II CSK 545/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II CSK 545/10

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 6 maja 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Pietrzykowski

(przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Wojciech Katner

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z powództwa Piotra M. i Jacka Z.

przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej

o uchylenie uchwały,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 6 maja 2011 r.,

skargi kasacyjnej strony pozwanej

od wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 23 czerwca 2010 r.,

1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala apelację;

2. zasądza od powoda Piotra M. na rzecz pozwanej zwrot

kosztów postępowania przed Sądami pierwszej i drugiej

instancji oraz kosztów postępowania kasacyjnego,

pozostawiając szczegółowe wyliczenie referendarzowi

sądowemu w Sądzie Okręgowym.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 22 stycznia 2010 r. oddalił powództwo Piotra

M. i Jacka Z. przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej /.../ o uchylenie protokołu

końcowego z wyboru do rady nadzorczej z dnia 30 czerwca 2009 r.

potraktowanego jako uchwała walnego zgromadzenia.

Sąd Okręgowy ustalił, że w okresie od dnia 1 czerwca do dnia 30 czerwca

2009 r. odbywało się walne zgromadzenie Spółdzielni podzielone na 15 części,

podczas którego dokonywano wyboru członków rady nadzorczej. Spółdzielnia

zawiadomiła członków o miejscu i czasie zgromadzenia, wskazując jednocześnie

porządek obrad. Powodowie uczestniczyli jako członkowie

w VII części

zgromadzenia, które odbywało się w dniu 10 czerwca 2009 r. W dniu 30 czerwca

2009 r. obradowała ostatnia, XV część zgromadzenia, w czasie której utworzono

protokół końcowy wyborów do rady nadzorczej. Protokół został podpisany przez

przewodniczącego i sekretarza zebrania oraz protokolanta. Powodowie nie zostali

wybrani do rady nadzorczej.

Sąd Okręgowy przyjął, że protokół końcowy z wyborów do rady nadzorczej

spełnia

wymagania

uchwały

walnego

zgromadzenia.

Wymienia

członków

Spółdzielni, którzy zostali wybrani do rady nadzorczej przez wszystkie części

walnego zgromadzenia, oraz liczbę uzyskanych przez te osoby głosów.

Protokół stanowi podsumowanie wyników głosowania oraz został podpisany przez

przewodniczącego, sekretarza i protokolanta. Sąd Okręgowy uznał, że walne

zgromadzenie zostało prawidłowo zwołane przez zarząd, w czasie zaś jego obrad

nie doszło do nieprawidłowości, które miałyby wpływ na treść zaskarżonej uchwały.

Powód Piotr M. wniósł apelację od wyroku Sądu Okręgowego.

Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 23 czerwca 2010 r. zmienił zaskarżony

wyrok w ten sposób, że uchylił uchwałę walnego Zgromadzenia Spółdzielni z dnia

30 czerwca 2009 r. oraz orzekł o kosztach postępowania.

Sąd Apelacyjny podkreślił, że, zgodnie z § 20 ust. 3 statutu Spółdzielni,

do rady nadzorczej wchodzą kandydaci, którzy otrzymali największą liczbę

oddanych głosów. Regulamin rady nadzorczej przewiduje, że z każdego osiedla

może być wybranych nie więcej niż pięciu członków, w tym po jednym członku

z każdej części walnego zgromadzenia. W skład rady nadzorczej mogły zatem

wejść osoby, uzyskujące mniejszą liczbę głosów od tych kandydatów, którzy

w głosowaniu w poszczególnych częściach zgromadzenia uzyskali większą liczbę

głosów. Powodowie uzyskali zaś większą liczbę głosów niż dwaj członkowie

wybranej rady nadzorczej. Dlatego

należy,

zdaniem Sądu Apelacyjnego,

przesądzić, czy regulamin został uchwalony z zachowaniem zasad przewidzianych

w art. 83 ust. 9 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych

(jedn. tekst: Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1166 ze zm.; dalej „u.s.m.”).

