców własności lokali,

które przed przejęciem przez spółdzielnię były mieszkaniami przedsiębiorstwa

państwowego, państwowej osoby prawnej lub państwowej jednostki organizacyjnej.

Sąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska, iż po usunięciu z obrotu prawnego

art. 48 ust. 3 u.s.m. sytuację prawną najemców lokali położonych w budynkach

przekazanych nieodpłatnie spółdzielni nadal opisuje art. 48 ust. 1 u.s.m., w związku

z czym jedynym obowiązkiem najemcy lokalu położonego w budynku przekazanym

nieodpłatnie spółdzielni jest dokonanie spłaty zadłużenia z tytułu świadczeń

wynikających z umowy najmu lokalu.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego, z art. 48 ust. 1 u.s.m. niewątpliwie wynika

uprawnienie najemcy do domagania się od spółdzielni przeniesienia na jego rzecz

własności zajmowanego lokalu, niezależnie od tego, czy spółdzielnia nabyła

budynek odpłatnie czy też nieodpłatnie. Utrata z dniem 27 lipca 2009 r. mocy

obowiązującej przez art. 48 ust. 3 u.s.m., na skutek orzeczenia Trybunału

Konstytucyjnego z 15 lipca 2009 r. stwierdzającego jego niekonstytucyjność,

oznacza, że w obecnie obowiązujących przepisach brak jest uregulowań

określających

warunków

i

sposób

realizacji

żądania

przeniesienia

przez

spółdzielnię na rzecz najemców własności lokali znajdujących się w budynkach,

które spółdzielnia nabyła nieodpłatnie. W art. 48 ust. 1 pkt 1 u.s.m. ustawodawca

szczegółowo uregulował bowiem jedynie warunki, które musi spełnić najemca

lokalu znajdującego się w budynku nabytym przez spółdzielnię odpłatnie.

Brak uszczegółowienia przez ustawodawcę obowiązków najemców, żądających od

spółdzielni przeniesienia własności lokali, znajdujących się w budynkach nabytych

przez spółdzielnię nieodpłatnie, powoduje, iż między stronami umowy, jako

podmiotami „niepaństwowymi", winny znaleźć zastosowanie ogólne zasady

kształtowania treści stosunków prawnych, a w szczególności zasada swobody

umów wyrażona w art. 3531 k.c. Zgodnie z zasadą swobody umów, spółdzielnia

może określać wymagania, które powinien spełniać najemca ubiegający się

o przeniesienie na jego rzecz własności lokalu stanowiącego własność spółdzielni,

a nabytego przez nią nieodpłatnie. Przeciwna wykładnia art. 48 ust. 1 u.s.m.

prowadząca do nakazania spółdzielni, by dokonała rozporządzania mieniem

i wyzbywała się prawa własności w istocie nieodpłatnie, stanowiłoby ingerencję

w: konstytucyjnie chronione prawo własności w związku z różnicowaniem jej

ochrony w zależności od tytułu jej nabycia.

W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego z 24 marca 2010 r.

powód zarzucił, że orzeczenie to zapadło z naruszeniem prawa materialnego

(art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.), to jest art. 48 ust. 1 u.s.m. poprzez jego błędną

wykładnię w związku z przyjęciem, że przepis ten w obecnym stanie prawnym nie

stanowi samodzielnej podstawy do żądania przez najemcę przeniesienia własności

lokalu mieszalnego, który przed nieodpłatnym przejęciem przez spółdzielnię

mieszkaniową był mieszkaniem przedsiębiorstwa państwowego, państwowej osoby

prawnej lub państwowej jednostki organizacyjnej oraz w związku z odmową jego

zastosowania z uwagi na jego niezgodność z Konstytucją, w sytuacji gdy przepis

ten w dalszym ciągu obowiązuje i nie został uchylony na skutek orzeczenia

Trybunału Konstytucyjnego.

