Supreme Court quashes appeal for failure to address expert's supplementary opinion on easement compensation.

Sygn. akt II CSK 553/12

POSTANOWIENIE

Dnia 11 kwietnia 2013 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Bogumiła Ustjanicz

w sprawie z wniosku H. Z., M. Z.,

R. Z. i R. .

przy uczestnictwie Operatora Gazociągów Przemysłowych "G. "

Spółki Akcyjnej w W.

o ustanowienie służebności przesyłu,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 11 kwietnia 2013r.,

skargi kasacyjnej wnioskodawców

od postanowienia Sądu Okręgowego w Z.

z dnia 26 kwietnia 2012 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę Sądowi

Okręgowemu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o

kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Wnioskodawcy […] wystąpili o ustanowienie służebności przesyłu za

wynagrodzeniem na rzecz uczestnika Operatora Gazociągów Przesyłowych G.,

będącego właścicielem gazociągu przebiegającego przez ich działki nr 117/3 oraz

nr 117/4 i 117/5.

Sąd Rejonowy w Ż. postanowieniem z dnia 18 stycznia 2012 r. ustanowił

służebność przesyłu gazociągu wysokiego ciśnienia relacji X – Y - przebiegającego

przez szczegółowo opisane działki nr 117/3 oraz nr 117/4 i 117/5 - na rzecz

uczestnika postępowania, polegającą na prawie utrzymania gazociągu oraz prawie

wykonywania wszelkich czynności niezbędnych do jego prawidłowej eksploatacji, w

tym wykonywania konserwacji, modernizacji, remontów, napraw i usuwania awarii

oraz zakazie zabudowy w strefie, której szerokość określa Norma Branżowa BN 71/8976-31 z 18 marca 1971 r., za jednorazowym wynagrodzeniem w łącznej

kwocie 79 800 zł. W pozostałym zakresie wniosek został oddalony.

Sąd pierwszej instancji uznał za bezzasadny zarzut zasiedzenia służebności

zgłoszony przez uczestnika postępowania, wynagrodzenie z tytułu ustanowionej

służebności ustalił na podstawie opinii biegłego.

Postanowienie

Sądu

Rejonowego

apelacją

zaskarżyli

wnioskodawcy

i uczestnik postępowania. Wnioskodawcy wskazali, że Sąd określając wysokość

zasądzonego na ich rzecz wynagrodzenie zgodnie z opinią biegłego, nie odniósł się

jednak do złożonej w sprawie opinii uzupełniającej i zawartych w niej

autopoprawek.

W

opinii

uzupełniającej

wysokość

wynagrodzenia

została

tymczasem określona na kwotę 130 700 zł w miejsce kwoty 79 800 zł, wskazanej

w opinii zasadniczej.

Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2012 r. oddalił apelację

wnioskodawców uznając, że jest pozbawiona uzasadnionych podstaw. Na skutek

apelacji uczestnika uchylił punkt IV zaskarżonego postanowienia dotyczący

kosztów postępowania i w oddalił apelację w pozostałym zakresie.

Wnioskodawcy w skardze kasacyjnej zarzucili naruszenie: art. 382 k.p.c.

przez

pominięcie

części

zebranego

w

sprawie

materiału

dowodowego,

tj. uzupełniającej opinii biegłego; art. 233 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. przez

przyznanie waloru wiarygodności opinii biegłego i jednoczesne nieustosunkowanie

się do treści opinii uzupełniającej; art. 328 § 2 k.p.c. zw. z art. 391 § 1 k.p.c. przez

nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do opinii

uzupełniającej biegłego, a także naruszenie art. 3052 § 2 k.c. przez nieustalenie

odpowiedniego wynagrodzenia z tytułu ustanowionej służebności przesyłu,

podnosząc, że powinno ono, zgodnie z opinią biegłego, wynosić 130 700 zł.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarżący wykazał w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów postępowania

- art. 382 i 328 § 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. przez ich niewłaściwe zastosowanie

oraz prawa materialnego - art. 3052 § 2 k.c. przez błędną wykładnię polegająca

na uznaniu, że w świetle zebranego materiału „odpowiednim wynagrodzeniem”

w rozumieniu tego przepisu jest kwota 79 800 zł.

Zgodnie z art. 382 k.p.c. sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału

zebranego

w

postępowaniu

w

pierwszej

instancji

oraz

w

postępowaniu

apelacyjnym. Zakresem materiału zebranego w Sądach obu instancji była między

innymi opinia biegłego z zakresu szacowania nieruchomości, składająca się

z dwóch części, tj. opinii podstawowej oraz opinii uzupełniającej. Z opinii

uzupełniającej - w której biegły zmienił obszar ograniczonego użytkowania działek,

zwiększając go znacznie, a ponadto wskazał powody, dla których należało przyjąć

współczynnik K 0,5 nie zaś 0,1 - wynika, że jednorazowe wynagrodzenie powinno

zostać określone w kwocie 130 700 zł, nie zaś oparte na pierwotnych

wyliczeniach obszaru

ograniczonego

użytkowania

działek.

Sąd

Okręgowy

w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, podobnie jak Sąd Rejonowy,

w ogóle nie odniósł się

do nowych, zawartych w opinii uzupełniającej, wyliczeń

obszaru

użytkowania

ograniczonego

działek.

Na

podniesiony

w

apelacji

wnioskodawców zarzut dokonania przez Sąd Rejonowy ustaleń sprzecznych

z zebranym w sprawie materiałem oraz naruszenia art. 328 § 2 k.p.c., odpowiedział

lakonicznym i nieadekwatnym do zarzutu stwierdzeniem, że „nie tyle częstotliwość

korzystania z nieruchomości, ile uciążliwość z tym związana dla wnioskodawców

decyduje za przyjęciem do wyliczenia wysokości wynagrodzenia współczynnik

„K” na poziomie 0,50”. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie można

nawet odtworzyć rozumowania, z którego wynikałoby dlaczego, mimo przyjęcia

współczynnika K 0,5 oraz niezakwestionowania nowych wyliczeń biegłego

w zakresie obszaru ograniczonego użytkowania, Sąd Okręgowy nie przyznał

wynagrodzenia w kwocie 130 700 zł, lecz w kwocie 79 800 zł wynikającej z opinii

podstawowej, którą biegły zmienił, przedstawiając nowe i właściwe wyliczenia.

Zarzut naruszenia art. 382 i 328 § 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. należało więc uznać

za usprawiedliwiony.

Skoro opinia biegłego nie została zakwestionowana, przyjąć należało,

że stanowiła

podstawę

ustaleń

faktycznych

w

sprawie.

W

ich

świetle

zasądzona kwota 79 800 zł nie jest wynagrodzeniem odpowiednim w rozumieniu

art. 3052 § 2 k.c. Wykazane zatem zostało przez stronę skarżącą także naruszenie

tego przepisu.

Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 39815

§ 1 oraz art. 108 § 2 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.).

jw