Nie ulega wątpliwości, że przewidziane w porządku obrad walnego zgromadzenia

Spółdzielni z dnia 27 czerwca 2009 r. (część XV) zatwierdzenie regulaminu rady

nadzorczej zostało zdjęte z porządku, zatem zatwierdzenie regulaminu nie było

poddane pod głosowanie, chociaż w protokole z walnego zgromadzenia została

odnotowana uchwała zatwierdzająca regulamin. W ocenie Sądu Apelacyjnego,

niepoddanie uchwały w przedmiocie zatwierdzenia regulaminu rady nadzorczej pod

głosowanie przez wszystkie części walnego zgromadzenia członków pozwanej

Spółdzielni powoduje, że nie można mówić o istnieniu tej uchwały. Nieistnienie

uchwały

zatwierdzającej

regulamin

powodowało

zaś,

że

głosowanie

nad

kandydatami na członków rady nadzorczej odbyło się w sposób nieuwzględniający

przewidzianej w statucie zasady, że członkami rady zostają osoby uzyskujące

największą liczbę głosów. W konsekwencji nieważny jest protokół końcowy

z wyborów do rady nadzorczej potraktowany jako uchwała walnego zgromadzenia.

Pozwana w skardze kasacyjnej zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego

w całości,

zarzucając

naruszenie

prawa

materialnego

przez

błędną

wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 8 ust. 9 u.s.m. i art. 5 k.c. przez jego

niezastosowanie oraz przepisów postępowania, mianowicie art. 385 i art. 233 § 1

k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie wymaga rozważenia, czy podzielone na części walne

zgromadzenie Spółdzielni podjęło uchwałę w sprawie regulaminu rady nadzorczej

w sytuacji, gdy na posiedzeniu ostatniej (XV) części zatwierdzenie regulaminu

rady nadzorczej zostało zdjęte z porządku obrad. Zagadnienie to powstaje na tle

wykładni art. 83 ust. 9 zdanie 1 u.s.m., zgodnie z którym uchwałę uważa się za

podjętą, jeżeli była poddana pod głosowanie wszystkich części walnego

zgromadzenia, a za uchwałą opowiedziała się wymagana w ustawie lub statucie

większość ogólnej liczby członków uczestniczących w walnym zgromadzeniu.

Przedstawione zagadnienie zostało rozstrzygnięte w uchwale składu siedmiu

sędziów Sądu Najwyższego z dnia 29 kwietnia 2011 r., III CZP 111/10 (dotychczas

niepubl.), według której „Poddaniem uchwały pod głosowanie wszystkich części

walnego zgromadzenia - w rozumieniu art. 83 ust. 9 ustawy z dnia 15 grudnia

2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (jedn. tekst: Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz.

1116 ze zm.) – jest objęcie jej projektu porządkiem obrad walnego zgromadzenia.”.

Sąd Najwyższy w uzasadnieniu tej uchwały wyjaśnił, że określona część walnego

zgromadzenia nie może zmienić ustalonego porządku obrad, w szczególności nie

może „zdjąć” z porządku obrad oznaczonej sprawy. W sytuacji zaś, gdyby do tego

doszło, oznacza to, że wspomniana część walnego zgromadzenia nie wzięła

udziału w głosowaniu w danej sprawie. Uchwała jest wtedy podjęta, gdy

opowiedziała się za nią wymagana w ustawie lub statucie większość ogólnej liczby

członków uczestniczących w walnym zgromadzeniu, a więc w pozostałych jego

częściach.

Wobec trafności podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia

art. 83 ust. 9 u.s.m. zbędne stało się rozważanie zasadności zarzutu naruszenia

art. 5 k.c.

Zgodnie z jednolitym orzecznictwem Sądu Najwyższego, art. 385 k.p.c.

nie może stanowić samodzielnej podstawy służącej do formułowania w skardze

kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Podniesienie zaś

w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. jest niedopuszczalne

(art. 3983 § 3 k.p.c.).

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 16 k.p.c.

orzekł, jak w sentencji.

jz