Skarżący wniósł o uchylenie i zmianę zaskarżonego wyroku poprzez

oddalenie apelacji pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego oraz o zasądzenie od

pozwanej na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego i kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1. Skarżący nie zgłosił zarzutów, które zmierzałyby do zakwestionowania

czynności procesowych podjętych w sprawie przez Sąd drugiej instancji, w tym

i takich,

które

by

prowadziły

do

zakwestionowania

podstawy

faktycznej

rozstrzygnięcia. Ocena zarzutów mieszczących się w zakresie pierwszej z podstaw

kasacyjnych (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.) musi być zatem odniesiona do tych faktów,

które Sądy obu instancji przyjęły za podstawę subsumcji.

2. Powód wywodził dochodzone roszczenie z art. 48 u.s.m. W orzecznictwie

sądowym przyjęto, że z przepisu tego wynikają dwie normy prawne regulujące

roszczenia najemców dawnych mieszkań zakładowych o przeniesienie własności

zajmowanych lokali, których realizacja uzależniona jest od spełnienia przez

najemców

odmiennych

przesłanek

finansowych.

Pierwsza

norma

dotyczy

roszczenia najemców w budynkach przejętych odpłatnie przez spółdzielnie

mieszkaniowe od przedsiębiorstw państwowych, państwowych osób prawnych

i jednostek organizacyjnych (art. 48 ust. 1 u.s.m.). Dochodzenie przez najemców

przyznanego im roszczenia uzależnione było od łącznego spełnienia przesłanek

finansowych określonych w art. 48 ust. 1 pkt 1 i 2 u.s.m. Druga norma określała

uprawnienia najemców dawnych lokali zakładowych przejętych nieodpłatnie przez

spółdzielnie mieszkaniowe (art. 48 ust. 1 i 3 u.s.m.).

Wyrokiem z 15 lipca 2009 r., K 64/07 (OTK-A 2009, nr 7, poz. 110, Dz.U.

Nr 117, poz. 988), Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 48 ust. 3 u.s.m. jest

niezgodny z art. 64 ust. 1 Konstytucji. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli spółdzielnia

mieszkaniowa nabyła mieszkanie zakładowe od przedsiębiorstwa państwowego,

państwowej osoby prawnej lub państwowej jednostki organizacyjnej nieodpłatnie,

to była obowiązana przenieść własność takiego lokalu na najemcę, na jego

wniosek, tylko w zamian za spłatę zadłużenia z tytułu świadczeń wynikających

z umowy najmu lokalu oraz pokrycie kosztów dokonanych przez spółdzielnię

nakładów koniecznych przeznaczonych na utrzymanie budynku, w którym znajduje

się ten lokal.

Po wydaniu przez Trybunał Konstytucyjny tego wyroku, w systemie prawnym

pozostał art. 48 ust. 1 u.s.m., który w pkt 1 i 2 określa przesłanki finansowe, których

spełnienie warunkuje dochodzenie przez najemcę roszczenia o przeniesienie

własności zajmowanego lokalu. Stosownie do tego przepisu, na pisemne żądanie

najemcy spółdzielczego lokalu mieszkalnego, który przed przejęciem przez

spółdzielnię mieszkaniową był mieszkaniem przedsiębiorstwa państwowego,

państwowej osoby prawnej lub państwowej jednostki organizacyjnej, spółdzielnia

jest

obowiązana

zawrzeć

z nim

umowę

przeniesienia

własności

lokalu,

po dokonaniu przez niego spłaty zadłużenia z tytułu świadczeń wynikających

z umowy najmu lokalu (pkt 1) oraz w przypadku, gdy spółdzielnia nabyła budynek

odpłatnie - wpłaty wkładu budowlanego określonego przez zarząd spółdzielni

w wysokości proporcjonalnej do powierzchni użytkowej zajmowanego mieszkania

wynikającej ze zwaloryzowanej ceny nabycia budynku (pkt 2).

Po derogacji art. 48 ust. 3 u.s.m. sądy przyjęły, że z art. 48 ust. 1 u.s.m.

nadal wynikają dwie normy prawne. Przepis ten zawiera już nie tylko kompletną

normę prawną regulującą prawa i obowiązki najemcy lokalu mieszkalnego

przejętego przez spółdzielnię odpłatnie, ale także normę określającą w sposób

wyczerpujący zarówno podstawę prawną, jak i przesłanki finansowe dochodzenia

przez

najemcę

roszczenia

w

przypadku

nieodpłatnego

przejęcia

lokalu.

W przypadku tej drugiej normy art. 48 ust. 1 pkt 1 u.s.m. ogranicza świadczenie

najemcy na rzecz spółdzielni tylko do spłaty zadłużenia z tytułu świadczeń

wynikających z umowy najmu lokalu, ale nadal umożliwia dochodzenie przez

najemcę roszczenia o przeniesienie własności lokalu, który został nieodpłatnie

przejęty przez spółdzielnię mieszkaniową (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego

z 8 stycznia 2010 r., IV CSK 292/09, OSNC 2010, nr 6, poz. 93; z 29 września

2010 r., V CSK 49/10, OSNC 2011, nr 4, poz. 47; z 9 grudnia 2010 r., IV CSK

251/10, LEX nr 898267). W efekcie, po 27 lipca 2009 r. w związku z brakiem

interwencji ustawodawcy i przyjętą wykładnią art. 48 ust. 1 u.s.m., przesłanki

umożliwiające najemcy realizację roszczenia o przeniesienie własności lokalu

mieszkalnego w budynku uprzednio nieodpłatnie przejętym przez spółdzielnię

okazały się liberalniejsze niż przed wydaniem tego wyroku.

Wyrokiem z 14 lutego 2012 r., P 17/10 (Dz.U. 2012, poz. 201), Trybunał

Konstytucyjny orzekł, że art. 48 ust. 1 u.s.m. w zakresie, w jakim przyznaje najemcy

roszczenie o przeniesienie własności spółdzielczego lokalu mieszkalnego, który

przed nieodpłatnym przejęciem przez spółdzielnię mieszkaniową był mieszkaniem

przedsiębiorstwa państwowego, państwowej osoby prawnej lub państwowej

jednostki organizacyjnej, powiązane wyłącznie z obowiązkiem spłaty zadłużenia

z tytułu świadczeń wynikających z umowy najmu lokalu (pkt 1 powołanego

przepisu), jest niezgodny z art. 64 ust. 1 Konstytucji. O takiej ocenie zadecydowało

stwierdzenie, że zakres finansowy obowiązków najemcy, od których spełnienia

uzależniona została realizacja przyznanego mu roszczenia o przeniesienie

własności lokalu nieodpłatnie przejętego przez spółdzielnię mieszkaniową czyni

regulację nieproporcjonalną. Nie znajduje ona racjonalnego uzasadnienia, a jej

kształt jest wynikiem sumy przypadków związanych m.in. z barkiem interwencji

ustawodawcy po wydaniu przez Trybunał wyroku z 15 lipca 2009 r., K 64/07.

Trybunał nie zakwestionował jednak ustalenia preferencji finansowych w nabywaniu

własności lokali w zasobach spółdzielni przez ich najemców, ale to, że realizacja

tego roszczenia następowała pod tytułem darmym. Wskazał, że racjonalny zakres

świadczeń, od spełnienia których uzależnione może być uzyskanie własności

zajmowanego lokalu powinien uwzględniać status prawny danego najemcy,

ale także sposób nabycia lokalu przez spółdzielnię mieszkaniową. Spółdzielnia nie

może bowiem bezpodstawnie odnosić korzyści finansowych kosztem osób, dla

których ochrony uzyskała określone zasoby mieszkaniowe pod tytułem darmym.

Nie można jednak pomijać, że dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych tych

najemców spółdzielnia ponosiła określone nakłady, które powinny być przez

najemców jej zrekompensowane. W przypadku szczególnej kategorii najemców,

którzy pozostawali w stosunku najmu mieszkania zakładowego już w chwili jego

nieodpłatnego przejęcia, odpowiedni zakres świadczeń finansowych może

nawiązywać do nakładów, jakie poniosła spółdzielnia mieszkaniowa po przejęciu

danego lokalu zakładowego. W sytuacji uznania za niewystarczający zwrotu

nakładów koniecznych poniesionych na utrzymanie budynku, w którym znajduje się

lokal (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 15 lipca 2009 r., K 64/07), w grę może

wchodzić zwrot nakładów użytecznych. Zarazem uzyskanie przez najemcę

własności lokalu można uzależnić od wcześniejszej spłaty zadłużenia wynikającego

z umowy najmu lokalu.

Uznając unormowanie z art. 48 ust. 1 u.s.m. za niekonstytucyjne, Trybunał

Konstytucyjny – na podstawie art. 190 ust. 3 Konstytucji – orzekł, że przepis ten

straci moc obowiązującą z upływem 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku

w Dzienniku Ustaw. Motywem takiego rozstrzygnięcia było dążenie do ograniczenia

negatywnych skutków wydanego wyroku z punktu widzenia spójności systemu

prawa oraz praw najemców. Trybunał Konstytucyjny wskazał przy tym, że skutkiem

natychmiastowej derogacji zakwestionowanego przepisu byłoby pozbawienie

zainteresowanych

najemców

dawnych

mieszkań

zakładowych

nieodpłatnie

przejętych przez spółdzielnie mieszkaniowe roszczenia o zawarcie umowy

przeniesienia własności lokalu, co prowadziłoby do luki w prawie. Za nieodwracalne

uznał niektóre dotychczasowe następstwa stosowania zaskarżonego przepisu,

a w szczególności te, które były związane z dokonanymi już przekształceniami

w zakresie podmiotowych stosunków własnościowych. Wielu najemców uzyskało

już nieodpłatnie prawo własności zajmowanych lokali zakładowych, a wzruszenie

licznych prawomocnych orzeczeń sądowych, które uwzględniały roszczenia

najemców naruszałoby zasadę bezpieczeństwa prawnego oraz zaufania do

państwa i stanowionego przez nie prawa. Zasada zaufania do państwa

i stanowionego przez nie prawa wymaga, by derogacja przepisów stosowanych

przez dłuższy czas i na dużą skalę nie była dla adresatów zaskoczeniem.

W efekcie za celowe uznał, by usunięcie zaskarżonego przepisu z systemu

prawnego było poprzedzone stosownym okresem odroczenia utraty jego mocy

obowiązującej, w trakcie którego przepis nadal będzie miał zastosowanie. W tym

czasie ustawodawca powinien ukształtować m.in. reżim prawny dotyczący osób,

które zgłosiły już spółdzielni roszczenie o przeniesienie własności lokalu. Trybunał

Konstytucyjny zastrzegł, że do czasu upływu terminu wejścia w życie wyroku z 14

lutego 2012 r., P 17/10, art. 48 ust. 1 u.s.m. powinien być stosowany, przy

założeniu jednak, że będzie wykładany ściśle, zgodnie z jego celem, którym jest

przyznanie roszczenia o przeniesienie własności dawnego lokalu zakładowego tyko

tym osobom (oraz ich bliskim), które w stosunku najmu pozostawały już w chwili

przejęcia lokalu przez spółdzielnię mieszkaniową (por. wyrok Sądu Najwyższego

z 23 czerwca 2010 r., II CSK 51/10, OSN ZD 2010, nr 4, poz. 122).

3. Reasumując, trafnie skarżący zarzuca, że zastosowana przez Sąd

Apelacyjny wykładnia art. 48 ust. 1 u.s.m. nie znajduje podstaw w brzmieniu tego

przepisu. Pozostaje też w sprzeczności z jego wykładnią ustaloną w praktyce

sądowej (por. orzeczenia Sądu Najwyższego cytowane wyżej, w pkt 2) po wydaniu

przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 15 lipca 2009 r., K 64/07, i ostatecznie

zaakceptowaną przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 14 lutego 2012 r.,

P 17/10.

Uwzględnienie reformatoryjnego wniosku zaskarżenia (art. 398 16 k.p.c.) nie

jest jednak możliwe, gdyż sporna pomiędzy stronami była nie tylko kwestia

związana z potrzebą odpowiedzi na pytanie, czy art. 48 ust. 1 u.s.m. jest podstawą

roszczenia najemcy lokalu w zasobach spółdzielni mieszkaniowej o przeniesienie

na jego rzecz własności tego lokalu na warunkach oznaczonych w tym przepisie,

ale i kwestia granic podmiotowych tego roszczenia.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 398 15 § 1 oraz art. 108 § 2

k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.